Tin tức
Cập nhật: Thứ Tư, ngày 01/9/2021

Sử dụng chế phẩm vi sinh trong sản xuất - giải pháp tối ưu cho một nền nông nghiệp hữu cơ
Vi sinh vật có vai trò góp phần làm cân bằng hệ sinh thái trong môi trường đất nói riêng và môi trường nói chung. Sử dụng chế phẩm vi sinh trong sản xuất nông nghiệp giúp tăng độ phì nhiêu cho đất, làm tăng năng suất, chất lượng nông sản, góp phần làm sạch môi trường nhờ khả năng phân huỷ, chuyển hoá các chất hữu cơ bền vững, các phế thải sinh học… và cung cấp những sản phẩm chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho con người. Để hướng tới một nền nông nghiệp hữu cơ, bền vững và thân thiện với môi trường việc sử dụng các loại chế phẩm vi sinh vào sản xuất là điều hết sức quan trọng và cần thiết. Vừa qua, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Quyết định số 324/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án “Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị”.
Cán bộ Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN Quảng Trị tập huấn kỹ thuật sử dụng chế phẩm COMPO-QTMIC ủ bèo tây thành phân bón hữu cơ cho người dân. Ảnh: Sỹ Tiến
Theo số liệu thống kê, đến nay diện tích cây lâu năm của tỉnh Quảng Trị đạt 33.709,6 ha, cây hàng năm là 74.305,8 ha (trong đó diện tích trồng lúa là 50.708,7 ha). Phần lớn phế phụ phẩm và rơm rạ sau thu hoạch chủ yếu để lại ruộng hoặc đem đốt, tổng lượng phế phụ phẩm ngành trồng trọt tạo ra hàng năm ước tính đạt 450.000 tấn, trong đó mới có khoảng 50% được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, trồng nấm, chất độn chuồng, tủ gốc... Số còn lại đang bị đốt hoặc bỏ gây lãng phí và ô nhiễm môi trường. Về chăn nuôi, tính đến tháng  9/2020  toàn tỉnh có 243 trang trại chăn nuôi lợn, bò và gia cầm. Đàn lợn của tỉnh đạt 148.647 con, trâu 22.398 con, bò 56.688 con,  gia cầm 3.370.000 con, dê  24.796 con… Với lượng phân thải ra hàng năm đạt xấp xỉ 1 triệu tấn (khoảng 800.000 tấn chất thải rắn). Khoảng 70% số này được sử dụng làm Biogas, thức ăn cho cá, làm phân bón... tuy nhiên đa phần chưa sử dụng chế phẩm sinh học để giúp phân giải nhanh, hạn chế mùi hôi, hạn chế tổn thất đạm trong quá trình ủ và tiêu diệt, khống chế ngăn ngừa các loại nấm bệnh hại cây trồng như bệnh xì mủ, vàng lá thối rễ, chết yểu, héo rũ do Rhizoctonia solani, Fusarium sp., Phytophthora sp.… gây ra. Trong khi đó, nhu cầu phân bón hữu cơ cho sản xuất nông nghiệp và trồng cây công nghiệp tại Quảng Trị cần khoảng hơn 1 triệu tấn/năm mà lượng phân hữu cơ sản xuất tại Quảng Trị chỉ đáp ứng được phần nhỏ dẫn đến tình trạng lạm dụng phân vô cơ vào sản xuất thì việc ứng dụng chế phẩm vi sinh nhằm tái sử dụng các loại phế phẩm nông nghiệp, cung cấp thêm phân hữu cơ và hệ vi sinh vật hữu ích cải tạo đất là việc làm thiết thực và hữu ích.   

Đối với nuôi tôm, tình trạng ô nhiễm môi trường nuôi ao nuôi diễn ra ngày càng nghiêm trọng phần lớn do các chất hữu cơ dư thừa từ thức ăn, phân và các chất thải đọng lại dưới đáy ao. Ngoài ra, còn do các hóa chất, kháng sinh được sử dụng trong quá trình nuôi cũng dư đọng lại không được xử lý. Đây là cơ hội cho các vi sinh vật gây bệnh phát sinh, phát triển và gây hại. Trước tình hình trên, bên cạnh biện pháp sử dụng hóa chất chlorin nhằm hạn chế sự lây lan dịch bệnh thì việc sử dụng các loại chế phẩm sinh học là một giải pháp hữu hiệu để giải quyết nhiều vấn đề trong nuôi trồng thủy sản như xử lý môi trường, phòng, chống dịch bệnh và an toàn vệ sinh thực phẩm. Tính đến cuối năm 2018, diện tích nuôi trồng thuỷ sản toàn tỉnh Quảng Trị đạt 3.343,5ha, trong đó diện tích nuôi tôm là 1.249,3ha. Sản lượng nuôi tôm đạt 4.852 tấn, giá trị ước đạt 679,8 tỷ đồng, chiếm 11,95% tổng giá trị sản xuất nông, lâm thủy sản. Hiện nay Quảng Trị đã xác định đưa con tôm, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng là một trong 2 con nuôi chủ lực tạo sản phẩm có lợi thế cạnh tranh của tỉnh thì việc đưa các loại chế phẩm vi sinh vào nuôi trồng thủy sản, nhất là nuôi tôm là điều hết sức cần thiết.

Đối với xử lý môi trường nuôi và bổ sung thức ăn chăn nuôi. Năm 2020 Ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị đang đặt ra mục tiêu phấn đấu nâng tỷ trọng giá trị sản lượng ngành chăn nuôi trong nông nghiệp đạt 40%, tuy nhiên việc phát triển chăn nuôi đã gây ô nhiễm môi trường nông thôn và làm phát sinh dịch bệnh… Vì vậy, việc ứng dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi để xử lý môi trường và hạn chế dịch bệnh sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế đồng thời giải quyết được bài toán ô nhiễm môi trường. Mặt khác, thời gian gần đây, việc lạm dụng các chất tạo nạc, tăng trọng và thuốc kháng sinh… đã làm ảnh hưởng đến chất lượng thịt và gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng thì việc  sử dụng các loại chế phẩm vi sinh bổ sung vào thức ăn cho gia súc, gia cầm nhằm giúp vật nuôi tăng cường khả năng tiêu hóa, nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn và bổ sung hệ vi sinh vật đường ruột, kích thích hệ miễn dịch, giảm tỉ lệ các vi sinh vật gây bệnh… góp phần nâng cao hiệu quả của người chăn nuôi.

Từ năm 2012, Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị)  đã nghiên cứu, phân lập, ứng dụng nhiều quy trình công nghệ để hoàn thiện quy trình và sản xuất các loại chế phẩm đạt chất lượng cao, phù hợp với điều kiện Quảng Trị. Đến năm 2018 Trung tâm đã hoàn toàn làm chủ quy trình công nghệ và  sản xuất sản xuất thành công 6 loại chế phẩm vi sinh phục vụ sản xuất và đời sống. Các loại chế phẩm do Trung tâm sản xuất đạt chất lượng tốt, đã được đăng ký và đã được các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, đánh giá, cấp phép sản xuất và thương mại, qua thực tế sử dụng được người dân đánh giá cao và tin dùng gồm: 

 

Compo-QTMIC: Chế phẩm vi sinh xử lý chất thải hữu cơ

Compo-QTMIC là tập hợp các vi sinh vật hữu ích phân giải nhanh các chất hữu cơ làm phân bón, hạn chế mùi hôi từ đống ủ, đối kháng với một số nấm gây bệnh cây trồng như: Fusarium sp., Pythyum sp., Phytophthora sp.. Kết quả sử dụng tại Quảng Trị từ năm cho thấy thời gian ủ phân từ 25 - 30 ngày, giảm 30 ngày so với phương pháp truyền thống, chất lượng phân ủ đảm bảo yêu cầu. Hạn chế được mùi hôi thối từ đống ủ. Kết quả này đã được Hội đồng khoa học Công nghệ cấp Nhà nước và cấp tỉnh thẩm định nghiệm thu, với lượng sử dụng từ 1 kg chế phẩm Compo-QTMIC để  ủ được 1 tấn nguyên liệu hữu cơ.
 
Nitro-QTMIC: Chế phẩm vi sinh xử lý đáy, khử mùi hôi, NO2, ao nuôi tôm Perfect-QTMIC: Chế phẩm vi sinh bổ sung thức ăn nuôi tôm


Nitro-QTMIC và Perfect-QTMIC sử dụng trong nuôi trồng thủy sản (đặc biệt là nuôi tôm) là kết quả của quá trình nghiên cứu, phát triển và hoàn thiện quy trình công nghệ lâu dài của Trung tâm trên cơ sở các tiến bộ khoa học mới nhất và các thiết bị sản xuất hiện đại. Các sản phẩm do Trung tâm sản xuất sử dụng tại các cơ sở nuôi tôm trên địa bàn tỉnh  cho thấy, sử dụng chế phẩm Nitro- QTMIC với liều lượng: Trước khi thả tôm giống là 1 kg chế phẩm/3.000 m3 nước ao, trong quá trình nuôi từ 0,5- 1kg/3.000 m3 nước, định kì từ 5- 7 ngày xử lí một lần đã cải thiện đáng kể chất lượng nước trong các ao nuôi, thể hiện qua màu nước và các chỉ tiêu môi trường. Các mô hình sử dụng chế phẩm cho kết quả giá trị độ pH ổn định từ 8,3- 8,5 trong suốt quá trình nuôi, độ trong của nước từ 25- 35 cm, bùn đáy ao, lượng phân tôm, thức ăn thừa và các chất hữu cơ khác giảm 50% so với ao không sử dụng chế phẩm sinh học định kì. Đặc biệt, chế phẩm Nitro- QTMIC có tác dụng ức chế các vi khuẩn Vibrio sp gây bệnh đường ruột trên tôm. Sử dụng chế phẩm Perfect- QTMIC trộn vào thức ăn cho tôm với liều lượng 1kg chế phẩm /100kg thức ăn và theo dõi mức độ trưởng thành về đường tiêu hóa, ghi nhận của các hộ nuôi tôm trên địa bàn tỉnh cho thấy hiệu quả mang lại rất khả quan. Tôm phát triển tốt, khỏe mạnh, đường ruột rõ nét và đầy, gan to và có màu sẫm. Thực tế sau khi sử dụng các chế phẩm sinh học của Trung tâm cho thấy, việc sử dụng chế phẩm sinh học trong xử lí ao nuôi và bổ sung thức ăn cho tôm sau 95 - 100 ngày nuôi tôm đã đạt kích thước 55- 65 con/kg, tỉ lệ sống 82- 85%, mật độ nuôi 50 con/m2 đạt sản lượng 7- 7,5 tấn/ ha.
 
Pro-QTMIC: Thức ăn bổ sung vi khuẩn có lợi cho gia súc, gia cầm
 
 
Pro-QTMIC là sản phẩm chứa bộ chủng vi sinh vật (01 chủng nấm men Saccharomyces sp. hỗ trợ lên men thức ăn, 01 chủng vi khuẩn Bacillus subtilis có khả năng sản sinh nhiều enzyme và 01 chủng Lactobacillus acidophilus có khả năng tổng hợp một số chất kháng sinh) khi bổ sung vào thức ăn chăn nuôi sẽ có tác dụng  điều chỉnh quần thể vi sinh vật đường ruột của vật nuôi nhằm mục đích giảm đến mức tổi thiểu sự phát tán của vi sinh vật có hại trong đường ruột, tăng khả năng tiêu hoá cho vật nuôi, hạn chế các bệnh về đường tiêu hoá, hạn chế được việc sử dụng kháng sinh góp phần làm tăng chất lượng sản phẩm vật nuôi, vệ sinh an toàn thực phẩm, nâng cao sức khoẻ cộng đồng. Kết quả sử dụng chế phẩm Pro-QTMIC cho thấy giúp ổn định hệ vi sinh vật đường ruột, tăng khả năng tiêu hóa và hấp thu thức ăn, từ đó làm tăng hiệu quả sử dụng thức ăn của vật nuôi. 
Bio-QTMIC: Chế phẩm vi sinh làm đệm lót sinh học trong chăn nuôi
 
Bio-QTMIC được sản xuất từ một số thành phần chất mang kết hợp bộ chủng vi sinh vật có khả năng xử lý mùi và phân động vật. Khi sử dụng, chế phẩm phối hợp với chất trộn (trấu, mụn dừa hoặc trấu, mùn cưa) tạo nên đệm lót sinh học sử dụng cho chăn nuôi lợn, gà. Nhờ hoạt động của các vi sinh vật trong nền đệm lót mà phân của động vật được xử lý, không còn mùi hôi thối, hạn chế ruồi muỗi. Quá trình nuôi không cần dọn phân, không cần tắm và rửa chuồng cho vật nuôi nên giảm công lao động, nước, điện, giảm tỷ lệ bệnh cho vật nuôi. Việc sử dụng chế phẩm Bio-QTMIC cho kết quả đệm lót sinh học có tính cảm quan tơi xốp, có màu nâu đen, có mùi thơm của men vi sinh vật, sau thời gian sử dụng sản phẩm đệm lót sinh học khu vực trong chuồng cũng như môi trường sống xung quanh mùi hôi thối được giảm thiểu một cách rõ rệt, nhờ vậy mật độ vật nuôi trong chuồng được tăng lên. 

Để hướng tới một nền nông nghiệp hữu cơ, bền vững và thân thiện với môi trường việc sử dụng các loại chế phẩm vi sinh vào sản xuất là điều hết sức quan trọng và cần thiết.  Tuy nhiên, hiện nay việc sử dụng chế phẩm vi sinh vào sản xuất và đời sống còn nhiều khó khăn như:  hiểu biết về chế phẩm vi sinh vật và hiệu quả của việc sử dụng các loại chế phẩm vi sinh còn hạn chế; giá cả các loại chế phẩm trên thị trường còn cao; việc sử dụng chế phẩm vi sinh mất nhiều thời gian hơn so với hóa chất và phân vô cơ; chưa có thói quen sử dụng; công tác tuyên truyền chưa sâu, rộng…. Việc sử dụng chế phẩm vi sinh để hướng tới một nền sản xuất nông nghiệp hữu cơ là một yêu cầu cấp thiết đối với phát triển nông nghiệp ở Quảng Trị nhằm  cung cấp những sản phẩm chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trên cơ sở ứng dụng những chế phẩm vi sinh nhằm tái sử dụng hiệu quả các loại phế thải nông nghiệp, góp phần bảo vệ môi trường, cải tạo đất, nâng cao năng suất, chất lượng và tăng khả năng cạnh tranh cho các sản phẩm chủ lực, tăng hiệu quả kinh tế cho sản xuất nông nghiệp, góp phần xây dựng Nông thôn mới, vừa qua UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Quyết định số 324/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án “Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị”. 

Mục tiêu cụ thể mà Đề án đưa ra là phát động phong trào sử dụng chế phẩm vi sinh trong sản xuất nông nghiệp trên toàn tỉnh nhằm cải tạo đất, thúc đẩy phát triển các sản phẩm chủ lực, xử lý ô nhiễm môi trường, góp phần tạo bước đột phá trong nông nghiệp đáp ứng yêu cầu phát triển thời kỳ mới. Ứng dụng có hiệu quả các loại chế phẩm vi sinh trong trồng trọt; chăn nuôi lợn, nuôi trồng thủy sản nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân trong nền kinh tế hội nhập và cải thiện chất lượng môi trường.

Theo Đề án, giai đoạn 2021-2025 từ công tác phát động phong trào nhằm tuyên truyền, phổ biến, hỗ trợ kỹ thuật và tổ chức cho người dân ứng dụng các chế phẩm vi sinh vật vào sản xuất và đời sống đến việc hình thành, tạo được ý thức, tập quán ứng dụng các loại chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất và đời sống, tạo giải pháp hỗ trợ mang tính tất yếu để nâng cao năng suất, giá trị sản phẩm và phát triên sản xuất bền vững, góp phần cải thiện đời sống người dân… 

Đề án sẽ hỗ trợ 24 tấn chế phẩm Compo-QTMIC và Tricho-Pseu sử dụng dụng xử lý khoảng 4% lượng phế phụ phẩm, sản xuất 24.000 tấn phân hữu cơ; hỗ trợ 30 tấn chế phẩm Nitro-QTMIC để xử lý môi trường ao nuôi (cho 50 ha ao nuôi/vụ); 30 tấn chế phẩm Perfect-QTMIC bổ sung thức ăn nuôi tôm (cho 10 ha ao nuôi/vụ); 7 tấn chế phẩm Pro-QTMIC bổ sung thức ăn chăn nuôi; 6 tấn chế phẩm Bio-QTMIC xử lý môi trường chăn nuôi. Trong 03 năm đầu (2021-2023) ngân sách nhà nước hỗ trợ 70%, còn lại nguồn đối ứng của người dân; trong 02 năm còn lại (2024-2025) ngân sách nhà nước hỗ trợ 50%, còn lại nguồn đối ứng của người dân. Đến năm 2030, phấn đấu toàn tỉnh có 70% lượng phế phụ phẩm nông nghiệp (khoảng 400.000 tấn); từ 50 - 60% các trang trại nuôi tôm thâm canh sử dụng chế phẩm vi sinh để xử lý môi trường ao nuôi và bổ sung trong khẩu phần thức ăn. Có từ 40 - 50% trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm sử dụng chế phẩm vi sinh để phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững, an toàn sinh học. Hình thành được mạng lưới cung ứng chế phẩm vi sinh đến các địa phương. 

Để Đề án “Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị” nói riêng và việc sử dụng chế phẩm vi sinh vật vào sản xuất và đời sống nói chung đạt hiệu quả cần sự vào cuộc của các Sở, ban, ngành liên quan, UBND các huyện, xã… đặc biệt ý thức tự giác của người trong hoạt động sản xuất của nông nghiệp nhằm tái sử dụng hiệu quả các loại phế thải nông nghiệp, góp phần bảo vệ môi trường, cải tạo đất, nâng cao năng suất, chất lượng và tăng khả năng cạnh tranh cho các sản phẩm chủ lực, tăng hiệu quả kinh tế cho sản xuất nông nghiệp, góp phần xây dựng nông thôn mới, đồng thời tạo ra được những sản phẩm chất lượng góp phần bảo vệ sức khỏe con người./.
Đào Ngọc Hoàng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Tin, bài cùng lĩnh vực
Tập huấn ứng dụng chế phẩm vi sinh trong nuôi tôm tại Gio Linh (12/4/2022)
Tập huấn kỹ thuật ủ phân hữu cơ bằng chế phẩm vi sinh Compo-QTMIC (04/4/2022)
Tập huấn chuyển giao kỹ thuật sử dụng chế phẩm vi sinh trong nuôi trồng thủy sản (22/3/2022)
Về việc phối hợp thực hiện Đề án: "Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị" (18/3/2022)
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất nông nghiệp (10/9/2021)
Ứng dụng chế phẩm vi sinh trong nuôi tôm thẻ chân trắng (16/8/2021)
Sử dụng chế phẩm vi sinh Nitro – QTMIC trong nuôi tôm (nuôi trồng thủy sản) (29/7/2021)
Sử dụng chế phẩm vi sinh Pro-QTMIC Bổ sung trong thức ăn nuôi gia súc, gia cầm (16/7/2021)
Hiệu quả của ứng dụng chế phẩm sinh học trong sản xuất nông nghiệp (09/7/2021)
Kỹ thuật ủ phân hữu cơ từ phụ phẩm nông nghiệp bằng chế phẩm Compo-QTMIC (08/7/2021)
Cấp chế phẩm vi sinh cho người dân tham gia Đề án “Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị” (30/6/2021)
Vai trò của chế phẩm sinh học trong trồng trọt (23/6/2021)
Vai trò và ứng dụng của chế phẩm vi sinh (23/6/2021)
​Lợi ích mà chế phẩm sinh học đem lại trong nuôi trồng thủy sản (23/6/2021)
Ứng dụng vi sinh vật trong nuôi trồng thủy sản (23/6/2021)
Cán bộ Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN tập huẩn sử dụng sử dụng chế phẩm vi sinh trong nuôi tôm cho người dân
Cán bộ Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN hướng dẫn người dân sử dụng chế phẩm vi sinh để ủ phân hữu cơ từ phế phụ phẩm nông nghiệp
Mô hình xử lý phế thải nông nghiệp bằng chế phẩm vi sinh Compo-QTMIC
Người dân sử dụng chế phẩm vi sinh Compo-QT MIC để ủ phân bón hữu cơ từ phế phụ phẩm nông nghiệp
Đề án Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị