Thứ Hai, 18/6/2018 Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sở
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin trong nước

"Đánh thức" nghiên cứu "ngủ trong ngăn kéo"
Có hay không tình trạng kết quả nghiên cứu khoa học “bỏ ngăn kéo”, không có giá trị áp dụng vào thực tiễn? - Đó là câu hỏi được nhiều đại biểu chất vấn tại kỳ họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra ngày 19-3-2018.
Việt Nam là nước thứ tư trên thế giới sản xuất thành công vắc xin Rotavin - M1 phòng bệnh tiêu chảy.

     Thừa nhận tình trạng "bỏ ngăn kéo" là vấn đề khiến người trong ngành trăn trở, nhưng theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh, nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã được "đánh thức" đúng lúc, tạo nên những thành tựu trong thực tiễn.
     Từ nghiên cứu “bỏ ngăn kéo”…
    Một đề tài hay một công nghệ có thể phát huy hiệu quả trong đời sống hay không phụ thuộc vào nhiều vấn đề, trong đó có ba yếu tố quan trọng: Nhu cầu của thị trường; năng lực tiếp thu của doanh nghiệp và khả năng sáng tạo của các nhà khoa học. Ông Nguyễn Thiện Thành, Giám đốc Văn phòng các chương trình trọng điểm cấp Nhà nước chia sẻ: Nghiên cứu khoa học và công nghệ có tính đặc thù là hiệu quả luôn có độ trễ. Kết quả nghiên cứu dù có tốt, có hay đến mấy nhưng khi chưa hội tụ được ít nhất ba yếu tố kể trên thì vẫn tạm thời “nằm im” hoặc không phát huy được hiệu quả. Thời gian để hội tụ được các yếu tố này có thể là 1 năm, 5 năm, thậm chí lâu hơn. Chưa kể, khoảng thời gian cần thiết để các nhà khoa học có được một kết quả nghiên cứu đạt đến “độ chín” cũng có thể mất từ 3 đến 5 năm nữa. Điều này dễ dẫn đến ý hiểu là kết quả bị “xếp vào ngăn kéo”. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thiện Thành, nói như vậy không phải là để biện minh cho những gì được cho là thiếu hiệu quả, và đây cũng chưa phải là tình trạng phổ biến, đặc biệt là trong bối cảnh cơ chế quản lý từ khâu đặt hàng đến nghiệm thu của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) đã có nhiều đổi mới trong thời gian gần đây.

     Nguyên Bộ trưởng Bộ KH-CN Nguyễn Quân từng trả lời chất vấn tại Quốc hội, cho biết: Đề tài “bỏ ngăn kéo” có ba loại, trong đó một loại xấu là nghiên cứu không vì cuộc sống, nghiên cứu “cắt dán”, sao chép hoặc gian dối. Có hai loại mang tính tất yếu và không phải là xấu, đó là nghiên cứu cơ bản phải đi trước, làm tiền đề cho nghiên cứu ứng dụng, và nghiên cứu ứng dụng nhưng phải chờ cơ hội đầu tư để được thương mại hóa. Loại thứ 2 có thời gian nằm chờ ngắn hạn hơn là những nghiên cứu ứng dụng đang chờ cơ hội tìm kiếm nhà đầu tư. Nhà khoa học có thể nghiên cứu rất thành công, nhưng nếu không có người đầu tư thì kết quả chỉ dừng ở phòng thí nghiệm... “Khó tránh tình trạng lợi dụng việc nọ việc kia để đề xuất đề tài vì lợi ích cá nhân. Vấn đề là phải hạn chế điều này, và nếu phát hiện ra thì phải xử lý nghiêm để tránh tái diễn...”, ông Nguyễn Thiện Thành nhấn mạnh.
     ... đến những thành tựu mang tính dẫn đầu
   Gần đây, báo chí nói nhiều đến công trình nghiên cứu cây thuốc Trinh nữ hoàng cung của Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Trâm và Công ty Thiên Dược với kết quả là sản phẩm viên nang Crila chữa u xơ tử cung và tiền liệt tuyến được Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm của Mỹ (FDA) cấp phép đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường của nước này, được trao tặng “Biểu tượng vàng vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cộng đồng”. Doanh thu của sản phẩm trong năm 2016 và 2017 lên đến gần 100 tỷ đồng. Không nhiều người biết rằng việc đầu tư nghiên cứu này đã bắt đầu từ năm 1999. Trải qua 17 năm, thông qua 7 nhiệm vụ KH-CN, Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Trâm mới phát triển được viên nang Crila và vùng nguyên liệu để sản xuất ra nó. Như vậy, có thể thấy độ trễ từ kết quả đề tài khoa học đầu tiên đến khi có sản phẩm là khoảng 15 năm. Thậm chí, năm 2010, sau khi kết thúc 5 nhiệm vụ KH-CN, đã có nhiều ý kiến cho rằng kết quả nghiên cứu này thuộc diện “đưa vào ngăn kéo”. Một ví dụ khác: Vào năm 2013, lần đầu tiên vắc xin Rotavin - M1 phòng bệnh tiêu chảy được đưa ra thị trường. Đây là loại vắc xin đầu tiên tại nước ta được nghiên cứu và sản xuất thành công từ chủng vi rút của người Việt Nam, phù hợp với người Việt. Thành công này đánh dấu bước ngoặt trong ngành Vắc xin học. Việt Nam là nước thứ hai của Châu Á, là một trong bốn nước trên thế giới (sau Mỹ, Bỉ, Trung Quốc) tự sản xuất được loại vắc xin này. Để có được kết quả đó, các nhà khoa học đã trải qua 16 năm nghiên cứu (bắt đầu từ năm 1998). Vào năm 2008 (sau khi kết thúc 3 đề tài), hiệu quả nghiên cứu gần như bằng không và kết quả thu được từ đề tài nghiên cứu đầu tiên vẫn được coi là “bỏ ngăn kéo”. Việc ghép tạng được các nhà khoa học Việt Nam bắt đầu nghiên cứu từ năm 1991. Năm 1992, thông qua nhiệm vụ KH-CN, ca ghép thận đầu tiên được thực hiện tốt đẹp. Tuy nhiên, mãi đến những năm 2000, kỹ thuật này mới được phát triển thành công trong 12 bệnh viện. Đến nay, 18 bệnh viện trong cả nước đã ứng dụng thành công kỹ thuật này. Kế tiếp thành công của kỹ thuật ghép thận, ngành KH-CN tiếp tục hướng tới các kỹ thuật cao hơn: Ghép gan thành công vào năm 2004, ghép tim thành công vào năm 2010, ghép thận từ người cho chết não thành công vào năm 2010, ghép khối tụy và thận từ người cho chết não thành công vào 2014. Đặc biệt, năm 2017, từ một nhiệm vụ KH-CN, lần đầu tiên tại Việt Nam có ca ghép phổi từ người cho sống được thực hiện thành công... Những kết quả nói trên đã chấm dứt giai đoạn tụt hậu về trình độ ghép tạng của các nhà khoa học Việt Nam so với thế giới. Thành tựu KH-CN cần có thời gian để ứng dụng vào thực tiễn. Việc hiểu rõ tính đặc thù giúp chúng ta xác định thái độ kiên nhẫn, kiên trì đầu tư để có được kết quả nghiên cứu có ích cho đời sống. Tất nhiên, bên cạnh đó, cần duy trì thái độ kiên quyết “nói không” với những đề tài được "vẽ" ra để trục lợi./.

 

Theo most.gov.vn
Tin, bài cùng lĩnh vực
Bosch giới thiệu nhiều giải pháp thông minh trong nông nghiệp và công nghiệp (18/6/2018)
Ứng dụng và phát triển y tế thông minh (18/6/2018)
Phát động cuộc thi thiết kế bộ nhận diện thương hiệu Techfest 2018 (18/6/2018)
Nghị định số 70/2018/NĐ-CP: Quản lý tài sản hình thành từ thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng vốn Nhà nước (18/6/2018)
Nghiên cứu công nghệ chế biến sâu cao lanh và diatomit phục vụ sản xuất nông nghiệp (18/6/2018)
Ứng dụng công nghệ nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh (18/6/2018)
Thách thức nhân lực cho Cách mạng công nghiệp 4.0 (18/6/2018)
Nghiên cứu mới cho thấy sóng biển đóng vai trò quan trọng trong việc bẫy khí cacbonic (15/6/2018)
Giải pháp toàn diện nuôi tôm công nghệ cao (15/6/2018)
Những giải pháp công nghệ thống trị 2018 (15/6/2018)
Bộ Khoa học và Công nghệ phát động thi đua: “Đổi mới, sáng tạo đưa nhanh KH&CN vào cuộc sống” (11/6/2018)
Phát triển thị trường công nghệ trong kỷ nguyên 4.0 (11/6/2018)
Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ cho thu nhập cao (11/6/2018)
Công nghệ biến rơm thành xăng máy bay đến Việt Nam (05/6/2018)
Giống thanh long ruột đỏ TL5 (05/6/2018)
HACHI - Chỉ mất 299.000 đồng là có “vườn rau sạch” (05/6/2018)
Lễ trao giải Cuộc thi "Sáng kiến vì cộng đồng năm 2018" và phát động phong trào thi đua sáng tạo (04/6/2018)
Cải thiện môi trường kinh doanh trong nền kinh tế số tại Việt Nam (04/6/2018)
Chính sách chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp qua hoạt động khuyến nông (04/6/2018)
L20 - giống lạc năng suất cao cho miền Trung (29/5/2018)
Tưới tiết kiệm: Nâng cao giá trị nông sản (29/5/2018)
Chương trình Ứng dụng công nghệ cao để sản xuất một số loại rau, hoa theo hướng nông nghiệp đô thị (29/5/2018)
Space Day 2018: Tìm hiểu các công nghệ khám phá vũ trụ (29/5/2018)
Đổi mới công nghệ hướng đến sự nhàn hạ trong sản xuất nông nghiệp (29/5/2018)
Ứng dụng công nghệ thông minh trong sản xuất nông nghiệp và thủy sản (29/5/2018)
CMCN 4.0 tạo ra các mối quan hệ việc làm phi truyền thống (29/5/2018)
Vài gợi ý để cơ sở dữ liệu KH&CN quốc gia tiệm cận với yêu cầu của CMCN4 (29/5/2018)
Hỗ trợ doanh nghiệp nhận chuyển giao công nghệ (29/5/2018)
Khởi động Dự án hỗ trợ Việt Nam và Lào nâng cao năng lực giáo dục và đào tạo tái chế rác thải nhựa (29/5/2018)
Tín hiệu từ những dự án đầu tư chất lượng (24/5/2018)
Xử lý cáu cặn lò hơi công nghiệp không dùng hóa chất (25/5/2018)
Kinh tế số là nền tảng để Việt Nam tiếp cận Cách mạng 4.0 (24/5/2018)
Hội thảo khoa học “Công nghệ thông tin trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0” (21/5/2018)
Hơn 220 công trình, sáng kiến đoạt Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội (21/5/2018)
Khoa học và Công nghệ là giải pháp đưa Việt Nam tới CMCN 4.0 (18/5/2018)
Nghiên cứu mở hướng tạo nguồn năng lượng sạch (21/5/2018)
Vietnam Startup Wheel 2018: Mở rộng đối tượng đến nhà khoa học, nhà sáng chế (17/5/2018)
Trao giải thưởng báo chí về KH&CN năm 2017 (16/5/2018)
Chợ Công nghệ và Thiết bị chuyên ngành công nghệ thông tin (IT Techmart 2018) (16/5/2018)
Sôi nổi ngày hội khoa học STEM 2018 (16/5/2018)
Trao giải thưởng cho nhiều công trình khoa học công nghệ sáng tạo (16/5/2018)
Diễn tập an toàn thông tin mạng quy mô lớn nhất Việt Nam (11/5/2018)
Khai mạc Hội thảo quốc tế “Khoa học để phát triển” (11/5/2018)
Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật và đánh giá kết quả điều trị hội chứng tắc phần nối bể thận niệu quản ở trẻ em bằng phẫu thuật nội soi sau phúc mạc (11/5/2018)
Nghiên cứu hoàn thiện thiết kế và công nghệ chế tạo bộ điều khiển đầu đốt tang sấy cốt liệu trong trạm trộn bê tông nhựa nóng (11/5/2018)
Chạm vào Cách mạng Công nghiệp 4.0 (09/5/2018)
Hội nghị Môi trường, lao động và dinh dưỡng với sức khỏe cộng đồng: Nhiều nghiên cứu mới được công bố (09/5/2018)
Số hóa thông tin liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ trên quy mô toàn quốc (09/5/2018)
Khám phá mới về sự bền vững của các đồng vị carbon (09/5/2018)
Nghị định số 57/2018/NĐ-CP: Hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao (09/5/2018)
Quyết định số 338/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Về việc sữa đổi, bổ sung hệ thống biểu mẫu áp dụng quy chế quản lý các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh

Quyết định số 78/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh

Quyết định số 383/QĐ/QĐ - SKHCN về việc Quyết định về việc ban hành Chương trình công tác trọng tâm năm 2018 của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Quyết định số 84/QĐ-UBND về việc Quyết định V/v Phê duyệt đề tài khoa học "Nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn và thôn bản, khu phố trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Quyết định số 3719/QĐ-UBND về việc Quyết định V/v Phê duyệt đề tài khoa học "Nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn và thôn bản, khu phố trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Nghị định số 31/2017/NQ-HĐND về việc Nghị quyết Về chính sách hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2017-2025

Quyết định số 335/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Về việc công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh

Quyết định số 276/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc ban hành Quy chế Tổ chức và hoạt động của bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông thuộc Sở Khoa học và Công nghệ

Quyết định số 284/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Phê duyệt nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở, Sở KH&CN Quảng Trị xét giao trực tiếp thực hiện năm 2017

Quyết định số 274/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Về việc tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh

Thông báo Về việc tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh

TB về việc thống nhất áp dụng Bảng phân loại quốc tế về các yếu tố hình của nhãn hiệu (theo Thỏa ước Vienna) phiên bản 8

Thông báo Về việc tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở - Sở KH&CN thực hiện năm 2018

Thông báo Về việc phê duyệt danh mục nhiệm vụ KH&CN cấp cơ sở - Sở KH&CN thực hiện năm 2018

Xem thêm
Thống kê truy cập
254178
294

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN Quảng Trị. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3857030. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này