Thứ Sáu, 27/11/2020 Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sởPhổ biến pháp luậtPhòng, chống dịch bệnh COVID-19
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin trong nước
Cập nhật: Thứ Hai, ngày 26/10/2020

Phát triển điện rác ở Việt Nam: Doanh nghiệp không thể độc hành
Việc đưa ra các cơ chế giá cụ thể là yếu tố quan trọng để các dự án nhà máy điện rác đang được triển khai ở Việt Nam hiện nay có thể hoạt động hiệu quả và bền vững.
Khu xử lý rác bên trong nhà máy điện rác Cần Thơ. Đây là một trong số ít các nhà máy điện rác đã đi vào hoạt động hiệu quả tại Việt Nam. Nguồn: tienphong

Tiềm năng điện rác ở Việt Nam

Năm 2014, hàng trăm người dân ở gần khu vực bãi rác quận Ô Môn (TP Cần Thơ) - một trong những bãi rác lớn nhất ở Cần Thơ, đã chặn xe chở rác vì bãi rác bốc mùi gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Trước áp lực rác thải, TP Cần Thơ đã xây dựng một nhà máy đốt rác phát điện. Kể từ khi đi vào hoạt động cuối năm 2018, nhà máy đã xử lý 400-430 tấn rác/ngày (khoảng 70% lượng rác thải hàng ngày của Cần Thơ), đồng thời tạo ra hơn 170 000 kWh điện/ngày. Phản ứng của người dân đã dịu đi. “Gần như chúng tôi không thấy xả khói, cũng không thấy mùi hôi, nước từ nhà máy điện rác Cần Thơ chảy ra thì trong vắt như nước mưa. Người dân tuy sống cách nhà máy hơn 500m nhưng không lo lắng ảnh hưởng đến sức khỏe”- ông Lê Văn Việt, một người dân sống gần khu vực nhà máy, hào hứng trả lời trên báo Tài nguyên & Môi trường năm 2019.

Nhà máy điện rác như Cần Thơ được coi là “ngôi sao đang lên” trong số các biện pháp xử lý rác thải ở Việt Nam hiện nay nhờ ưu điểm vừa không tốn diện tích chôn lấp, vừa tạo ra năng lượng. Đây cũng là xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới, ví dụ theo thống kê của công ty điện lực iSwitch của Singapore thì ở “quốc gia sạch nhất thế giới” này, khoảng 41% rác thải nước này được xử lý tại các nhà máy điện rác, cung cấp 3% nhu cầu điện năng cho Singapore.

Rõ ràng, sự hiện diện của các nhà máy đốt rác phát điện sẽ giúp Việt Nam giải quyết xử lý khá triệt để chất thải sinh hoạt mà không phải tốn diện tích chôn lấp như cách hiện nay vẫn áp dụng. Chất thải sinh hoạt, đặc biệt ở khu vực đô thị, là vấn đề đau đầu hiện nay của Việt Nam. Theo số liệu từ Bộ TN&MT, hiện nay, chỉ có khoảng 16% chất thải sinh hoạt được xử lý tại các nhà máy chế biến sản xuất phân compost, 13% được xử lý bằng phương pháp đốt, đốt kết hợp với thu hồi năng lượng, số còn lại chủ yếu vẫn là chôn lấp.

Do đó, dù hiệu suất chuyển đổi năng lượng từ rác thải sang điện năng của các công nghệ đốt rác phát hiện trên thế giới mới đạt khoảng 20-25%, sản lượng điện từ rác không nhiều nhưng ưu điểm lớn nhất của công nghệ này là tính ổn định cao, không giống các dạng năng lượng tái tạo khác như điện gió hay điện mặt trời phải có nắng, có gió mới có thể hoạt động, đồng thời giúp giải quyết vấn đề môi trường nên vẫn có sức hấp dẫn với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đây là lý do giải thích vì sao trong những năm gần đây, hàng loạt nhà máy điện rác đã được khởi công xây dựng ở nhiều tỉnh thành như dự án điện rác Vĩnh Tân (Đồng Nai) có công suất xử lý 600 tấn rác/ngày, công suất phát điện 30MW; nhà máy điện rác Sóc Sơn ở Hà Nội; nhà máy điện rác Trạm Thản ở Phú Thọ; nhà máy điện rác Củ Chi ở TP Hồ Chí Minh,... “Chúng tôi đang theo đuổi bảy dự án điện rác ở Việt Nam. Và tôi nghĩ trong vòng 10 năm tới Việt Nam sẽ có khoảng 120 nhà máy điện rác”, ông Nguyễn Tiến Nga, Chủ tịch HĐQT tập đoàn năng lượng Thiên Phúc đưa ra một dự đoán lạc quan về tương lai của điện rác trong toạ đàm “Ngành kỹ thuật nhiệt trong quá trình công nghiệp hoá đất nước” do Viện KH&CN Nhiệt - Lạnh (trường ĐH Bách Khoa Hà Nội) tổ chức vào ngày 9/10.

Cơ chế hỗ trợ chưa phù hợp

Hiệu quả kép mà điện rác đem lại hấp dẫn các nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài. Tuy nhiên có một thực tế là hiện nay, việc triển khai các dự án điện rác ở Việt Nam gặp không ít khó khăn. Nhiều nhà đầu tư ban đầu hào hứng nhưng khi bắt tay vào thực hiện, vấp phải thủ tục cấp phép phức tạp, tốn nhiều thời gian khiến họ cũng thấy nản: “Thực sự để xin cấp phép một nhà máy điện rác mất rất nhiều thời gian, có thể kéo dài hàng năm do phải chờ sự phê duyệt của đầy đủ các bộ ngành với các vấn đề liên quan đến một hồ sơ như đánh giá tác động môi trường, quy hoạch phát triển nguồn điện,...”, ông Nguyễn Tiến Nga nhận xét.

Mặt khác, một nhược điểm của các dự án đầu tư điện rác là chi phí đầu tư cao nên các nhà máy điện rác sẽ phải mất nhiều thời gian để thu hồi vốn. Tuy nhiên, một điều trớ trêu là tuổi thọ của các nhà máy điện rác lại khá ngắn. “Tuổi thọ ngắn không phải do công nghệ mà do bản chất nhiên liệu đầu vào của chúng ta: rác thải không được phân loại nên chứa nhiều thành phần crom, các loại nhựa,... những yếu tố đó gây ra hiện tượng ăn mòn điện hóa rất lớn trong các lò đốt rác phát điện”, PGS.TS. Phạm Hoàng Lương, Giám đốc Viện KH&CN quốc tế Việt Nam - Nhật Bản (trường ĐH Bách Khoa Hà Nội), giải thích. Do vậy, các nhà máy điện rác hiện nay cũng mất một khoản kinh phí không nhỏ để thực hiện khâu phân loại rác trước khi xử lý.

Thực ra, nhà nước cũng đã có một số cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển điện rác. Ngay từ năm 2014, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 31/2014/QĐ-Ttg ngày 5/5/2014 về cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án phát điện sử dụng chất thải rắn tại Việt Nam. Theo đó, các dự án điện rác sẽ được hưởng các ưu đãi đầu tư về tín dụng, miễn giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu, máy móc và tiền thuê đất. Ngoài ưu đãi về vốn đầu tư, thuế và tiền thuê đất, toàn bộ điện năng do nhà máy điện rác sản xuất sẽ được tập đoàn Điện lực Việt Nam thu mua trong vòng 20 năm với giá 10,05 cents/kWh (đối với dự án phát điện đốt chất thải rắn trực tiếp) và 7,28 cents/kWh đối với dự án phát điện đốt khí thu hồi từ bãi chôn lấp chất thải rắn.

Tuy nhiên, điểm hạn chế của chính sách này là chỉ áp dụng đối với các dự án đốt chất thải rắn trực tiếp và dự án phát điện đốt khí thu hồi từ bãi chôn lấp chất thải. Do vậy, những công nghệ mới trong lĩnh vực điện rác như khí hóa phát điện, lên men tạo khí biogas phát điện… đang được triển khai ở nhiều nhà máy điện rác sẽ không được hưởng ưu đãi này. Những vướng mắc xung quanh cơ chế giá cũng là bài toán mà các lĩnh vực điện mặt trời, điện gió cũng từng gặp phải. Chẳng hạn, để thúc đẩy phát triển điện mặt trời, nhà nước đã xây dựng cơ chế giá FIT (chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo) để thu mua điện mặt trời với giá cao. Tuy nhiên, chính sách này chỉ được áp dụng cho các dự án đáp ứng yêu cầu về thời điểm được phê duyệt đầu tư và đi vào vận hành thương mại trước ngày 1/1/2021. Do vậy, chính sách này đã dẫn đến sự bùng nổ về số lượng các dự án điện mặt trời được bổ sung quy hoạch và đăng ký nhưng cũng khiến nhiều nhà đầu tư không đủ điều kiện áp dụng giá cố định hiện nay “đứng ngồi không yên”.

Nhìn ra thế giới, nhiều quốc gia phát triển cũng áp dụng một số chính sách riêng để hỗ trợ điện rác, ví dụ Hoa Kỳ đã bãi bỏ một số khoản thuế cho các nhà máy điện rác từ năm 2004; ở châu Âu, điện tạo ra từ rác thải được coi là năng lượng tái tạo và được hưởng ưu đãi thuế nếu tư nhân điều hành. Trong lúc chờ đợi nhà nước có những thay đổi về chính sách hỗ trợ như vậy, các doanh nghiệp điện rác ở Việt Nam đang tự xoay xở bằng cách tìm kiếm nhưng công nghệ có giá thành phù hợp hơn. Mặc dù vậy, nhiều doanh nghiệp không thể đưa công nghệ mới về Việt Nam vì vướng phải quy chuẩn QCVN 61- MT:2016/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về lò đốt chất thải rắn sinh hoạt. “Nhiều công nghệ rất hay và có khả năng áp dụng ở Việt Nam, đã qua được vòng thẩm định của Bộ KH&CN nhưng không thể nào vào được vì yếu tố quy chuẩn QCVN61, yêu cầu lò đốt phải có 2 buồng và hệ số vùng, khu vực Kv=0,6”, PGS.TS. Phạm Hoàng Lương cho biết.

Trước thực tế này, PGS.TS. Trương Duy Nghĩa, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật Nhiệt Việt Nam đề xuất nên chủ động nghiên cứu công nghệ lò đốt rác phù hợp với điều kiện của Việt Nam. “Về bản chất kỹ thuật cũng không phải cái gì quá ghê gớm, các nhà khoa học ở Viện Nhiệt – Lạnh của Bách Khoa đủ khả năng làm được, nếu chúng ta tự làm thì giá thành sẽ rẻ hơn rất nhiều. Rác thải là vấn đề nóng của quốc gia, nếu đứng ngoài chuyện này thì chúng ta có lỗi vì đây là chuyên môn của chúng ta”, ông nói.

PGS.TS. Đinh Văn Thuận.
PGS.TS. Đinh Văn Thuận.

Bên cạnh vấn đề thủ tục, “chi phí đầu tư lớn là nguyên nhân chính khiến nhiều dự án điện rác ở Việt Nam bị ‘chết yểu’ hoặc chậm triển khai”, theo đánh giá của PGS.TS. Đinh Văn Thuận, Chủ tịch tập đoàn Cơ điện lạnh Bách Khoa.

Một trong những trường hợp tiêu biểu là dự án nhà máy điện rác Trạm Thản ở Phú Thọ. Với tổng mức đầu tư hơn 2200 tỷ đồng và được dự kiến có quy mô “lớn nhất Đông Nam Á” nhà máy điện rác Trạm Thản được chờ đợi có thể xử lý rác hiệu quả và đem lại công ăn việc làm cho người dân địa phương. Tuy nhiên, sau gần 2 năm triển khai, dự án vẫn là một bãi đất trống, còn người dân nơi đây phải chịu cảnh ô nhiễm nặng nề do rác thải ùn ứ lại.

Khi trả lời phỏng vấn trên báo Lao động hồi tháng 3/2020, Sở Xây dựng Phú Thọ cho biết nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do “nhà đầu tư chưa lường hết được khó khăn khi triển khai”. Doanh nghiệp khó có thể tự giải quyết được khó khăn này nên rất cần sự hỗ trợ của nhà nước. PGS.TS. Đinh Văn Thuận cho rằng, “nhà nước phải đứng ra hỗ trợ cùng làm chứ để thả cho tư nhân đứng một mình không thành công, hoặc sẽ dẫn đến phương án rẻ tiền, lạc hậu”.

PGS.TS. Đinh Văn Thuận.

https://khoahocphattrien.vn/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Khoa học và công nghệ là yếu tố then chốt để phát triển công nghiệp vật liệu (26/11/2020)
Khai mạc Hội nghị trực tuyến của Liên đoàn các Tổ chức Kỹ sư ASEAN (CAFEO) lần thứ 38 (26/11/2020)
Làng địa phương: Nơi quy tụ các Startup xuất sắc nhất từ các vùng miền của Techfest Vietnam 2020 (26/11/2020)
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chia sẻ 5 “từ khóa” với cộng đồng Start-up (26/11/2020)
Trao Giải thưởng Thành phố Thông minh 2020 (25/11/2020)
Thảo luận với chuyên gia quốc tế về Công nghệ tiên phong (25/11/2020)
TECHFEST Đông Nam Bộ 2020: Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo dựa trên thế mạnh địa phương (25/11/2020)
Các doanh nghiệp ngày càng quan tâm tới chuyển đổi số (25/11/2020)
Truy xuất nguồn gốc nông sản: Doanh nghiệp, người tiêu dùng cùng hưởng lợi (25/11/2020)
Nông nghiệp hữu cơ- Xu hướng tất yếu nâng cao chất lượng nông sản (25/11/2020)
Trường hợp sử dụng tác phẩm không phải trả tiền bản quyền (25/11/2020)
Phát triển công nghệ mở: Xu hướng không thể đảo ngược (23/11/2020)
Phát triển thị trường khoa học và công nghệ (23/11/2020)
Chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế không tiếp xúc (23/11/2020)
Techfest Mekong 2020: Thúc đẩy liên kết khởi nghiệp giữa ĐBSCL và cả nước (23/11/2020)
Tối ưu công nghệ xử lý yếm khí nước thải giàu hữu cơ (23/11/2020)
Phát triển ngành bán dẫn: Công nghệ xưởng cực tiểu (23/11/2020)
Phát triển mô hình quản lý chuỗi giá trị nông sản thực phẩm an toàn trong xây dựng nông thôn mới (23/11/2020)
Công nghệ thủy lợi nội đồng: Góp phần giải quyết việc tưới tiêu trong nông nghiệp ‘xanh’ (23/11/2020)
Chương trình KH&CN nông thôn miền núi: Tìm giải pháp cho vùng trũng công nghệ (19/11/2020)
Triển lãm sản phẩm công nghệ số "Make in Viet Nam" (19/11/2020)
Việt Nam là nước thứ 5 trên thế giới làm chủ thiết bị 5G (19/11/2020)
Sản xuất theo quy trình VietGAP - Minh chứng cho chất lượng, hiệu quả (19/11/2020)
Ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ: Bức tranh nông thôn, miền núi tỏa sáng (19/11/2020)
Tách chiết axit chlorogenic từ hạt cà phê xanh: Nguồn nguyên liệu tiềm năng (19/11/2020)
Chuyển giao công nghệ hiện đại của thế giới để giải quyết "bài toán" chất lượng tăng trưởng của Việt Nam (19/11/2020)
Ứng dụng vi cơ điện tử và vật liệu tiên tiến xây dựng đô thị thông minh (19/11/2020)
Ông Huỳnh Thành Đạt nhậm chức Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ (18/11/2020)
Ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội số: Bước tiến mạnh mẽ trong cải cách hành chính (18/11/2020)
Gỗ sinh học phát quang có thể thắp sáng những ngôi nhà (18/11/2020)
Các nhà nghiên cứu Úc phát triển công nghệ laser có khả năng kiểm soát nơi sét đánh (18/11/2020)
Chương trình KH&CN nông thôn miền núi: Chuyển giao hàng nghìn lượt công nghệ mới phù hợp với các địa phương (18/11/2020)
Hoàn thiện thể chế, chính sách là yếu tố hàng đầu để phát triển thị trường khoa học và công nghệ (18/11/2020)
Đăng ký sở hữu trí tuệ của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đạt mức cao nhất từ trước đến nay (18/11/2020)
PGS.TS Huỳnh Thành Đạt giữ chức Bộ trưởng Bộ KH&CN (13/11/2020)
TECHFEST: Sự khởi đầu cần phải có của startup (13/11/2020)
Ra mắt nền tảng công nghệ giúp chẩn đoán ung thư vú dựa trên hình ảnh với độ chính xác 85% (13/11/2020)
Thuốc xịt mũi làm từ kháng thể gà giúp chống virus corona (13/11/2020)
Nghiên cứu phát triển các nguồn gene lúa thích ứng với biến đổi khí hậu (13/11/2020)
Chuyển đổi số: Doanh nghiệp phải giữ vai trò tiên phong (13/11/2020)
100% các bộ có nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu cấp bộ (13/11/2020)
Thương mại điện tử- cầu nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng (13/11/2020)
Vai trò của công nghệ trong truy xuất nguồn gốc hàng hóa (13/11/2020)
Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp thành công (13/11/2020)
Doanh nghiệp chuyển đổi số để thoát hiểm và bứt tốc trong Covid-19 (13/11/2020)
Đánh giá mức độ ứng dụng CNTT các cơ quan nhà nước: Bộ KH&CN lọt top 7 (13/11/2020)
Hỗ trợ các doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới sáng tạo: Chính sách và xu hướng (11/11/2020)
Cửa sổ trong suốt hấp thụ nhiệt ban ngày để dùng vào ban đêm (11/11/2020)
Hội thảo và triển lãm quốc tế về an toàn, an ninh mạng Việt 2020 (11/11/2020)
Tạo chảy rối thực trong phòng thí nghiệm (11/11/2020)
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS
Ứng dụng trên Android
Quyết định số 27/QĐ-SKHCN về việc Về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN Quảng Trị

Thông báo số 55/TB-SKHCN về việc Thông báo kết quả phê duyệt danh mục nhiệm vụ KH CN cấp tỉnh (lần 3, năm 2020)

Báo cáo số 136/BC-SKHCN về việc Báo cáo tình hình thực hiện công tác cải cách hành chính và chỉ số PAPI năm 2020 của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Quyết định số 312/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Hội đồng sơ tuyển cuộc thi "Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo" tỉnh Quảng Trị năm 2020

Báo cáo số 138/BC-SKHCN về việc Báo cáo tình hình thực hiện Chiến lược phát triển sở hữu trí tuệ đến năm 2030

Báo cáo số 137/BC-SKHCN về việc Báo cáo tình hình xây dựng, áp dụng, duy trì và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001 vào hoạt động của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, UBND các huyện, thị, thành phố và UBND các xã, phường, thị trấn năm 2020

Quyết định số 367/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Ban hành Kế hoạch Cải cách hành chính năm 2020 của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Quyết định số 319/QĐ-SKHCN về việc Quyết định phê duyệt nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở thực hiện năm 2020, đề tài: "Đánh giá thực trạng chất lượng đồ chơi trẻ em phục vụ công tác quản lý nhà nước về chất lượng đồ chơi trẻ em trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Quyết định số 319/QĐ-SKHCN về việc Quyết định phê duyệt nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở thực hiện năm 2020, dự án: "Tiếp nhận quy trình công nghệ sản xuất giống bằng phương pháp giâm hom và quy trình trồng cây tràm gió và tràm năm gân làm nguyên liệu ở các xã vùng cát ven biển huyện Triệu Phong"

Quyết định số 3237/QĐ-UBND về việc Quyết định v/v phê duyệt danh mục nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh (lần 3, năm 2020)

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ bảo tồn và phát triển cây Lan Giả Hạc

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu nhân giống và trồng thử nghiệm cây Vanilla trong nhà lưới theo hướng VietGap tại thôn Quyết Tâm, xã Tân Hợp, huyện Hướng Hóa

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu nhân giống và trồng thử nghiệm cây Lan Kim Tuyến tại vùng Bắc Hướng Hóa

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu xây dựng CSDL số về di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm chiến dịch năm 1972, góp phần hỗ trợ phát triển du lịch Quảng Trị

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: "Nghiên cứu xây dựng giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Quy chế tiếp công dân của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị
Nội quy tiếp công dân
Thống kê lượt truy cập
Số người online 138
Hôm nay 663
Hôm qua 3.573
Tất cả 2.739.380

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ
 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN
Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này