Thứ Hai, 18/01/2021 Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sởPhổ biến pháp luậtPhòng, chống dịch bệnh COVID-19
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin trong nước
Cập nhật: Thứ Sáu, ngày 13/11/2020

Nghiên cứu phát triển các nguồn gene lúa thích ứng với biến đổi khí hậu
Với 170 giống lúa thu thập được ở Việt Nam, TS Dương Xuân Tú và các cộng sự tại Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm đã sử dụng kỹ thuật phân tích di truyền tương tác trên toàn hệ gen (Genome Wide Association Study – GWAS) để nghiên cứu phát triển và khai thác các nguồn gene lúa thích ứng với biến đổi khí hậu cho sản xuất ở từng vùng sinh thái.
Đánh giá khả năng chịu hạn của 170 mẫu giống lúa vật liệu thuộc dự án trong điều kiện nhà lưới tại Viện Cây lương thực (FCRI). Ảnh chụp tháng 6/2017.

Ở Việt Nam, sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuất lúa nói riêng đang phải đối đầu với những khó khăn do biến đổi khí hậu gây ra như: xâm thực mặn, hạn hán, lũ lụt, nóng – lạnh bất thường và những diễn biến phức tạp của sâu bệnh hại. Nhưng, sản xuất lúa cũng là nguyên nhân dẫn đến biến đổi khí hậu do tạo phát thải chất gây hiệu ứng nhà kính như CO2, do đốt rơm rạ trên đồng ruộng sau khi thu hoạch. Vì vậy, cần tạo giống lúa cho năng suất, chất lượng tốt trong điều kiện mặn, hạn, ngập, nóng - lạnh, chống chịu tốt với sâu bệnh hại và rơm rạ có khả năng chuyển hóa đường cao, hàm lượng silic thấp dễ dàng sử dụng cho chế biến nhiên liệu sinh học, thức ăn chăn nuôi… thay vì đem đốt.

Trước khi nghiên cứu này được thực hiện, các nhà khoa học thế giới và Việt Nam đã công bố hàng chục các QTL/ gene ở mỗi nhóm về khả năng chịu ngập úng, mặn, lạnh, nóng và sâu bệnh. Nhưng việc nghiên cứu nguồn gene kiểm soát khả năng phân hủy (khả năng chuyển hóa đường) và hàm lượng silic trong rơm rạ vẫn còn mới, chưa có công bố chính thức nào.

Trước yêu cầu thực tế cần đến những giống lúa kết hợp được cả 2 yếu tố: vừa có khả năng chống chịu các hình thái khí hậu, môi trường vừa cho năng suất chất lượng tốt, có gene kiểm soát được khả năng phân hủy rơm rạ, chúng tôi đã tiến hành “Nghiên cứu phát triển các nguồn gene lúa thích ứng với biến đổi khí hậu”, mã số HNQT/SPĐP/05.16, theo Chương trình hợp tác nghiên cứu song phương và đa phương về khoa học công nghệ đến năm 2020 do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý.

Để thực hiện nhiệm vụ này, chúng tôi thu thập 170 mẫu giống lúa của Việt Nam làm vật liệu nghiên cứu để phân lập các mẫu giống lúa (nguồn gene lúa) thích ứng với biến đổi khí hậu ở khả năng chịu hạn, rơm rạ phân hủy tốt và có hàm lượng silic thấp, từ kết quả đánh giá về khả năng chịu hạn, khả năng chuyển hóa đường từ rơm rạ và hàm lượng silic trong rơm rạ kết hợp với giải trình tự GBS (đã thu được 334.000 SNP trong bộ vật liệu 170 mẫu giống lúa).

Nhờ vậy, nhóm nghiên cứu xác định được các mẫu giống lúa mang nguồn gene kiểm soát khả năng chịu hạn; Các mẫu giống lúa mang nguồn gene kiểm soát khả năng chuyển hóa đường trong rơm rạ cao; Các mẫu giống lúa có mang nguồn gene kiểm soát lượng silic thấp trong rơm rạ. Các gene này được tìm ra trên toàn hệ gene của cây lúa

Cụ thể hơn, các nguồn gene lúa này được xây dựng cơ sở dữ liệu kiểu hình (khả năng chịu hạn, khả năng đường hóa từ rơm rạ và hàm lượng silic trong rơm rạ) và kiểu gene (trình tự, vị trí các gene ứng viên kiểm soát tính trạng này, mồi cho phản ứng PCR để nhận diện các gene ứng viên này).

Đến thời điểm hiện tại, nhóm nghiên cứu đã tìm ra được 3 gene ứng viên (candidate genes) cho khả năng chuyển hóa đường cao từ rơm rạ, 2 gene ứng viên hàm lượng silic thấp trong rơm rạ của cây lúa. Kết quả nghiên cứu được đăng tải trên các tạp chí: Biotechnology for BiofuelsKhoa học và công nghệ Nông nghiệp Việt Nam (của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam); Tạp chí Khoa học và công nghệ Việt Nam (của Bộ KH&CN).


Đến thời điểm hiện tại, nhóm nghiên cứu đã tìm ra được 3 gene ứng viên (candidate genes) cho khả năng chuyển hóa đường cao từ rơm rạ, 2 gene ứng viên hàm lượng silic thấp trong rơm rạ của cây lúa.


Dự án HNQT/SPĐP/05.16 do Bộ KH&CN tài trợ nằm trong Chương trình hợp tác nghiên cứu song phương và đa phương giữa Viện cây lương thực và cây thực phẩm với Đại học York và Đại học Dundee của Vương Quốc Anh. Trong đó, việc phân tích khả năng chuyển hóa đường từ rơm rạ, thành phần silic trong rơm rạ được thực hiện tại Đại học York với sự tham gia của cán bộ Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm. Việc phân tích GWAS, dự kiến gene mục tiêu (gene ứng viên), thiết kế mồi nhận diện gene mục tiêu được thực hiện bởi sự phối hợp giữa các nhóm thực hiện bên phía Việt Nam với hai trường đại học này. Nhóm Việt Nam thực hiện việc đánh giá khả năng chịu hạn của các mẫu giống lúa, sử dụng mồi trong phản ứng PCR nhận diện gene ứng viên trong bộ vật liệu. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng phối hợp thực hiện với trường Đại học Cornell (Mỹ) trong việc giải trình tự GBS.

Cần nói rằng, đây là một nghiên cứu cơ bản, sử dụng công nghệ mới (công nghệ GWAS) để xác định QTL/gene kiểm soát tính trạng mục tiêu. Ngay cả việc xác định QTL/ gene kiểm soát khả năng chuyển hóa đường trong rơm rạ cũng là vấn đề nghiên cứu mới ở cả Việt Nam và thế giới. Vì vậy, trong quá trình triển khai nhiệm vụ nhóm thực hiện ở cả Việt Nam và Anh luôn trao đổi để đưa ra những thay đổi hoặc điều chỉnh công việc/ thí nghiệm cho phù hợp, có tính khả thi cao nhất. Ví dụ chúng tôi phải tăng số lần thí nghiệm, tăng lượng mẫu, tăng thế hệ phân tích di truyền, thay hóa chất này bằng hóa chất khác...Sự thay đổi này là khó đối với Việt Nam vì mọi hoạt động/ thí nghiệm đã được xây dựng trong thuyết minh, nếu muốn điều chỉnh thủ tục rất phức tạp, mất nhiều thời gian, trong khi việc lại rất dễ dàng với phía đối tác nước ngoài. Đây cũng là trở ngại chung trong nghiên cứu cơ bản hiện nay cũng như trong việc phối hợp nghiên cứu với đối tác nước ngoài.

Ngoài ra, do là nghiên cứu cơ bản nên việc kết quả đưa ra không theo dự kiến cũng khiến cho việc nghiệm thu kết thúc nhiệm vụ bên phía Việt Nam gặp nhiều thách thức.

Kết quả nghiên cứu của nhiệm vụ có giá trị rất lớn cho những nghiên cứu di truyền và chọn giống lúa trong thời gian tới. Chúng tôi dự kiến sẽ tiếp tục dựa trên nền tảng này để thực hiện hai nghiên cứu tiếp theo.

Một là, kế thừa bộ vật liệu 170 mẫu giống lúa đã được giải GBS trong nhiệm vụ này để GWAS xác định các QTL/gene kiểm soát các tính trạng khác ở cây lúa như: khả năng chịu mặn, chịu nóng, ngắn ngày, kháng bệnh bạc lá, kháng bệnh đạo ôn, kháng rầy nâu ...phục vụ cho chọn tạo giống lúa thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hai là, sử dụng nguồn gene lúa của nhiệm vụ này làm vật liệu lai tạo giống lúa mới có năng suất cao, khả năng chịu hạn tốt đồng thời cho rơm rạ có chất lượng tốt phù hợp cho chế biến thức ăn chăn nuôi (trâu, bò) thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đề tài “Nghiên cứu phát triển các nguồn gen lúa thích ứng với biến đổi khí hậu”, mã số HNQT/SPĐP/05.16, thuộc Chương trình hợp tác nghiên cứu song phương và đa phương về khoa học công nghệ đến năm 2020 do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý.

Để biết thêm thông tin chi tiết về các Chương trình KH&CN, liên hệ Văn phòng các Chương trình khoa học và công nghệ quốc gia tại: 
http://vpctqg.gov.vn/
https://khoahocphattrien.vn/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Lần đầu tiên Việt Nam làm chủ công nghệ hấp khử trùng rác thải y tế (13/01/2021)
Lâm Đồng: Hiệu quả từ mô hình sản xuất khoai tây thương phẩm gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm (13/01/2021)
Nâng cao năng suất lao động dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (13/01/2021)
ISO 14024: Nhãn sinh thái “thích hợp với môi trường” (13/01/2021)
Làm chủ công nghệ tính toán mưa, lũ lớn cho các lưu vực sông liên quốc gia trong điều kiện hạn chế hoặc không có dữ liệu đo đạc (12/01/2021)
Máy in 3D “Made in Vietnam” (12/01/2021)
Hàng loạt địa phương triển khai áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa (12/01/2021)
Tăng cường đổi mới hoạt động đo lường, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh (12/01/2021)
Bảo quản thực phẩm bằng màng sinh học kết hợp tinh dầu thực vật (12/01/2021)
Đưa liên kết bốn nhà: nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông, ngày càng thực chất và bền chặt (11/01/2021)
Việt Nam thuộc tốp đầu ASEAN về số lượng tiêu chuẩn quốc gia (11/01/2021)
Đưa khoa học và công nghệ thành động lực, tạo bứt phá nâng cao năng suất chất lượng (07/01/2021)
Chiết xuất catechin từ lá chè xanh (07/01/2021)
Bảo đảm các thực phẩm uy tín, chất lượng đều có chỉ dẫn địa lý (06/01/2021)
Nhiều thành tựu khoa học và công nghệ đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế quốc gia (06/01/2021)
Phụ phẩm từ chế biến gia cầm: Nguyên liệu quý sản xuất Glucosamine (06/01/2021)
Chất lượng sản phẩm – yếu tố then chốt giúp xuất khẩu tăng trưởng bền vững (06/01/2021)
Phát triển kinh tế số - cơ hội cải thiện năng suất lao động (06/01/2021)
Phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo phải được xem là khâu đột phá (04/01/2021)
Hệ thống Blife: Hỗ trợ chức năng giao tiếp và phục hồi ngôn ngữ (04/01/2021)
Công nghệ tuyển nổi trong khai thác đất hiếm (04/01/2021)
Các chương trình KH&CN quốc gia: Thu hút doanh nghiệp đầu tư cho KH&CN (04/01/2021)
Việt Nam tiến hành thử nghiệm Vaccine COVID-19 mới (04/01/2021)
Làm chủ nền tảng chuyển đổi số (04/01/2021)
Hệ thống đo mưa tự động giúp giảm nhẹ thiên tai (04/01/2021)
Triển lãm quốc tế đầu tiên về đổi mới sáng tạo tại Việt Nam (04/01/2021)
Tiềm lực khoa học công nghệ được củng cố (28/12/2020)
Nhà máy số - xu hướng tất yếu của sản xuất công nghiệp 4.0 (28/12/2020)
Tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ (28/12/2020)
Thức ăn công nghiệp nuôi cua lột cho hiệu quả cao (28/12/2020)
Chuyển đổi số trong y tế: Để khám bệnh là thói quen chủ động (28/12/2020)
Cái bắt tay giữa các tổ chức phát triển và startup (28/12/2020)
Đơn đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý tăng mạnh nhất từ trước đến nay (28/12/2020)
20 sáng kiến góp phần giải quyết các vấn đề cộng đồng (28/12/2020)
Robot trí tuệ nhân tạo trợ giảng đầu tiên của Việt Nam (28/12/2020)
Ứng dụng KH&CN giải quyết các mục tiêu phát triển bền vững (28/12/2020)
Đẩy mạnh hoạt động truy xuất nguồn gốc đối với xuất khẩu rau quả (25/12/2020)
Công nghệ số phải tạo bứt phá trong phát triển (25/12/2020)
Tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam (25/12/2020)
Tổng kết Chương trình Khoa học và Công nghệ ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và môi trường giai đoạn 2016 - 2020 (25/12/2020)
Sản xuất omega 6, 7, 9 từ vi khuẩn tía quang hợp: Triển vọng thương mại hóa cao (25/12/2020)
Công bố 10 sự kiện khoa học công nghệ nổi bật năm 2020 (25/12/2020)
Quyết định tặng Giải thưởng Chất lượng Quốc gia cho 61 doanh nghiệp (23/12/2020)
Khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo, hướng đến tận dụng các nền tảng công nghệ mới (23/12/2020)
Ứng dụng công nghệ sinh học để phát triển sản phẩm từ dược liệu (23/12/2020)
50 sản phẩm công nghệ số Make in Viet Nam đầu tiên sẽ được vinh danh (22/12/2020)
Tập trung nguồn lực, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (22/12/2020)
Liệu pháp gen CRISPR hứa hẹn khả năng điều trị 2 bệnh nguy hiểm về máu (21/12/2020)
USTH khai trương “công xưởng sáng tạo" (21/12/2020)
Nhà khoa học Việt tìm cách trồng diêm mạch trong vùng hạn mặn (17/12/2020)
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS
Ứng dụng trên Android
Quyết định số 11/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc ban hành Chương trình công tác trọng tâm năm 2021 của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Nghị định số 154/2018/NĐ-CP về việc Nghị định Sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ và một số quy định về kiểm tra chuyên ngành.

Báo cáo số 02/BC-SKHCN về việc Báo cáo tình hình thực hiện Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc CMCN 4.0

Quyết định số 06/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu gói thầu mua hóa chất, nguyên vật liệu thuộc đề tài: Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ bảo tồn và phát triển cây Lan Giả hạc trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

Quyết định số 10/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Hội đồng tư vấn đánh giá, nghiệm thu kết quả đề tài: Nghiên cứu xây dựng mô hình nhà kính ứng dụng công nghệ 4.0 phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất một số loại cây trồng có giá trị phù hợp với điều kiện tỉnh Quảng Trị

Quyết định số 07/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Hội đồng tư vấn nghiệm thu, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng năm 2020 của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

Quyết định số 08/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Hội đồng tư vấn nghiệm thu, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ TXTCN năm 2020 của Trạm nghiên cứu và Phát triển Nấm

Báo cáo số 03/BC-SKHCN về việc Báo cáo kết quả thực hiện Cam kết trách nhiệm của tập thể lãnh đạo và Giám đốc Sở KH CN với BTV tỉnh ủy năm 2020

Quyết định số 3945/QĐ-UBND về việc Quyết định v/v phê duyệt đề tài: "Khảo nghiệm một số giống dừa xiêm có triển vọng để đánh giá khả năng thích nghi và hiệu quả kinh tế, nhằm góp phần phục vụ công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại tỉnh Quảng Trị"

Quyết định số 373/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Hội đồng kiểm tra định kỳ, đánh giá, nghiệm thu khối lượng thực hiện năm 2020 của đề tài cấp cơ sở: Xây dựng mô hình sản xuất giống dịch thể và nuôi trồng nấm Mối đen thương phẩm tại tỉnh Quảng Trị

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ bảo tồn và phát triển cây Lan Giả Hạc

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu nhân giống và trồng thử nghiệm cây Vanilla trong nhà lưới theo hướng VietGap tại thôn Quyết Tâm, xã Tân Hợp, huyện Hướng Hóa

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu nhân giống và trồng thử nghiệm cây Lan Kim Tuyến tại vùng Bắc Hướng Hóa

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: Nghiên cứu xây dựng CSDL số về di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm chiến dịch năm 1972, góp phần hỗ trợ phát triển du lịch Quảng Trị

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: "Nghiên cứu xây dựng giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Quy chế tiếp công dân của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị
Nội quy tiếp công dân
Thống kê lượt truy cập
Số người online 944
Hôm nay 819
Hôm qua 4.150
Tất cả 2.990.242

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ
 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN
Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này