Thứ Sáu ngày 30/9/2022 Chào mừng bạn đến với Cổng thông tin điện tử Khoa học và Công nghệ Quảng Trị Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin tức - Sự kiện: Tin trong nước
Cập nhật: Thứ Hai, ngày 04/7/2016

Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh: Các nhà khoa học đã vào cuộc với những nỗ lực, cố gắng cao nhất
Chiều 30/6/2016, Chính phủ đã có phiên họp báo chuyên đề, trong đó có nội dung công bố nguyên nhân sự cố môi trường làm hải sản chết bất thường tại 4 tỉnh ven biển miền Trung (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế) tháng 4/2016. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Chu Ngọc Anh về quá trình xác định nguyên nhân hải sản chết bất thường cũng như sự tham gia, vào cuộc rất tích cực của các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước.


Thưa ông, xin ông cho biết quá trình xác định nguyên nhân hải sản chết tại các tỉnh miền Trung? Các nhà khoa học trong và ngoài nước đã “vào cuộc” như thế nào?

Bộ trưởng Chu Ngọc Anh: Ngay khi có thông tin và báo cáo về hiện tượng hải sản chết bất thường tại một số tỉnh miền Trung, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ là đảm bảo khẩn trương, nhanh chóng làm rõ nguyên nhân, có kết luận độc lập, khách quan với đầy đủ căn cứ khoa học thuyết phục, không bao che cho bất cứ tổ chức, cá nhân nào nếu vi phạm, các đoàn công tác liên ngành đã được thành lập, đi khảo sát thực địa tại vùng biển 4 tỉnh miền Trung để tổng hợp thông tin, lấy mẫu, tiến hành phân tích mẫu để đánh giá hiện tượng và tìm hiểu nguyên nhân. Sở KH&CN của các tỉnh miền Trung đã phối hợp chặt chẽ với các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường theo dõi diễn biến, lấy mẫu hiện trường để phục vụ công tác phân tích, xác định nguyên nhân và đề xuất biện pháp giải quyết; báo cáo nhanh kết quả và các đề xuất, kiến nghị về Bộ KH&CN.

Bộ KH&CN đã chủ trì, phối hợp với Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam và các Bộ, ngành thành lập Hội đồng chuyên gia KH&CN quốc gia, huy động hơn 100 nhà khoa học trong nước với những chuyên ngành có liên quan từ 30 đơn vị khác nhau. Thêm vào đó, Hội đồng cũng đã hợp tác chặt chẽ với các nhà khoa học nước ngoài (Australia, Nhật Bản, Đức, Pháp, Mỹ, Israel) để bổ sung dữ liệu đánh giá, tăng cường độ tin cậy, tính chính xác, khách quan.

Dựa trên ghi nhận các sự kiện sinh vật biển chết hàng loạt trên thế giới và ở Việt Nam cùng với các kết luận nguyên nhân gây ra sự cố kèm theo, phương pháp tiếp cận của Hội đồng là theo từng nhóm vấn đề trên nguyên tắc loại trừ dần nhưng không bỏ sót bất cứ nguyên nhân nào. Kết quả phân tích ảnh vệ tinh cho thấy nguyên nhân do tràn dầu được loại trừ. Từ kết quả tổng hợp, phân tích các số liệu động đất ở Việt Nam và khu vực, nguyên nhân do tai biến địa chất được loại trừ. Dựa trên kết quả phân tích tác nhân gây bệnh thường gặp trên cá biển, kết quả phân tích sự biến đổi mô bệnh học của cá, cho phép kết luận nguyên nhân không phải do dịch bệnh. Các giải đoán ảnh viễn thám cùng với các kết quả nghiên cứu về điều kiện nền cho hiện tượng bùng phát tảo gây hại cho thấy tảo nở hoa được ghi nhận tại một số thời điểm trong phạm vi hẹp có thể gây cá chết nhưng không phải là nguyên nhân gây cá chết hàng loạt. Qua phân tích trong các mẫu cá chết, thử nghiệm, phân tích các mẫu nước dị thường thu được, phân tích ảnh vệ tinh, cùng với kết quả mô phỏng lan truyền ô nhiễm đã chứng minh có một nguồn thải từ khu vực Vũng Áng (Hà Tĩnh), được kết hợp với Hydroxit Sắt, tạo thành một dạng phức sắt dạng keo chứa độc tố như Phenol, Xyanua,… có tỉ trọng lớn hơn nước biển di chuyển theo dòng hải lưu từ Bắc vào Nam và gây ra hải sản chết hàng loạt bởi độc tố và thiếu ô-xy, nhất là các loài cá tầng đáy.


Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh (ở giữa) trả lời câu hỏi của phóng viên
tại buổi Họp báo Chính phủ chuyên đề chiều 30/6 (Ảnh: Hạnh Nguyên)

Theo như ông vừa đề cập, có thể nói việc lấy mẫu để phân tích, xác định nguyên nhân của hiện tượng hải sản chết hàng loạt cần sự phối hợp của rất nhiều cơ quan, đơn vị. Xin ông cho biết rõ hơn về điều này?

Bộ trưởng Chu Ngọc Anh: Có thể khẳng định việc cập nhật liên tục diễn biến hiện trường và phối hợp tổ chức lấy các mẫu vật, kết hợp với phân tích hồi tố về điều kiện thực địa lúc xảy ra sự cố môi trường, đã đáp ứng cho yêu cầu nghiên cứu, phân tích để xác định nguyên nhân một cách khoa học. Các đối tượng lấy mẫu như cá, nước (tầng mặt và tầng đáy), trầm tích, san hô, sinh vật phù du, hệ sinh thái biển, động vật đáy, các dữ liệu ảnh viễn thám,… là cơ sở phân tích đánh giá đầy đủ để có kết luận khoa học.

Phạm vi lấy mẫu được thực hiện từ Vũng Áng tỉnh Hà Tĩnh đến Lăng Cô tỉnh Thừa Thiên Huế với 7 mặt cắt, riêng tại khu vực vịnh Vũng Áng và Sơn Dương thuộc Hà Tĩnh là nơi đầu tiên phát hiện hải sản chết bất thường được lấy mẫu tại 27 vị trí theo các mặt quan trắc. Các mẫu nước, mẫu trầm tích và mẫu cá được lấy và bảo quản theo tiêu chuẩn của Việt Nam và quốc tế. Các vệt nước có màu bất thường, các lớp màng dịch phủ trong rạn san hô và đặc biệt dấu vết còn lại trên đáy biển phải thực hiện kỹ thuật lấy mẫu bằng phương pháp lặn biển và tuân thủ theo quy trình lấy mẫu của quốc tế.

Để đảm bảo tính minh bạch và thuyết phục, Việt Nam có mời các tổ chức điều tra độc lập trong và ngoài nước không thưa ông?

Bộ trưởng Chu Ngọc Anh: Trong quá trình điều tra nguyên nhân, Việt Nam không mời các tổ chức điều tra độc lập trong và ngoài nước. Tuy nhiên, chúng tôi đã mời các nhà khoa học quốc tế đến từ Hoa Kỳ, Pháp, Israel, Đức, Nhật Bản và Australia tham gia trong quá trình thu thập, phân tích mẫu và xử lý kết quả, biện luận kết quả. Các kết quả phân tích độc chất đều được kiểm chứng giữa các phòng thí nghiệm của Việt Nam và quốc tế.

Mặt khác, chúng tôi đã mời các chuyên gia phản biện độc lập trong và ngoài nước đánh giá báo cáo tổng kết công trình nghiên cứu này. Cụ thể, 3 chuyên gia phản biện độc lập trong nước đến từ Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện KH&CN Quân sự thuộc Bộ Quốc phòng, Viện Công nghệ sinh học thuộc Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam và 3 chuyên gia phản biện độc lập quốc tế là GS. Maeda, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Môi trường của Đại học vùng Osaka, Nhật Bản; GS. Berna Legube, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực xử lý nước thải của Đại học Poitier, Cộng hòa Pháp và TS. Schroeder của Trung tâm Nghiên cứu Vật liệu và Bờ biển, CHLB Đức, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Môi trường Biển. Các chuyên gia phản biện trong và ngoài nước đều đánh giá rất cao kết quả nghiên cứu, đồng thời cho rằng các nghiên cứu đã được thực hiện một cách hệ thống, bài bản, nghiêm túc và khẩn trương. Các phương pháp nghiên cứu, phân tích đều phù hợp nên cho các kết quả đáng tin cậy và hoàn toàn đồng tình với các kết luận liên quan đến nguyên nhân gây ra cá chết hàng loạt tại các tỉnh miền Trung trong thời gian qua.

Từ khi xảy ra sự cố môi trường nói trên đến nay đã hơn 2 tháng. Ngày 23/4, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khẳng định cá chết do độc tố của môi trường, sau đó Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố do thuỷ triều đỏ. Vậy tại sao cho đến nay nguyên nhân của hiện tượng hải sản chết bất thường mới được công bố chính thức, thưa ông?

Bộ trưởng Chu Ngọc Anh: Ngay từ đầu xác định đây là sự cố môi trường lớn, nghiêm trọng, lần đầu tiên xảy ra ở Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo và phân công các bộ ngành, địa phương có liên quan, trong đó phân công Bộ KH&CN phối hợp với Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam khẩn trương, nhanh chóng bằng những căn cứ khoa học khách quan, chặt chẽ sớm nhất tìm ra nguyên nhân.

Về phía nhà khoa học, các nhà khoa học đã vào cuộc với những nỗ lực và cố gắng cao nhất, không kể ngày đêm trong suốt thời gian qua. Quá trình tiếp cận bằng nhiều phương pháp khoa học khác nhau, huy động tất cả các lực lượng trong đó có nhiều chuyên gia khoa học nước ngoài. Trong khi xử lý, có những khó khăn trong việc xác định nguyên nhân là chúng ta phải thực sự tìm kiếm các dấu vết ngay tại thực địa, dưới đáy biển và đồng thời phân tích, hồi tố những điều kiện thực địa ban đầu. Có thể nói, kết quả khoa học với sự bổ trợ hết sức quý báu của các nhà khoa học, chuyên gia quốc tế như Nhật, Pháp, Đức, Israel, Mỹ,… đã bổ sung các dữ liệu, cùng các nhà khoa học Việt Nam đối chứng, phân tích so sánh, đánh giá chỉ tiêu, từ đó đã có những căn cứ khoa học với đầy đủ sự tin cậy, khách quan, tính thuyết phục cao nhất được các nhà khoa học trong nước và quốc tế thừa nhận.

Kết quả và bằng chứng công bố hôm nay thể hiện nỗ lực, cố gắng của các nhà khoa học trong nước, đồng thời là minh chứng về trình độ, năng lực của nhà khoa học trong việc tiếp cận và xử lý những vấn đề khoa học hết sức phức tạp như diễn biến của sự cố này.

Có thể dẫn chứng một trường hợp tương tự, tháng 12/2004, tỉnh Chi Ba (Nhật Bản) đã có sự cố môi trường nghiêm trọng xảy ra. Hơn 1 năm sau, ngày 27/12/2005, Hội đồng đánh giá của Nhật Bản với những chuyên gia hàng đầu về môi trường biển mới có thể kết luận nguyên nhân từ vi phạm môi trường xử lý chất thải, do Công ty gang thép JFE (Nhật Bản) đã thải khí độc vào không khí và xả nước thải chứa xyanua vào Vịnh Tokyo. Đây là minh chứng sinh động để thấy với toàn bộ nỗ lực chúng ta đã có được kết luận hết sức khách quan được quốc tế thừa nhận trong hơn 2 tháng qua.

Vâng, xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
 

Nguồn: Most.gov.vn
Tin, bài cùng lĩnh vực
Đề xuất thuê chuyên gia phối hợp trong quá trình nghiên cứu, thực hiện nhiệm vụ KH&CN (28/9/2022)
Phát hiện loài Mộc hương mới ở Quảng Nam, Việt Nam (28/9/2022)
Cần huy động nguồn lực lớn hơn cho khoa học công nghệ (28/9/2022)
Tọa đàm giới thiệu và tìm kiếm cơ hội hợp tác nghiên cứu và phát triển và thương mại hóa công nghệ (28/9/2022)
Phát triển thị trường khoa học và công nghệ: Đồng bộ, hiệu quả, hiện đại và hội nhập (27/9/2022)
"Thiên văn học và ứng dụng công nghệ vũ trụ trong giáo dục STEAM 2022" (27/9/2022)
Nhiều công nghệ, giải pháp tiết kiệm năng lượng được thảo luận tại Hội thảo Kỹ thuật ngành Giấy (27/9/2022)
Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AI4VN): AI phục hồi kinh tế, định hình tương lai (27/9/2022)
Lấy khoa học làm nền tảng, nhà khoa học là động lực, doanh nghiệp là trung tâm (26/9/2022)
Đẩy mạnh ứng dụng nền tảng triển lãm số (26/9/2022)
Busadco Việt Nam đạt giải cao nhất tại Cuộc thi Sáng tạo Sáng chế Quốc tế 2022 (26/9/2022)
Nhiều công trình của Việt Nam đoạt HCV sáng chế quốc tế iCAN 2022 (26/9/2022)
Nhiều nền tảng để phát triển, AI Việt Nam tăng 14 bậc về chỉ số sẵn sàng (26/9/2022)
Giải robotics cấp quốc gia sử dụng VEX IQ lần đầu tiên tại Việt Nam kết thúc thành công (26/9/2022)
Hydrogel tái tạo xương: Rút ngắn thời gian hình thành xương cho người bệnh (26/9/2022)
TPHCM phát động hội thi giải pháp ứng dụng AI (26/9/2022)
Mô hình Làng nông nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu ở Tây Bắc (26/9/2022)
Ứng dụng KHCN trong điều kiện sản xuất mới (23/9/2022)
AI phát triển nhanh và sâu, đào tạo nhân lực cần bắt kịp (23/9/2022)
Tiếp thêm động lực cho thị trường khoa học và công nghệ (23/9/2022)
Chung kết cuộc thi thanh niên chuyển đổi năng lượng (23/9/2022)
Đề xuất quy định kiểm tra chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường (22/9/2022)
Nuôi dưỡng nguồn nhân lực AI thế hệ tiếp theo (22/9/2022)
FDI công nghệ cao thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam (22/9/2022)
Bộ KH&CN đầu tư cho 10 công nghệ năng lượng trong thập kỷ tới (22/9/2022)
Triển lãm sản phẩm trí tuệ nhân tạo (22/9/2022)
Sử dụng tiết kiệm và hiệu quả về năng lượng cần đặt lên hàng đầu (20/9/2022)
Chính sách ưu đãi dành cho đơn vị nghiên cứu trọng điểm và nhóm nghiên cứu mạnh (20/9/2022)
Tọa đàm "Cà phê công nghệ" (20/9/2022)
Phát triển thị trường than sinh học tại Việt Nam (19/9/2022)
Việt Nam đạt nhiều kết quả nổi bật trong bảo vệ tầng ozone (19/9/2022)
Phát động Chiến dịch làm sạch mã độc trên không gian mạng (15/9/2022)
Xây dựng chính sách mới để khai thác hết tiềm năng sáng tạo của đội ngũ trí thức (15/9/2022)
Báo cáo Hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo mở Việt Nam năm 2022: Bốn điểm mới (15/9/2022)
Tiếp tục đổi mới chính sách phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong bối cảnh mới (13/9/2022)
Khởi động dự án Báo cáo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở Việt Nam 2022 (13/9/2022)
Tăng cường chuyển đổi internet sang giao thức mới (13/9/2022)
Vinh danh TOP 10 doanh nghiệp công nghệ thông tin Việt Nam 2022 (12/9/2022)
Thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo trong khu vực công tại TP Hồ Chí Minh (12/9/2022)
Sinh viên Việt Nam giành chiến thắng cuộc thi 'Hạt giống cho tương lai APAC Tech4Good' (09/9/2022)
Hội nghị giao ban khoa học và công nghệ vùng Trung du và Miền núi phía Bắc lần thứ XVIII (09/9/2022)
AI Day 2022: Một số công nghệ nổi bật (09/9/2022)
Xử lý phụ phẩm chế biến tôm bằng phương pháp vi sinh vật (09/9/2022)
Hoàn thiện pháp luật để giải quyết tranh chấp trực tuyến (08/9/2022)
Hỗ trợ các nữ khoa học, nữ doanh nhân sáng tạo, đăng ký sở hữu trí tuệ (08/9/2022)
Thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo trong khu vực công tại TP Hồ Chí Minh (08/9/2022)
Du lịch cộng đồng gắn với công nghệ trải nghiệm du lịch ảo (07/9/2022)
WIPO khuyến nghị cho hệ sinh thái sở hữu trí tuệ Việt Nam (07/9/2022)
Sản xuất thành công phân bón hữu cơ từ phụ phẩm cá tra (06/9/2022)
Việt Nam ứng dụng AI để thăm dò dầu khí (06/9/2022)
Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức chủ trì, cá nhân chủ nhiệm đề tài: “Phát triển kinh tế - xã hội gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh ở các xã, thị trấn biên giới tỉnh Quảng Trị”

Thông báo Kết quả xét chọn tổ chức chủ trì, cá nhân chủ nhiệm đề tài: "Phát triển kinh tế - xã hội gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh ở các xã, thị trấn biên giới tỉnh Quảng Trị"

Thông báo Về hướng dẫn hồ sơ, trình tự thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2022

Hướng dẫn quy trình hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị năm 2022

Về việc phối hợp thực hiện Đề án: "Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Phát triển KH&CN hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS Ứng dụng trên Android
Thống kê truy cập
Số người online 1.036
Hôm nay 1.047
Hôm qua 4.702
Tất cả 6.587.128
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382.
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN. Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này!