Thứ Hai ngày 08/8/2022 Nhiệt liệt chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18-5: "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – Đẩy nhanh quá trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội" Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin tức - Sự kiện: Chuyển đổi số
Cập nhật: Thứ Tư, ngày 20/4/2022

Nhật ký điện tử - công cụ chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp
Ở nước ta, nông nghiệp là lĩnh vực kinh tế quan trọng và thu hút lượng lao động lớn nhưng lại có mức độ ứng dụng công nghệ thấp và tụt hậu so với thế giới. Do đó, chuyển đổi số (CĐS) để cải thiện hiệu quả, sức cạnh tranh trong lĩnh vực này là yêu cầu cấp thiết.

Giải pháp nhật ký điện tử giúp ghi lại quá trình sản xuất, phục vụ truy xuất nguồn gốc nông sản, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và là một công cụ hữu hiệu trong CĐS hoạt động sản xuất nông nghiệp (SXNN) tại Việt Nam.

CĐS và hiện trạng CĐS trong SXNN

CĐS đang là xu thế tất yếu của các ngành, các lĩnh vực, trong đó có nông nghiệp. Tuy nhiên, tốc độ CĐS nông nghiệp trên thực tế còn chưa cao, khái niệm CĐS còn mơ hồ với người nông dân, thậm chí với cả doanh nghiệp (DN). Họ không biết phải bắt đầu CĐS ở đâu, như thế nào…

Có nhiều nguyên do lý giải cho tốc độ CĐS trong lĩnh vực SXNN chưa đáp ứng được kỳ vọng. Khó khăn có thể đến từ xuất phát điểm thấp khi cơ sở vật chất phục vụ nông nghiệp, nông thôn còn yếu, nhỏ lẻ, manh mún; mức độ ứng dụng CNTT trong SXNN còn hạn chế, không đồng bộ, chưa có được hạ tầng sẵn sàng triển khai các công nghệ mới. Trình độ ứng dụng CNTT của nông dân lao động trực tiếp thấp cũng là một trở ngại đáng kể. 

Khi DN muốn triển khai các giải pháp số thì phải thực hiện việc đào tạo, hướng dẫn trong khi việc này thường khó khăn, tốn thời gian và nguồn lực do lao động khu vực nông thôn không được trang bị các kiến thức cơ sở về công nghệ. Bên cạnh đó, mức độ tuân thủ trong sản xuất chưa cao: người nông dân đã quen tập quán canh tác nhỏ lẻ của nông hộ, quen với cách thức làm ăn cá thể, do đó còn tùy tự do, mức độ phối hợp, tuân thủ quy trình thấp. 

Ngoài ra, về phía DN cũng e ngại đầu tư cho CĐS như nông nghiệp thông minh, nông nghiệp chính xác đòi hỏi cao về chi phí ban đầu và khả năng vận hành.

Những khó khăn trên dường như khiến cho nông dân và DN chưa sẵn sàng CĐS trong điều kiện hiện tại. Tuy nhiên, với cách nhìn nhận linh động hơn và cách thức tiếp cận phù hợp, CĐS trong nông nghiệp có thể thực hiện từng bước, đi từ đơn giản tới phức tạp, từ những công đoạn riêng lẻ tới toàn diện, từ tự động hóa một phần tới toàn bộ chu trình, mọi thành phần trong hệ sinh thái sản xuất nông nghiệp đều có thể tham gia và CĐS ngay.

CĐS không chỉ ở khía cạnh công nghệ mà còn là thay đổi cách thức làm việc của người nông dân, giúp nông dân tiếp cận dễ dàng các quy trình sản xuất tiên tiến; số hóa hoạt động sản xuất và gắn kết sản xuất và thị trường. Một trong những công cụ để hỗ trợ cách tiếp cận CĐS như vậy là nhật ký điện tử.

Nhật ký sản xuất và hiện trạng ghi nhật ký

Nhật ký sản xuất hay còn gọi nhật ký đồng ruộng, nhật ký canh tác là nơi người nông dân ghi lại hoạt động sản xuất của mình và các mốc thời gian tương ứng với các hoạt động đó. Nhật ký tập hợp các thông tin về quá trình tạo ra sản phẩm, hình thành nên một hồ sơ sản phẩm.

Các thông tin hồ sơ sản phẩm như thế ngày càng có vai trò quan trọng hơn đối với hàng hóa nông sản. Trong các chuỗi cung ứng, người tiêu dùng ngày càng quan tâm các thông tin nguồn gốc sản phẩm, trong đó có việc nông sản được nuôi trồng ở đâu, loại giống, được canh tác như thế nào, sử dụng vật tư nông nghiệp gì, liều lượng như thế nào… để biết sản phẩm có được sản xuất an toàn, bền vững, thân thiện với môi trường hay không. 

Việc cung cấp các thông tin như thế cũng là cơ hội làm nổi bật các giá trị riêng biệt của sản phẩm và phương thức sản xuất như sử dụng các loại giống tuyển chọn, vùng trồng đặc sản, quy trình canh tác hữu cơ hay đạt các chuẩn được chứng nhận... qua đó tăng giá trị cho sản phẩm, giúp cho nông sản bán được giá hơn và tăng sức cạnh tranh. Hồ sơ sản phẩm minh bạch hơn cũng giúp sản phẩm đáp ứng đòi hỏi của các thị trường khó tính và thâm nhập thị trường dễ dàng hơn.

Hiện trạng hoạt động ghi nhật ký tới nay còn nhiều bất cập. Bộ phận lớn nông hộ và các cơ sở sản xuất còn chưa ý thức rõ về lợi ích hoạt động này mang lại nên không thực hiện ghi nhật ký, không có hồ sơ về quá trình sản xuất sản phẩm. Bộ phận khác thực hiện thủ công, ghi chép vào sổ, trong khi cách làm thủ công này tồn tại nhiều nhược điểm như tốn nhân lực, thời gian cho việc ghi chép; sao lưu nhiều lần dẫn đến sai sót và không thể đáp ứng đòi hỏi thời gian thực; dữ liệu không đồng bộ do mỗi người ghi một kiểu, dẫn đến thể hiện không đồng nhất và khó thống kê… 

Với cách làm thủ công cũng không thể lưu lại được các dữ liệu dạng media như hình ảnh, video về quá trình canh tác.

Giải pháp nhật ký điện tử

Thay vì cách ghi chép thủ công, với nhật ký điện tử, dữ liệu thu thập được là dữ liệu số, thông qua các thiết bị số. Các giải pháp nhật ký điện tử tạo ra phiên bản số hóa của đồng ruộng, cây trồng vật nuôi, các quy trình canh tác và cả người lao động tham gia vào quá trình canh tác đó. Thông qua đó, ánh xạ các hoạt động trong thế giới vật lý, với cây trồng, vật nuôi trên đồng ruộng thành dữ liệu và sử dụng dữ liệu đó để quản lý và tác động ngược trở lại thế giới vật lý. 

Một người chủ trang trại, thay vì trực tiếp đi kiểm tra trang trại của mình, vẫn có thể nắm được tổng thể vận hành của trang trại cũng như biết được một công đoạn nào đó đã được thực hiện hay chưa và làm như thế nào từ ngay laptop hay thiết bị di động của mình dựa trên các dữ liệu mà các thiết bị IoT hay của nông dân cập nhật về hệ thống.

Cách thức thực hiện có thể khác nhau đối với mỗi nhà cung cấp giải pháp. Giải pháp nhật ký điện tử do nhóm nghiên cứu của chúng tôi phát triển được sử dụng kết hợp cùng với giải pháp quét mã QR truy xuất thông tin nguồn gốc sản phẩm để cung cấp thông tin đầy đủ tới người tiêu dùng về nguồn gốc hàng hóa nông sản, bao gồm cả việc nông sản đó được làm ra như thế nào.

Chi tiết các bước thực hiện nhật ký điện tử như sau:

Số hóa các quy trình: dựa trên các tài liệu hướng dẫn về quy trình sản xuất lọc ra các thông tin và chuyển về định dạng phù hợp cho phần mềm sử dụng. Thông tin được thể hiện dưới dạng lịch làm việc, bao gồm nội dung công việc và các mốc thời gian tương ứng. Phần mềm cho phép dễ dàng cấu hình các hoạt động mang tính chu kỳ, như các công việc lặp lại hàng ngày, hàng tuần… và những công việc thực hiện một lần. 

Số hóa quy trình là hoạt động quan trọng, tạo cơ sở cho các hoạt động khác của phần mềm. Bước này yêu cầu thời gian thực hiện, tuy nhiên, chỉ cần thiết lập một lần duy nhất và có thể tái sử dụng.

Cài đặt lịch nhắc việc theo quy trình này cho người sản xuất trực tiếp, công nhân được gán công việc, phần mềm sẽ nhắc và có hướng dẫn cụ thể trên thiết bị cá nhân của họ khi đến thời điểm cần thực hiện.

Nông dân phản hồi thông tin cho từng việc được giao như một sổ nhật ký điện tử. Phần mềm được thiết kế cho phép tương tác dễ dàng, nhanh chóng cho người sử dụng dưới dạng bấm nút hoặc đánh dấu vào các checklist để xác nhận hoàn thành công việc. Ngoài ra, nhân công lao động trực tiếp cũng có thể thực hiện các ghi chép hoặc phản ánh dưới dạng chụp ảnh hoặc video khi cần thiết.

Mọi dữ liệu phát sinh trong các khâu được thu thập, liên kết tạo ra hồ sơ chính xác với hoạt động thực tế của từng nhân công, dữ liệu này là cơ sở cho truy xuất nguồn gốc. Có thể tích hợp các thiết bị IoT vào hệ thống để thực hiện việc điều khiển tự động (tưới tiêu…) thiết bị thông qua dữ liệu quy trình, cũng như thu thập dữ liệu từ các thiết bị IoT cho nhật ký.

Hiệu quả của giải pháp

Nhật ký điện tử chính là một công cụ thực hiện CĐS khi thông qua hoạt động này đã thực hiện việc số hóa quy trình, hình thành một trang trại trên miền số có cập nhật trạng thái và phản ánh hoạt động của trang trại trong miền thực, qua đó có thể triển khai việc quản lý, giám sát, vận hành...

Nhật ký điện tử mang lại nhiều lợi ích. Đầu tiên là cung cấp công cụ giúp thu thập dữ liệu quá trình sản xuất, số hóa dữ liệu về quá trình sản xuất, cung cấp dữ liệu cho truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông sản. Thứ hai là trợ giúp người nông dân ghi lại quá trình canh tác. Người nông dân được nhắc nhở các công việc cần thực hiện và có công cụ ghi chép tiện dụng trên thiết bị cá nhân. Họ không phải mang theo sổ, bút cách rách để ghi chép; không quên các công việc cần thực hiện. Họ cũng có thể tiếp cận với các nội dung hướng dẫn, bao gồm cả các file và các link online mà người quản lý trang trại cung cấp để tìm hiểu về các công việc cần làm.

Thứ ba, việc triển khai nhật ký điện tử giúp chuẩn hóa hoạt động sản xuất theo quy trình đã xây dựng. Đồng thời giúp nông trại dễ dàng kiểm soát hoạt động của mình theo các quy chuẩn chăm sóc cây trồng được chuẩn hóa như VietGAP hay GlobalGAP. Các quy chuẩn này sẽ giúp giá trị, chất lượng sản phẩm được đồng đều và đảm bảo được thu nhập cho người nông dân tránh tổn thất trong quá trình chăm nuôi.

Cuối cùng, cách thức thực hiện giúp thích ứng dễ dàng từ mức độ sử dụng nhiều nhân công đến các mức độ ứng dụng IoT và tự động hóa sản xuất cao hơn; dễ dàng triển khai rộng với chi phí thấp, phù hợp với điều kiện thực tế của sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam.

Giải pháp nhật ký điện tử của nhóm nghiên cứu đã được xây dựng và đưa vào thử nghiệm trong thực tế và đã bước đầu chứng minh hiệu quả. Giải pháp đã thực hiện việc số hóa quy trình với một số loại nông sản trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk như dưa lưới, nấm, bơ, cà phê và một số quy trình chăn nuôi. Phần mềm sử dụng đơn giản và có trang bị chế độ làm việc offline để phù hợp với thực tế canh tác tại những địa bàn không có kết nối.

Quá trình sử dụng cho thấy phần mềm giúp người quản lý nhanh chóng nắm bắt được hoạt động trong khu vực mình; người nông dân ghi nhật ký làm việc với các thao tác đơn giản, thuận tiện. Trong tương lai, phần mềm sẽ tiếp tục được nâng cấp để phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng của DN cũng như người lao động trực tiếp và hỗ trợ kết nối các thiết bị IoT.

Tóm lại, nhật ký điện tử là công cụ hữu ích giúp ghi lại quá trình sản xuất, phục vụ truy xuất nguồn gốc nông sản. Không chỉ có vậy, tổ chức triển khai nhật ký điện tử một cách hợp lý còn mang lại hiệu quả phục vụ sản xuất, nhắc nhở người nông dân thực hiện công việc theo đúng quy trình và cung cấp các thông tin hướng dẫn cần thiết; giúp DN theo dõi, giám sát hoạt động sản xuất và hình thành dữ liệu về quá trình sản xuất, để qua đó DN có thể tối ưu hoạt động của mình. Nhật ký điện tử thích ứng tốt với điều kiện thực tế của Việt Nam và là công cụ hữu hiệu trong chuyển đổi số hoạt động sản xuất nông nghiệp, cần được tăng cường thúc đẩy./.

https://mic.gov.vn/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Viettel Money lọt vào top của giải thưởng Excellence Award (08/8/2022)
Chuyển đổi số trong nông nghiệp và hàm ý chính sách cho Việt Nam (05/8/2022)
Đề nghị Singapore chia sẻ kinh nghiệm xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và đẩy mạnh hợp tác chuyển đổi số (03/8/2022)
Hậu Giang: Ứng dụng hiệu quả KH&CN trong chuyển đổi số (03/8/2022)
Blockchain sẽ mang lại hiệu quả lớn trong định danh số (02/8/2022)
Doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuyển đổi số có sự tăng trưởng mạnh (01/8/2022)
Bến Tre: Đẩy mạnh chuyển đổi số để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp (29/7/2022)
Kinh tế số - Kinh tế tuần hoàn: Động lực phát triển trong tương lai (22/7/2022)
Thúc đẩy dịch vụ tài chính số để phát triển tài chính toàn diện trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn (22/7/2022)
Hệ thống chính sách của chuyển đổi số trong thương mại: Thực trạng và giải pháp (21/7/2022)
Lực lượng lao động kỹ năng số: Nhân tố thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia (19/7/2022)
Google hỗ trợ Việt Nam phát triển nhân tài số, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo (19/7/2022)
Triển vọng kinh tế số và thách thức chất lượng nguồn nhân lực (18/7/2022)
Việt Nam đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái xác thực không mật khẩu (15/7/2022)
Việt Nam là một trong 5 quốc gia đi đầu về blockchain (13/7/2022)
Chuyển đổi số phát triển kinh tế Hậu Giang 2022 (12/7/2022)
Thúc đẩy chuyển đổi số đối với ngành dịch vụ (08/7/2022)
Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng "Chuyển đổi số quốc gia" (06/7/2022)
Gặt hái giá trị mới khi quyết tâm chuyển đổi số (05/7/2022)
Chuyển đổi số - Chìa khoá phát triển ngành logistics (05/7/2022)
Phát triển và ứng dụng công nghệ vệ tinh để phục vụ phát triển kinh tế-xã hội (04/7/2022)
Đà Nẵng đưa vào sử dụng Cổng chuyển đổi số (29/6/2022)
Chuyển đổi số cần lấy dữ liệu là trung tâm (28/6/2022)
Ra mắt Nền tảng Điều phối xử lý sự cố an toàn thông tin mạng quốc gia (27/6/2022)
Doanh nghiệp nhỏ và vừa mạnh dạn chuyển đổi số (23/6/2022)
Tương lai của Fintech vì sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (23/6/2022)
Số hóa mạnh mẽ, đổi mới sáng tạo là chìa khóa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (22/6/2022)
Hội thảo “Chuyển đối số để hướng tới xã hội không dùng tiền mặt” (21/6/2022)
Doanh nghiệp giảm 30% lao động nhờ chuyển đổi số (20/6/2022)
Nền tảng chia sẻ dữ liệu quốc gia sẽ đạt tối thiểu 150 triệu giao dịch vào 2025 (15/6/2022)
Kinh nghiệm chuyển đổi số từ địa phương (15/6/2022)
Khi hợp tác xã chuyển đổi số, bán hàng online (14/6/2022)
Hội thảo quốc gia về chuyển đổi số báo chí Việt Nam (14/6/2022)
Chuyển đổi số tạo nên một môi trường kinh doanh nông sản lành mạnh (14/6/2022)
Chuyển đổi số - nền tảng cho phát triển bền vững (09/6/2022)
Chuyển đổi số trong đào tạo nghề cơ khí chế tạo: một số vấn đề và giải pháp thực hiện cơ bản (26/5/2022)
Bộ TT&TT ban hành chỉ số đánh giá về chuyển đổi số (25/5/2022)
Chuyển đổi số về đo lường trong hạ tầng chất lượng quốc gia (23/5/2022)
Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm trong Chuyển đổi số (18/5/2022)
Chuyển đổi số phải thực chất, hiệu quả, tuyệt đối tránh hình thức (28/4/2022)
Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2022: Thêm hạng mục dành cho giải pháp nước ngoài (26/4/2022)
Ngày 10 tháng 10 hằng năm là Ngày Chuyển đổi số quốc gia (25/4/2022)
Chuyển đổi số, phát triển sản xuất thông minh: Doanh nghiệp cần sự đồng hành (20/4/2022)
Chuyển đổi số, chính quyền số và đô thị thông minh đáp ứng yêu cầu phát triển (19/4/2022)
Diễn đàn cấp cao chuyển đổi số mở rộng quy mô khu vực (15/4/2022)
Khởi động chương trình bồi dưỡng chuyển đổi số (07/4/2022)
PC Quảng Trị nỗ lực trở thành doanh nghiệp số (06/4/2022)
Tỷ trọng kinh tế số đạt 20% GDP vào năm 2025 (06/4/2022)
Chuyển đổi số để tăng năng suất và bứt phá (04/4/2022)
Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số (29/3/2022)
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS Ứng dụng trên Android
Hướng dẫn quy trình hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị năm 2022

Về việc phối hợp thực hiện Đề án: "Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Thông báo về việc triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 trong thực hiện thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Thông báo về việc đăng ký đề xuất nhiệm vụ, đặt hàng nhiệm vụ KHCN cấp tỉnh, bắt đầu thực hiện năm 2022

Ứng dụng KH&CN trong nhân giống và trồng cây Vanilla trong nhà lưới theo hướng VietGap tại huyện Hướng Hóa
Thống kê truy cập
Số người online 602
Hôm nay 3.914
Hôm qua 6.470
Tất cả 6.125.782
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382.
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN. Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này!