Chủ Nhật ngày 14/8/2022 Nhiệt liệt chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18-5: "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – Đẩy nhanh quá trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội" Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin tức - Sự kiện: Tin tổng hợp
Cập nhật: Thứ Năm, ngày 30/6/2022

Công nghệ DNA mới khiến chúng ta phải "vẽ lại" cây tiến hóa
Nếu bạn thấy mình có ngoại hình khác với những người thân ruột thịt, hẳn bạn đã cảm giác bị tách biệt với gia đình ở góc độ nào đó. Nếu còn là một đứa trẻ, trong những khoảnh khắc nào đó của cuộc đời, bạn thậm chí còn nghĩ đó là một dấu hiệu cho thấy bạn được nhận làm con nuôi.
Công nghệ DNA mới đã làm lung lay cây họ nhiều loài động thực vật.

Và nghiên cứu mới của các nhà sinh vật học cho thấy, ngoại hình giống như "ánh trăng lừa dối" khi để cập đến khía cạnh gia đình. Những công nghệ DNA mới đã làm lung lay cây họ nhiều loài động thực vật. Chẳng hạn linh trưởng, trong đó gồm cả con người, từng được cho là họ hàng gần của dơi vì một số điểm tương đồng trong bộ xương và bộ não. Tuy nhiên, dữ liệu DNA mới nhất lại xếp chúng ta vào một nhóm gồm các loài gặm nhấm như chuột hay thỏ. Ngạc nhiên hơn, loài dơi hóa ra có quan hệ họ hàng gần gũi với bò, ngựa và thậm chí là tê giác. Nghe cứ sai sai!

 

Các nhà khoa học vào thời Darwin và trong phần lớn thế kỷ 20 chỉ có thể tìm ra các nhánh cây tiến hóa của sự sống, bằng cách xem xét cấu trúc và sự xuất hiện của động thực vật. Các dạng sống được nhóm lại theo những điểm tương đồng, được cho là đã tiến hóa cùng nhau. Khoảng 3 thập kỷ trước, các nhà nghiên cứu bắt đầu sử dụng dữ liệu DNA để xây dựng "cây phân tử". Nhiều cây đầu tiên dựa trên dữ liệu DNA mới lại cho thấy trái ngược với những cây cổ điển.

 

Con lười, thú ăn kiến, tê tê, thú có mai và chim sơn ca từng được cho là thuộc cùng một nhóm gọi là edentates ("không có răng"), vì chúng có chung các khía cạnh giải phẫu. Cây phân tử cho thấy, những đặc điểm này tiến hóa độc lập trong nhiều nhánh khác nhau của cây tiến hóa các loài động vật có vú. Nó cũng chỉ ra loài aardvarks - loài lợn đất (lợn đào đất) - có liên quan chặt chẽ hơn với voi, trong khi tê tê có liên quan chặt chẽ với mèo và chó.

 

Có một bằng chứng quan trọng khác quen thuộc với Darwin và những người cùng thời với ông. Darwin lưu ý rằng các loài động vật và thực vật dường như có chung tổ tiên gần nhau nhất thường được tìm thấy gần nhau về mặt địa lý. Nơi sống của các loài là một chỉ số mạnh mẽ khác mà chúng có liên quan với nhau: các loài sống gần nhau có nhiều khả năng có chung một cây họ hơn.

 

Một nghiên cứu gần đây đã tham chiếu chéo vị trí, dữ liệu DNA và diện mạo của một loạt các loài động vật và thực vật. Các nhà khoa học đã xem xét cây tiến hóa dựa trên ngoại hình hoặc phân tử của 48 nhóm động vật và thực vật, bao gồm dơi, chó, khỉ, thằn lằn và cây thông. Cây tiến hóa dựa trên dữ liệu DNA có khả năng khớp với vị trí của loài cao hơn 2/3 so với bản đồ tiến hóa truyền thống. Nói cách khác, những cây trước đây cho thấy một số loài có quan hệ họ hàng với nhau dựa trên ngoại hình. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy chúng ít có khả năng sống gần nhau hơn rất nhiều so với các loài được liên kết bởi dữ liệu DNA.

 

Cây phân tử
Cây phân tử có những màu này được nhóm lại với nhau tốt hơn cây hình thái, cho thấy sự thống nhất chặt chẽ hơn giữa các phân tử với địa lý sinh học.

 

Có vẻ những sự tiến hóa đang không ngừng phát minh ra các giải pháp mới, gần như không có giới hạn. Các loài động vật có thể trông giống nhau một cách đáng kinh ngạc vì chúng đã tiến hóa để cùng làm những công việc giống nhau hay có lối sống tương tự. Các loài chim, dơi và pterosaurs đã tuyệt chủng có đôi cánh mạnh mẽ để bay, nhưng tổ tiên của chúng đều có chân trước để đi trên mặt đất.

 

Các hình dạng và cơ tương tự của cánh phát triển trong các nhóm khác nhau, bởi vật lý tạo ra lực đẩy và lực nâng trong không khí luôn giống nhau. Nó cũng giống như ở đôi mắt của động vật, có thể đã tiến hóa 40 lần ở động vật chỉ với vài "thiết kế" cơ bản. Đôi mắt của con người có nhiều điểm giống với mắt của loài mực với một thấu kính kết tinh, mống mắt, võng mạc và các sắc tố thị giác. Trong khi mực có quan hệ họ hàng gần với ốc, sên và trai hơn chúng ta. Còn nhiều họ hàng thân mềm của chúng chỉ có đôi mắt đơn giản nhất.

 

Loài chuột chũi tiến hóa thành những sinh vật mắt mù, chúng có quan hệ họ hàng với ít nhất 4 loài, trên các lục địa khác nhau và các cành khác nhau của nhánh động vật có vú của cây tiến hóa. Chẳng hạn như chuột chũi châu Úc có túi có quan hệ họ hàng gần hơn với chuột túi, chuột chũi vàng châu Phi có quan hệ họ hàng gần hơn với chim sơn ca, chuột chũi châu Phi (động vật gặm nhấm) và chuột chũi châu Âu và Bắc Mỹ có họ hàng gần hơn với nhím hơn...tất cả đều phát triển theo một con đường tương tự.

 

Cây tiến hóa của Ernst Haeckel.
Cây tiến hóa của Ernst Haeckel.

 

Cho đến khi khi công nghệ giải trình tự gene rẻ và hiệu quả trong thế kỷ 21 ra đời, ngoại hình của các sinh vật thường là tất cả những gì các nhà sinh học tiến hóa phải vào cuộc. Trong khi Darwin (1859) chỉ ra rằng tất cả sự sống trên Trái đất đều liên quan đến một cây tiến hóa duy nhất, thì các nhánh của nó được vẽ khá sơ dài.

 

Nhà giải phẫu học Ernst Haeckel (1834-1919) là một trong những người đầu tiên vẽ cây tiến hóa, nhằm cố gắng chỉ ra các nhóm chính của các dạng sống có liên quan như thế nào. Các bản vẽ của Haeckel đã thực hiện những quan sát tuyệt vời về những sinh vật sống có ảnh hưởng đến nghệ thuật và thiết kế trong thế kỷ 19 và 20.

 

Các cây gia đình của ông hầu như dựa hoàn toàn vào cách những sinh vật đó trông và phát triển dưới dạng phôi. Nhiều ý tưởng của ông về các mối quan hệ tiến hóa vẫn được lưu giữ cho đến gần đây. Khi việc thu thập và phân tích một khối lượng lớn dữ liệu phân tử ngày càng trở nên dễ dàng và rẻ hơn, sẽ có nhiều điều bất ngờ hơn cho chúng ta.

http://iasvn.org/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Ứng dụng và tương lai của thị giác máy tính (12/8/2022)
Đầu tư cho R&D: Bài học từ những doanh nghiệp tiên phong (12/8/2022)
Công bố trên Nature: Việt Nam tham gia nghiên cứu về quản trị rủi ro (12/8/2022)
Công nghệ sẽ là trụ cột của kinh tế Việt Nam trong 10 năm tới (10/8/2022)
Chiết xuất omega 3 và các hợp chất chống oxy hóa từ cây tía tô Việt Nam (08/8/2022)
Mỗi năm thu lãi trên 500 triệu đồng từ nuôi thỏ (03/8/2022)
Doanh nghiệp và công nghệ trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 (02/8/2022)
Tìm hiểu phương pháp bảo quản nông sản từ màng bao chitosan (02/8/2022)
Hoạt động nghiên cứu và phát triển trong doanh nghiệp Việt Nam: Thực trạng và giải pháp (02/8/2022)
Phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ ở Việt Nam thích ứng với bối cảnh mới (01/8/2022)
Hệ sinh thái đất ngập nước: Nâng cao giá trị sử dụng gián tiếp (29/7/2022)
Những công nghệ làm thay đổi tương lai ngành năng lượng thế giới (27/7/2022)
AI: Các xu hướng đang nổi và nhu cầu chuyên gia của Việt Nam (27/7/2022)
Xây dựng tiêu chí đánh giá tiềm năng ứng dụng, thương mại hoá sáng chế (27/7/2022)
Bệnh đậu mùa khỉ: Những điều cần biết (27/7/2022)
“Siêu enzyme” phân hủy nhựa (27/7/2022)
Các xu hướng dẫn dắt của ngành công nghệ thông tin - viễn thông (26/7/2022)
Những tiến bộ của khoa học thực vật góp phần thúc đẩy an ninh lương thực (25/7/2022)
Quỹ KH&CN trong doanh nghiệp: Thông thoáng và cụ thể hơn (25/7/2022)
Những thành tựu nổi bật và xu hướng công nghệ trí tuệ nhân tạo (25/7/2022)
Bản đồ hiện trạng chất thải rắn - giải pháp tối ưu hoá khai thác tiềm năng chất thải rắn tại Việt Nam (22/7/2022)
Rào cản chính đối với việc chuyển giao tri thức của các quốc gia trên thế giới phát sinh từ nút thắt về cơ chế (22/7/2022)
Khai thác công nghệ phục vụ chiến lược phát triển của doanh nghiệp (19/7/2022)
Tạo hành lang pháp lý cho công nghiệp công nghệ số (15/7/2022)
Phát triển cảm biến nano phát hiện thuốc trừ sâu trên trái cây (14/7/2022)
Công bố quốc tế về trí tuệ nhân tạo (14/7/2022)
Chiếu sáng thông minh - Dẫn lối phát triển cho đô thị thông minh (13/7/2022)
Nâng cao năng lực khoa học công nghệ nội sinh quốc gia để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (13/7/2022)
Chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam: Cơ hội lớn cho nền kinh tế bền vững (13/7/2022)
Muốn cạnh tranh phải có công nghệ riêng (12/7/2022)
Phát triển công nghiệp công nghệ số Việt Nam: Cơ hội và thách thức (08/7/2022)
Thìa canh và công dụng điều trị bệnh đái tháo đường (08/7/2022)
Thị trường công nghệ thông tin - viễn thông Việt Nam: Cơ hội, thách thức và ưu tiên chiến lược (07/7/2022)
Nhóm nghiên cứu là sinh viên giải quyết bài toán trong sản xuất của doanh nghiệp (05/7/2022)
Ứng dụng KHCN phát triển bền vững ngành chế biến thủy sản (04/7/2022)
Bước tiến vượt bậc của phân bón hữu cơ (30/6/2022)
Ứng dụng hạt nano nâng cao hiệu quả thuốc kháng sinh (30/6/2022)
Lưới điện thông minh - giải pháp bền vững cho ngành điện (30/6/2022)
Đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển: kinh nghiệm quốc tế và gợi ý cho Việt Nam (30/6/2022)
Công nghệ bức xạ trong kiểm soát ô nhiễm chất thải nhựa (28/6/2022)
Đóng góp mới vào bộ sưu tập mẫu vật thiên nhiên của Việt Nam (28/6/2022)
Tự động hóa - chìa khóa giúp doanh nghiệp tăng năng suất làm việc (21/6/2022)
Xơ phổi vô căn và giải pháp điều trị kháng xơ hiệu quả (21/6/2022)
Kỷ nguyên năng lượng hydro đã trở thành hiện thực (17/6/2022)
Cam Lộ: Cây rau đay quả dài cho thu nhập hơn 400 triệu đồng/ha (16/6/2022)
Tăng cường các giải pháp hỗ trợ ví điện tử (15/6/2022)
Thúc đẩy đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp - Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam (14/6/2022)
Quy trình sản xuất dầu neem chứa hoạt chất azadirachtin hàm lượng cao (14/6/2022)
Chuỗi giá trị dược liệu gắn với du lịch (14/6/2022)
Hiệu quả kinh tế từ phát triển HTX ứng dụng công nghệ cao (13/6/2022)
Thông báo về việc đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ Khoa học và công nghệ không sử dụng ngân sách nhà nước

Thông báo Ý kiến kết luận của Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tại buổi làm việc với Hội Doanh nhân trẻ Quảng Trị

Hướng dẫn quy trình hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị năm 2022

Về việc phối hợp thực hiện Đề án: "Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Thông báo về việc triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 trong thực hiện thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Ứng dụng KH&CN trong nhân giống và trồng cây Vanilla trong nhà lưới theo hướng VietGap tại huyện Hướng Hóa
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS Ứng dụng trên Android
Thống kê truy cập
Số người online 2.899
Hôm nay 6.650
Hôm qua 10.109
Tất cả 6.194.797
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382.
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN. Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này!