Thứ Sáu, 27/11/2020 Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sởPhổ biến pháp luậtPhòng, chống dịch bệnh COVID-19
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin trong nước
Cập nhật: Thứ Hai, ngày 26/10/2020

Sản xuất vaccine từ hạt giả virus gây bệnh lở mồm long móng
Quy trình tạo hạt giả virus gây bệnh lở mồm long móng để sản xuất vaccine do nhóm nghiên cứu của TS Lê Thị Hồng Minh (Viện Hóa sinh biển, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam) phát triển được kỳ vọng sẽ tạo ra loại vaccine phù hợp, góp phần phục vụ công tác phòng chống dịch bệnh một cách kịp thời và có hiệu quả.
Minh họa cấu trúc của hạt virus tự nhiên (trái) và hạt giả virus (phải). Ảnh: dovepress
Nghiên cứu này được thực hiện trong bối cảnh các loại vaccine ngoại hầu hết không tương đồng với những dòng virus lở mồm long móng đang lưu hành tại Việt Nam.
 

Bệnh lở mồm long móng là một loại bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm do virus gây ra trên động vật móng guốc chẵn như lợn, bò, trâu, hươu, dê... “Tác nhân gây bệnh lở mồm long móng là loại Picornavirut nhỏ thuộc họ Picornavirut, không vỏ với 7 type huyết thanh. Trong số đó, type huyết thanh O, A và Asia1 là type đặc hữu cho các nước Đông Nam Á.” - TS Lê Thị Hồng Minh (Viện Hóa sinh biển, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam) cho biết trong bản mô tả giải pháp hữu ích về quy trình tạo hạt giả virus gây bệnh lở mồm long móng để sản xuất vaccine được Cục Sở hữu trí tuệ cấp vào năm 2019.

Virus gây bệnh lở mồm long móng có khả năng biến chủng cao, do đó vaccine phòng bệnh lở mồm long móng chỉ có tác dụng phòng bệnh hiệu quả khi chủng virus được dùng để sản xuất vaccine là chủng virus có tương đồng kháng nguyên với chủng gây bệnh ngoài thực địa. Như vậy, chủng virus dùng để sản xuất vaccine nên được phân lập ở các vùng phát dịch. “Mặc dù Việt Nam đã triển khai rộng rãi chiến lược phòng chống dịch bệnh lở mồm long móng bằng vaccine đơn giá và đa giá ngoại nhập, nhưng hiệu quả phòng bệnh chưa cao, dịch bệnh vẫn thường xuyên xảy ra” – nhóm nghiên cứu cho biết.

Điều này cho thấy có thể có một sự sai khác đáng kể về đặc tính kháng nguyên của chủng virus lở mồm long móng gây bệnh ở ‘ổ dịch’ với chủng virus vaccine ngoại nhập. Sự sai khác này sẽ dẫn đến kháng thể kháng virus có trong động vật được tiêm phòng không thể bảo vệ được chúng khỏi các chủng virus ngoài thực địa. Mặc dù tiêu chí nhập khẩu vaccine lở mồm long móng tại Việt Nam theo thông báo của Cục Thú y có căn cứ vào kết quả đánh giá mức độ tương đồng kháng nguyên, tuy nhiên số lượng nhập khẩu vẫn rất hạn chế, không đủ để đáp ứng nhu cầu của các địa phương.

Thêm vào đó, bên cạnh sự khác biệt về đặc tính kháng nguyên của chủng virus, một vấn đề gây ‘đau đầu’ khác cho các nhà khoa học chính là việc một số quy trình sản xuất vaccine để phòng ngừa virus lở mồm long móng trên thế giới - như vaccine virus sống, vaccine virus bất hoạt, vaccine dưới đơn vị/tái tổ hợp,…, đều bộc lộ một số nhược điểm khác nhau liên quan đến vấn đề an toàn sinh học, không đáp ứng miễn dịch bảo hộ rộng và lâu dài, đột biến ngẫu nhiên, sắp xếp lại tự phát, và đặc biệt có thể lây nhiễm bệnh cho vật chủ.

Trước thực trạng này, vào năm 2015, TS Lê Thị Hồng Minh cùng các đồng sự đã cùng nhau tìm kiếm một phương án tối ưu, góp phần giải quyết vấn đề thiếu hụt nguồn cung vaccine như hiện nay. Theo đó, nhóm nhận thấy hướng nghiên cứu tạo các hạt giả virus (Virus like particle - VLP) đang được xem là một bước đột phá trong công nghệ sản xuất vaccine thế hệ mới. “VLP được tạo ra bởi các protein cấu trúc của virus, có cấu trúc tương tự như các hạt virus tự nhiên nhưng không mang vật liệu di truyền của virus, do đó không có khả năng lây nhiễm. Nhờ có cấu trúc tương tự virus tự nhiên bao gồm các protein kháng nguyên quan trọng của virus, VLP sẽ được hệ thống miễn dịch phòng vệ của vật chủ nhận biết và tạo đáp ứng miễn dịch phòng vệ cao tương tự như khi động vật bị nhiễm virus tự nhiên.” – nhóm nghiên cứu cho biết.

Hướng nghiên cứu này có thể xem là phương án “một mũi tên trúng hai đích” - không chỉ giúp tạo được kháng nguyên virus type O, đặc trưng cho các chủng virus Picornaviridae gây bệnh lở mồm long móng cho động vật phổ biến ở Việt Nam, mà còn giúp phát triển được một loại vaccine an toàn, hiệu quả, không mắc phải những nhược điểm như những loại vaccine trước.

Kích thích hệ miễn dịch

Theo nhóm nghiên cứu, để tạo hạt giả virus gây bệnh lở mồm long móng, trước tiên cần phân lập cADN của gene mã hóa VP0 và VP1-2A-VP3. “Để tách chiết ARN tổng số của virus gây bệnh từ mẫu sinh phẩm bằng cách lấy 200µl mẫu, bổ sung 600µl dung dịch phản ứng TriZol vào mẫu. Sau khi trộn đều, tiếp tục bổ sung 200µl chloroform, trộn đều thêm lần nữa và ly tâm 1200xg trong 10 phút ở 4oC, thu phần dịch nổi, bổ sung isopropanol theo tỷ lệ 1:1 và ly tâm ở 12000xg trong 10 phút, thu cặn và rửa bằng etanol 70% rồi ly tâm tiếp ở 7200 vòng/phút trong 10 phút để thu được ARN tổng số” – nhóm nghiên cứu mô tả.

Sau đó, cần phiên mã ngược để thu cADN bằng cách bổ sung ARN tổng số với mồi oligo(dT). Sau khi biến tính ARN trong 5 phút, nhóm bổ sung đệm dNTP và ủ ở 27oC trong 50 phút, tiếp đó bổ sung enzyme phiên mã ngược M-MLV để tổng hợp thu được cADN mạch đơn.

Bước hai, các nhà khoa học khuếch đại đoạn gene VP0 và VP1-2A-VP3 bằng cách tiếp hành PCR với cặp mồi và cADN thu được trước đó. Sau khi khuếch đại đoạn gene, nhóm tiếp tục tối ưu hóa đoạn gene bằng cách gắn bổ sung các đoạn mã hóa enzyme giới hạn, thu được VP1-2A-VP3+.

Tiếp đó, nhóm nghiên cứu bổ sung enzyme BamHI và HindIII, bổ sung enzyme ligaza để tạo ra vectơ pFastBacTMDual mang gene VP1-2A-VP3+ và biến nạp vào tế bào khả biến E.coli JM109, chọn lọc trên môi trường BL có bổ sung 1% kháng sinh ampicillin, sau đó chiết thu được vectơ VP1-2A-VP3+ tái tổ hợp. Nhóm lặp lại quy trình tương tự với gene tái tổ hợp vừa thu được bằng enzyme SmalI và SphI để có được bacmit tái tổ hợp chứa gene VP1-2A-VP3+ và VP0+.

Nhóm tiếp tục tạo baculovirus tái tổ hợp, bổ sung baculovirus tái tổ hợp này vào môi trường nuôi cấy tế bào Sf9 ở nhiệt độ 27oC trong ba ngày, thu được tế bào Sf9 bị xâm nhiễm. Bước cuối cùng, nhóm “thu tế bào bị xâm nhiễm và xử lý bằng đệm 0,1% triton X-100 trong PBS, 0,5µg aprotinin/ml, 100lg PMSF/ml, 0,5µg leupectin/ml, pH 7,4 lysin để thu nhận hỗn hợp protein” – nhóm phân tích. Sau khi loại cặn bằng cách ly tâm 10.000 vòng/phút trong 20 phút, thu được hạt giả virus gây bệnh lở mồm long móng có khả năng tạo miễn dịch.

Nhóm nghiên cứu cho biết, một trong những yếu tố quan trọng đó là “virus lở mồm long móng có đặc điểm tự sắp xếp thành các hạt khi sao chép trong tế bào nhân thực”, điều này cho phép tạo các hạt giả virus lở mồm long móng trong hệ nuôi cấy tế bào.

Các hạt giả virus này sẽ không gây nhiễm như các virus sống giảm độc lực, đồng thời cũng không sao chép, không gây bệnh như virus bình thường nhưng vẫn có chức năng kích thích miễn dịch. Thêm vào đó, vaccine giả virus không đòi hỏi vật liệu di truyền để tạo hạt giả, nên không có những trở ngại như lại độc, đột biến ngẫu nhiên, sắp xếp lại tự phát. “Hệ miễn dịch của động vật có vú nhận biết nhanh chóng và tấn công những hạt giả virus này sau khi tiêm phòng. Vì thế cấu tạo của hạt giả virus tương tự như virion truyền nhiễm, chỉ cần lượng nhỏ kháng nguyên VLP đủ để tạo miễn dịch bảo vệ tương tự. Ngoài ra, các hạt giả virus cho thấy kích thích rất hiệu quả sự tăng sinh tế bào CD4+ và đáp ứng tế bào lympho T độc tế bào” – nhóm cho biết.

Với những ưu điểm trên, quy trình tạo hạt giả virus gây bệnh lở mồm long móng đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Bằng giải pháp hữu ích số 2-0002017, được công bố vào ngày 27/5/2019.

https://khoahocphattrien.vn/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Khoa học và công nghệ là yếu tố then chốt để phát triển công nghiệp vật liệu (26/11/2020)
Khai mạc Hội nghị trực tuyến của Liên đoàn các Tổ chức Kỹ sư ASEAN (CAFEO) lần thứ 38 (26/11/2020)
Làng địa phương: Nơi quy tụ các Startup xuất sắc nhất từ các vùng miền của Techfest Vietnam 2020 (26/11/2020)
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chia sẻ 5 “từ khóa” với cộng đồng Start-up (26/11/2020)
Trao Giải thưởng Thành phố Thông minh 2020 (25/11/2020)
Thảo luận với chuyên gia quốc tế về Công nghệ tiên phong (25/11/2020)
TECHFEST Đông Nam Bộ 2020: Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo dựa trên thế mạnh địa phương (25/11/2020)
Các doanh nghiệp ngày càng quan tâm tới chuyển đổi số (25/11/2020)
Truy xuất nguồn gốc nông sản: Doanh nghiệp, người tiêu dùng cùng hưởng lợi (25/11/2020)
Nông nghiệp hữu cơ- Xu hướng tất yếu nâng cao chất lượng nông sản (25/11/2020)
Trường hợp sử dụng tác phẩm không phải trả tiền bản quyền (25/11/2020)
Phát triển công nghệ mở: Xu hướng không thể đảo ngược (23/11/2020)
Phát triển thị trường khoa học và công nghệ (23/11/2020)
Chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế không tiếp xúc (23/11/2020)
Techfest Mekong 2020: Thúc đẩy liên kết khởi nghiệp giữa ĐBSCL và cả nước (23/11/2020)
Tối ưu công nghệ xử lý yếm khí nước thải giàu hữu cơ (23/11/2020)
Phát triển ngành bán dẫn: Công nghệ xưởng cực tiểu (23/11/2020)
Phát triển mô hình quản lý chuỗi giá trị nông sản thực phẩm an toàn trong xây dựng nông thôn mới (23/11/2020)
Công nghệ thủy lợi nội đồng: Góp phần giải quyết việc tưới tiêu trong nông nghiệp ‘xanh’ (23/11/2020)
Chương trình KH&CN nông thôn miền núi: Tìm giải pháp cho vùng trũng công nghệ (19/11/2020)
Triển lãm sản phẩm công nghệ số "Make in Viet Nam" (19/11/2020)
Việt Nam là nước thứ 5 trên thế giới làm chủ thiết bị 5G (19/11/2020)
Sản xuất theo quy trình VietGAP - Minh chứng cho chất lượng, hiệu quả (19/11/2020)
Ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ: Bức tranh nông thôn, miền núi tỏa sáng (19/11/2020)
Tách chiết axit chlorogenic từ hạt cà phê xanh: Nguồn nguyên liệu tiềm năng (19/11/2020)
Chuyển giao công nghệ hiện đại của thế giới để giải quyết "bài toán" chất lượng tăng trưởng của Việt Nam (19/11/2020)
Ứng dụng vi cơ điện tử và vật liệu tiên tiến xây dựng đô thị thông minh (19/11/2020)
Ông Huỳnh Thành Đạt nhậm chức Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ (18/11/2020)
Ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội số: Bước tiến mạnh mẽ trong cải cách hành chính (18/11/2020)
Gỗ sinh học phát quang có thể thắp sáng những ngôi nhà (18/11/2020)
Các nhà nghiên cứu Úc phát triển công nghệ laser có khả năng kiểm soát nơi sét đánh (18/11/2020)
Chương trình KH&CN nông thôn miền núi: Chuyển giao hàng nghìn lượt công nghệ mới phù hợp với các địa phương (18/11/2020)
Hoàn thiện thể chế, chính sách là yếu tố hàng đầu để phát triển thị trường khoa học và công nghệ (18/11/2020)
Đăng ký sở hữu trí tuệ của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đạt mức cao nhất từ trước đến nay (18/11/2020)
PGS.TS Huỳnh Thành Đạt giữ chức Bộ trưởng Bộ KH&CN (13/11/2020)
TECHFEST: Sự khởi đầu cần phải có của startup (13/11/2020)
Ra mắt nền tảng công nghệ giúp chẩn đoán ung thư vú dựa trên hình ảnh với độ chính xác 85% (13/11/2020)
Thuốc xịt mũi làm từ kháng thể gà giúp chống virus corona (13/11/2020)
Nghiên cứu phát triển các nguồn gene lúa thích ứng với biến đổi khí hậu (13/11/2020)
Chuyển đổi số: Doanh nghiệp phải giữ vai trò tiên phong (13/11/2020)
100% các bộ có nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu cấp bộ (13/11/2020)
Thương mại điện tử- cầu nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng (13/11/2020)
Vai trò của công nghệ trong truy xuất nguồn gốc hàng hóa (13/11/2020)
Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp thành công (13/11/2020)
Doanh nghiệp chuyển đổi số để thoát hiểm và bứt tốc trong Covid-19 (13/11/2020)
Đánh giá mức độ ứng dụng CNTT các cơ quan nhà nước: Bộ KH&CN lọt top 7 (13/11/2020)
Hỗ trợ các doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới sáng tạo: Chính sách và xu hướng (11/11/2020)
Cửa sổ trong suốt hấp thụ nhiệt ban ngày để dùng vào ban đêm (11/11/2020)
Hội thảo và triển lãm quốc tế về an toàn, an ninh mạng Việt 2020 (11/11/2020)
Tạo chảy rối thực trong phòng thí nghiệm (11/11/2020)
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS
Ứng dụng trên Android
Quyết định số 27/QĐ-SKHCN về việc Về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN Quảng Trị

Thông báo số 55/TB-SKHCN về việc Thông báo kết quả phê duyệt danh mục nhiệm vụ KH CN cấp tỉnh (lần 3, năm 2020)

Báo cáo số 136/BC-SKHCN về việc Báo cáo tình hình thực hiện công tác cải cách hành chính và chỉ số PAPI năm 2020 của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Quyết định số 312/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Hội đồng sơ tuyển cuộc thi "Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo" tỉnh Quảng Trị năm 2020

Báo cáo số 138/BC-SKHCN về việc Báo cáo tình hình thực hiện Chiến lược phát triển sở hữu trí tuệ đến năm 2030

Báo cáo số 137/BC-SKHCN về việc Báo cáo tình hình xây dựng, áp dụng, duy trì và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001 vào hoạt động của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, UBND các huyện, thị, thành phố và UBND các xã, phường, thị trấn năm 2020

Quyết định số 367/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Ban hành Kế hoạch Cải cách hành chính năm 2020 của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Quyết định số 319/QĐ-SKHCN về việc Quyết định phê duyệt nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở thực hiện năm 2020, đề tài: "Đánh giá thực trạng chất lượng đồ chơi trẻ em phục vụ công tác quản lý nhà nước về chất lượng đồ chơi trẻ em trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Quyết định số 319/QĐ-SKHCN về việc Quyết định phê duyệt nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở thực hiện năm 2020, dự án: "Tiếp nhận quy trình công nghệ sản xuất giống bằng phương pháp giâm hom và quy trình trồng cây tràm gió và tràm năm gân làm nguyên liệu ở các xã vùng cát ven biển huyện Triệu Phong"

Quyết định số 3237/QĐ-UBND về việc Quyết định v/v phê duyệt danh mục nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh (lần 3, năm 2020)

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ bảo tồn và phát triển cây Lan Giả Hạc

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu nhân giống và trồng thử nghiệm cây Vanilla trong nhà lưới theo hướng VietGap tại thôn Quyết Tâm, xã Tân Hợp, huyện Hướng Hóa

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu nhân giống và trồng thử nghiệm cây Lan Kim Tuyến tại vùng Bắc Hướng Hóa

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu xây dựng CSDL số về di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm chiến dịch năm 1972, góp phần hỗ trợ phát triển du lịch Quảng Trị

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: "Nghiên cứu xây dựng giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Quy chế tiếp công dân của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị
Nội quy tiếp công dân
Thống kê lượt truy cập
Số người online 127
Hôm nay 633
Hôm qua 3.573
Tất cả 2.739.350

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ
 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN
Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này