Thứ Sáu ngày 28/01/2022 Chào mừng bạn đến với Cổng thông tin điện tử Khoa học và Công nghệ Quảng Trị Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin tức - Sự kiện: Tin trong nước
Cập nhật: Thứ Năm, ngày 25/11/2021

Nhà khoa học dùng phần mềm "chẩn bệnh" cho bờ sông
Công cụ được nhóm nghiên cứu trong nước xây dựng có thể tính toán diễn biến hình thái lòng dẫn nhanh hơn 30 lần và dự báo những vùng nguy cơ xói lở bờ sông.
Cù lao Long Phú Thuận nằm giữa sông Tiền, thuộc huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp sạt lở năm 2017. Ảnh:Cửu Long.

Ở Đồng bằng sông Cửu Long hiện tượng xói lở bờ sông là vấn đề bức xúc của người dân nhiều năm nay. Nghiên cứu dự báo sạt lở vẫn là bài toán khó, dù đã có nhiều công nghệ ứng dụng như phân tích tài liệu thực đo, mô hình vật lý, công nghệ viễn thám, GIS và mô hình toán. Từ thực tế này, Chương trình khoa học và công nghệ quốc gia phê duyệt đề tài "Xây dựng mô hình dự báo sạt lở bờ sông dựa trên công nghệ tính toán hiệu năng cao sử dụng GPUS kết hợp thực hiện dựa trên mô hình thực nghiệm và ứng dụng cho một số đoạn sông Đồng bằng sông Cửu Long" do GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng, Viện Khoa học và Công nghệ Tính toán và PGS TS Nguyễn Thị Bảy - Đại học Bách khoa TP HCM thực hiện. Phần mềm được xây dựng có tên HYDIST-GPUs. Công nghệ GPUs cho phép tốc độ tính toán có thể nhanh hơn 30 lần so với tốc độ tính toán bình thường.
 

GS Phùng chọn đoạn sông Tiền ngang qua thị trấn Tân Châu (An Giang) và đoạn qua thành phố Sa Đéc (Đồng Tháp) để nghiên cứu. Ông dành suốt ba năm (từ 2017 đến 2019), để điều tra, phân tích và tổng hợp số liệu về lưu lượng, mực nước và phù sa, mẫu địa chất để làm đầu vào cho tính toán. Các dữ liệu về ảnh viễn thám và GIS cũng được tác giả phân tích để tính toán diễn biến đường bờ qua các thời kỳ tại từng khu vực.
 

Các dữ liệu về lưu lượng, mực nước, phù sa, số liệu bình đồ lòng sông, đặc trưng địa hình, địa mạo, độ kết kính, ma sát, tải trọng bờ... được tính toán đưa vào mô hình HYDIST. Theo tác giả, các tính toán này giúp dự báo nguy cơ sạt lở, các diễn biến có thể xảy ra với bờ sông.
 

Tính toán mô hình ảnh viễn thám cho hai đoạn sông chọn nghiên cứu theo ba giai đoạn (1989-1999; 1999-2009 và 2009-2019) cho thấy, đoạn Tân Châu có sự biến động đường bờ biến thiên có xu hướng giảm dần từ giai đoạn một đến giai đoạn ba. Đoạn Sa Đéc, giai đoạn một và hai đường bờ biến động khá nhiều, giai đoạn ba kể từ khi có kè An Hiệp (Sa Đéc), đường bờ đã ít biến động hơn. Các kết quả tính toán bằng ảnh viễn thám được xuất và vẽ thành một bộ gồm 12 bản đồ số.

 

Dựa trên dữ liệu đầu vào, tác giả cũng mô phỏng diễn biến lòng dẫn và sạt bờ qua các giai đoạn để thấy tốc độ ảnh hưởng của khai thác cát và những biến động tự nhiên.
 

Với kinh nghiệm 15 năm nghiên cứu về sạt lở, GS Phùng cho biết, điểm mới mà mô hình đã phát triển được là đưa vào hàm khai thác cát biến động theo thời gian để tính toán diễn biến đáy phù hợp với thục tế hơn. Hiện nay trong tất cả các mô hình, kể cả mô hình thương mại trên thế giới vẫn chưa có hàm nguồn này.
 

Phần mềm tính toán tương tác động lực sông và bờ sông dựa trên công nghệ tính toán hiệu năng cao sử dụng GPUs được tác giả chuyển giao cho Trung tâm Công nghệ Thông tin Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường TP HCM kiểm tra, chạy thử.
 

Hệ thống các chương trình tính toán và dự báo xói lở bờ sông được sử dụng như một công cụ dự báo và mô phỏng những khu vực xói lở nghiêm trọng, trọng điểm trên các tuyến sông lớn và nhỏ. Quy trình dự báo xói lở bờ sông được ban hành tại Viện Khoa học và Công nghệ tính toán. Quy trình này được thực hiện sau mỗi quãng thời gian nhất định, qua đó đưa ra nhận định về khả năng và mức độ xói lở bờ sông tại khu vực nghiên cứu.
 

Kết quả giải đoán bằng ảnh viễn thám và tính toán bằng mô hình HYDIST tại Tân Châu


Theo GS Nguyễn Kỳ Phùng, mô hình không chỉ ứng dụng trên các đoạn sông thuộc Đồng bằng sông Cửu Long mà có thể áp dụng để tính toán diễn biến hình thái lòng dẫn và sạt bờ cho bất kỳ đoạn sông khác trong lãnh thổ Việt Nam. Chỉ cần đưa các thông số dữ liệu, phần mềm sẽ phân tích, xác định được nguy cơ sạt lở bờ. Tuy nhiên, ông Phùng cho biết, các thông số trong mô hình cần phải hiệu chỉnh để phù hợp với từng vùng tính. Kết quả tính toán phụ thuộc rất nhiều vào độ tin cậy của số liệu đầu vào.
 

"Các yếu tố về dòng chảy, sự xói sâu vùng sát bờ, kết hợp tải trọng bờ, vùng địa chất yếu... là những thông số quan trọng gây nên độ mất ổn định của mái bờ, khiến bờ bị sạt lở. Bên cạnh đó, yếu tố áp lực nước ngầm, áp lực nước ngoài sông... cũng là những dữ liệu cần có để tính toán nguy cơ sạt lở bờ", GS Phùng nói.
 

GS Phùng hy vọng có thể áp dụng mô hình HYDIST cho nhiều đoạn sông khác, tìm nhiều công thức thực nghiệm khác nhau phù hợp với nhiều vùng có nguy cơ sạt lở. Phần mềm tính toán tương tác động lực sông và bờ sông dựa trên công nghệ tính toán hiệu năng cao sử dụng GPUs đã được đăng ký bản quyền tại cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tháng 5/2021.

Thông tin về các Chương trình khoa học và công nghệ quốc gia, xin liên hệ: - Văn phòng các Chương trình khoa học và Công nghệ quốc gia – Bộ Khoa học và Công nghệ. Địa chỉ: 113 - Trần Duy Hưng, Cầu Giấy, Hà Nội. Điện thoại: (84.24) 3.5551.726 – Fax: (84.24) 3.5551.725. Email: vpctqg@most.gov.vn. Webiste:http://vpctqg.gov.vn.

https://www.most.gov.vn/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Việt Nam tiếp tục duy trì thứ hạng khá về chỉ số đổi mới sáng tạo quốc gia (24/01/2022)
Đẩy mạnh tiện ích từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trong quý I/2022 (21/01/2022)
Vinh danh những công trình khoa học truyền cảm hứng phụng sự nhân loại (21/01/2022)
Phát triển thị trường khoa học và công nghệ: Đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn (21/01/2022)
Số thương vụ đầu tư vào công nghệ đạt mức cao nhất trong 5 năm (19/01/2022)
Quy trình sản xuất phân bón hữu cơ sinh học từ lông gà (19/01/2022)
Triển khai có hiệu quả Chiến lược quốc gia về Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (19/01/2022)
Cầu nối đưa khoa học và công nghệ vào sản xuất (17/01/2022)
Giải thưởng Sao Khuê 2022 chính thức nhận hồ sơ đăng ký (17/01/2022)
Hoàn thiện công nghệ và thiết bị sản xuất giấy chống thấm dầu mỡ dùng cho bao gói thực phẩm khô (14/01/2022)
Thiết bị siêu nhỏ với tác động lớn: Cách thức điều trị một trong những chứng phình động mạch não nguy hiểm nhất (14/01/2022)
Hội nghị thường niên về Khoa học Thông tin và Máy tính lần thứ 8 (NICS 2021) (14/01/2022)
Cộng đồng đổi mới sáng tạo cần đưa ra giải pháp công nghệ, mô hình kinh doanh mới (12/01/2022)
Định hướng sửa đổi Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa (11/01/2022)
Doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, nâng cao sức cạnh tranh (10/01/2022)
Xây dựng thương hiệu nông sản cùng tên miền quốc gia (10/01/2022)
Đề xuất cơ chế thí điểm phát triển mô hình doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ (10/01/2022)
Phát triển công nghiệp chế biến chế tạo trong bối cảnh mới (06/01/2022)
Bào chế sản phẩm tăng cường sinh dục nam từ dược liệu (06/01/2022)
VHT nhận thêm 05 bằng sáng chế độc quyền tại Mỹ (06/01/2022)
Hàng trăm sản phẩm từ kết quả nghiên cứu khoa học (06/01/2022)
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nêu 4 ‘trọng tâm’ của Bộ KHCN trong năm 2022 (04/01/2022)
Hoàn thành bộ “Quốc sử” Việt Nam đồ sộ nhất (04/01/2022)
Nghiên cứu phát hiện sớm ung thư đại trực tràng (04/01/2022)
Ba bộ phối hợp hỗ trợ bảo hộ nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu (04/01/2022)
KH&CN Việt Nam: Năm điểm nhấn năm 2021 (04/01/2022)
Huy động nguồn lực từ các “nhà sáng chế không chuyên” (31/12/2021)
Để dữ liệu thực sự trở thành nguồn tài sản chiến lược của quốc gia (30/12/2021)
TCVN ISO 9001 – công cụ hiệu quả trong thực hiện cải cách hành chính (30/12/2021)
10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2021 (29/12/2021)
Tạo thuận lợi hơn nữa cho nhà khoa học (28/12/2021)
Năm 2021, vệ tinh VNREDSat-1 thu được gần 8.800 ảnh viễn thám (28/12/2021)
NanoNeem: Thuốc bảo vệ sinh học "xanh" (28/12/2021)
Các giải pháp công nghệ và vật liệu tiên tiến trong bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tại Việt Nam (24/12/2021)
Việt Nam chế tạo cảm biến phát hiện bất thường ở thai nhi (23/12/2021)
Hội thảo quốc tế về trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu (23/12/2021)
Từng bước hiện thực hóa ước mơ chinh phục vũ trụ (22/12/2021)
Hiệu quả sản xuất tăng đến 20% nhờ canh tác nông nghiệp thông minh (22/12/2021)
Hướng dẫn nghĩa vụ thuế khi doanh nghiệp trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ (22/12/2021)
Nâng cao hiệu quả quản lý kế hoạch – tài chính ngành khoa học và công nghệ (22/12/2021)
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam làm việc về 5 đề án khoa học lớn (20/12/2021)
Khai trương nền tảng Chính quyền số toàn diện đầu tiên tại Việt Nam (20/12/2021)
Tái cơ cấu các chương trình KH&CN trọng điểm quốc gia: Nhiều tiêu chí mới (17/12/2021)
Sản xuất pectin từ vỏ cam, chanh, chanh leo tươi (17/12/2021)
Techfest Vietnam 2021: Cộng hưởng và lan tỏa (17/12/2021)
Hoàn thành nghiên cứu giải mã gen người Việt đầu tiên (17/12/2021)
Quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn (17/12/2021)
Trao giải cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia (17/12/2021)
Gần 1000 gian hàng và nhiều sản phẩm đăng ký giao thương tại Techfest 2021 (16/12/2021)
Hội thảo khoa học và công nghệ phục vụ phát triển sản xuất vắc xin sử dụng cho người (16/12/2021)
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS Ứng dụng trên Android
Thông báo Việc tổ chức xét tuyển viên chức làm việc tại Sở Khoa học và Công nghệ

Thông báo Danh sách thí sinh đủ điều kiện tham dự xét tuyển viên chức

Thông báo về việc đăng ký đề xuất nhiệm vụ, đặt hàng nhiệm vụ KHCN cấp tỉnh, bắt đầu thực hiện năm 2022

Hoạt động KH&CN Quảng Trị nổi bật năm 2021
Thống kê truy cập
Số người online 1.535
Hôm nay 1.031
Hôm qua 9.309
Tất cả 4.876.845
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382.
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN. Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này!