Thứ Bảy, 25/5/2019 Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sởNgày Quốc tế Đa dạng sinh học 2019
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin trong nước

"Đánh thức" nghiên cứu "ngủ trong ngăn kéo"
Có hay không tình trạng kết quả nghiên cứu khoa học “bỏ ngăn kéo”, không có giá trị áp dụng vào thực tiễn? - Đó là câu hỏi được nhiều đại biểu chất vấn tại kỳ họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra ngày 19-3-2018.
Việt Nam là nước thứ tư trên thế giới sản xuất thành công vắc xin Rotavin - M1 phòng bệnh tiêu chảy.

     Thừa nhận tình trạng "bỏ ngăn kéo" là vấn đề khiến người trong ngành trăn trở, nhưng theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh, nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã được "đánh thức" đúng lúc, tạo nên những thành tựu trong thực tiễn.
     Từ nghiên cứu “bỏ ngăn kéo”…
    Một đề tài hay một công nghệ có thể phát huy hiệu quả trong đời sống hay không phụ thuộc vào nhiều vấn đề, trong đó có ba yếu tố quan trọng: Nhu cầu của thị trường; năng lực tiếp thu của doanh nghiệp và khả năng sáng tạo của các nhà khoa học. Ông Nguyễn Thiện Thành, Giám đốc Văn phòng các chương trình trọng điểm cấp Nhà nước chia sẻ: Nghiên cứu khoa học và công nghệ có tính đặc thù là hiệu quả luôn có độ trễ. Kết quả nghiên cứu dù có tốt, có hay đến mấy nhưng khi chưa hội tụ được ít nhất ba yếu tố kể trên thì vẫn tạm thời “nằm im” hoặc không phát huy được hiệu quả. Thời gian để hội tụ được các yếu tố này có thể là 1 năm, 5 năm, thậm chí lâu hơn. Chưa kể, khoảng thời gian cần thiết để các nhà khoa học có được một kết quả nghiên cứu đạt đến “độ chín” cũng có thể mất từ 3 đến 5 năm nữa. Điều này dễ dẫn đến ý hiểu là kết quả bị “xếp vào ngăn kéo”. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thiện Thành, nói như vậy không phải là để biện minh cho những gì được cho là thiếu hiệu quả, và đây cũng chưa phải là tình trạng phổ biến, đặc biệt là trong bối cảnh cơ chế quản lý từ khâu đặt hàng đến nghiệm thu của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) đã có nhiều đổi mới trong thời gian gần đây.

     Nguyên Bộ trưởng Bộ KH-CN Nguyễn Quân từng trả lời chất vấn tại Quốc hội, cho biết: Đề tài “bỏ ngăn kéo” có ba loại, trong đó một loại xấu là nghiên cứu không vì cuộc sống, nghiên cứu “cắt dán”, sao chép hoặc gian dối. Có hai loại mang tính tất yếu và không phải là xấu, đó là nghiên cứu cơ bản phải đi trước, làm tiền đề cho nghiên cứu ứng dụng, và nghiên cứu ứng dụng nhưng phải chờ cơ hội đầu tư để được thương mại hóa. Loại thứ 2 có thời gian nằm chờ ngắn hạn hơn là những nghiên cứu ứng dụng đang chờ cơ hội tìm kiếm nhà đầu tư. Nhà khoa học có thể nghiên cứu rất thành công, nhưng nếu không có người đầu tư thì kết quả chỉ dừng ở phòng thí nghiệm... “Khó tránh tình trạng lợi dụng việc nọ việc kia để đề xuất đề tài vì lợi ích cá nhân. Vấn đề là phải hạn chế điều này, và nếu phát hiện ra thì phải xử lý nghiêm để tránh tái diễn...”, ông Nguyễn Thiện Thành nhấn mạnh.
     ... đến những thành tựu mang tính dẫn đầu
   Gần đây, báo chí nói nhiều đến công trình nghiên cứu cây thuốc Trinh nữ hoàng cung của Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Trâm và Công ty Thiên Dược với kết quả là sản phẩm viên nang Crila chữa u xơ tử cung và tiền liệt tuyến được Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm của Mỹ (FDA) cấp phép đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường của nước này, được trao tặng “Biểu tượng vàng vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cộng đồng”. Doanh thu của sản phẩm trong năm 2016 và 2017 lên đến gần 100 tỷ đồng. Không nhiều người biết rằng việc đầu tư nghiên cứu này đã bắt đầu từ năm 1999. Trải qua 17 năm, thông qua 7 nhiệm vụ KH-CN, Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Trâm mới phát triển được viên nang Crila và vùng nguyên liệu để sản xuất ra nó. Như vậy, có thể thấy độ trễ từ kết quả đề tài khoa học đầu tiên đến khi có sản phẩm là khoảng 15 năm. Thậm chí, năm 2010, sau khi kết thúc 5 nhiệm vụ KH-CN, đã có nhiều ý kiến cho rằng kết quả nghiên cứu này thuộc diện “đưa vào ngăn kéo”. Một ví dụ khác: Vào năm 2013, lần đầu tiên vắc xin Rotavin - M1 phòng bệnh tiêu chảy được đưa ra thị trường. Đây là loại vắc xin đầu tiên tại nước ta được nghiên cứu và sản xuất thành công từ chủng vi rút của người Việt Nam, phù hợp với người Việt. Thành công này đánh dấu bước ngoặt trong ngành Vắc xin học. Việt Nam là nước thứ hai của Châu Á, là một trong bốn nước trên thế giới (sau Mỹ, Bỉ, Trung Quốc) tự sản xuất được loại vắc xin này. Để có được kết quả đó, các nhà khoa học đã trải qua 16 năm nghiên cứu (bắt đầu từ năm 1998). Vào năm 2008 (sau khi kết thúc 3 đề tài), hiệu quả nghiên cứu gần như bằng không và kết quả thu được từ đề tài nghiên cứu đầu tiên vẫn được coi là “bỏ ngăn kéo”. Việc ghép tạng được các nhà khoa học Việt Nam bắt đầu nghiên cứu từ năm 1991. Năm 1992, thông qua nhiệm vụ KH-CN, ca ghép thận đầu tiên được thực hiện tốt đẹp. Tuy nhiên, mãi đến những năm 2000, kỹ thuật này mới được phát triển thành công trong 12 bệnh viện. Đến nay, 18 bệnh viện trong cả nước đã ứng dụng thành công kỹ thuật này. Kế tiếp thành công của kỹ thuật ghép thận, ngành KH-CN tiếp tục hướng tới các kỹ thuật cao hơn: Ghép gan thành công vào năm 2004, ghép tim thành công vào năm 2010, ghép thận từ người cho chết não thành công vào năm 2010, ghép khối tụy và thận từ người cho chết não thành công vào 2014. Đặc biệt, năm 2017, từ một nhiệm vụ KH-CN, lần đầu tiên tại Việt Nam có ca ghép phổi từ người cho sống được thực hiện thành công... Những kết quả nói trên đã chấm dứt giai đoạn tụt hậu về trình độ ghép tạng của các nhà khoa học Việt Nam so với thế giới. Thành tựu KH-CN cần có thời gian để ứng dụng vào thực tiễn. Việc hiểu rõ tính đặc thù giúp chúng ta xác định thái độ kiên nhẫn, kiên trì đầu tư để có được kết quả nghiên cứu có ích cho đời sống. Tất nhiên, bên cạnh đó, cần duy trì thái độ kiên quyết “nói không” với những đề tài được "vẽ" ra để trục lợi./.

 

Theo most.gov.vn
Tin, bài cùng lĩnh vực
Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển ứng dụng AI và IoT (24/5/2019)
Giải thưởng Kova tìm kiếm ứng viên cho năm 2019 (23/5/2019)
Vietnam ICTCOMM 2019: Công nghệ tốt - Cuộc sống Tốt (23/5/2019)
Chính thức phát động cuộc thi lập trình quốc tế SCPC 2019 dành cho sinh viên (23/5/2019)
Startup tìm kiếm nguồn tài trợ hoàn thiện sản phẩm ra thị trường (23/5/2019)
Việt Nam nhân nuôi thành công chủng giống tảo xoắn Spirulina (23/5/2019)
Rosatom và Việt Nam ký bản ghi nhớ về Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân (23/5/2019)
Sấy nông sản bằng năng lượng Mặt trời (23/5/2019)
Đẩy mạnh xây dựng Chính phủ điện tử và cải cách thủ tục hành chính (21/5/2019)
Ngày hội STEM 2019: Lan tỏa tinh thần khoa học (21/5/2019)
Hình thành mô hình liên kết từ nghiên cứu đến sản xuất (21/5/2019)
Tôn vinh ba nhà khoa học nhận giải thưởng Tạ Quang Bửu 2019 (21/5/2019)
Giải Trần Đại Nghĩa 2019: Trí tuệ và sự cống hiến của giới khoa học (21/5/2019)
Việt Nam và Australia xây dựng một bức tranh toàn cảnh cho phát triển kinh tế số ở Việt Nam (21/5/2019)
Startup “thuần Việt” đầu tiên vô địch đấu trường khởi nghiệp sáng tạo thế giới (21/5/2019)
Tạo đột phá chiến lược trong phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới, sáng tạo ở Việt Nam (17/5/2019)
7 xu thế chủ đạo ảnh hưởng tương lai kinh tế số của Việt Nam (17/5/2019)
Startup có cơ hội nhận tới 10 tỷ đồng một dự án từ VinTech Fund (17/5/2019)
KOICA hỗ trợ 3 địa phương miền Trung xây dựng đô thị thông minh (17/5/2019)
Tư nhân làm dịch vụ công, tăng minh bạch để hạn chế tiêu cực (21/5/2019)
Công nghệ và nguồn nhân lực: Chìa khóa thoát bẫy thu nhập trung bình (16/5/2019)
45 công trình nhận giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam (16/5/2019)
Vai trò trụ cột của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong phát triển KT-XH của Việt Nam (16/5/2019)
Khoa học và công nghệ đã góp phần quan trọng thay đổi cơ cấu kinh tế (16/5/2019)
Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đang dần tạo nền tảng bền vững (14/5/2019)
Cần thúc đẩy hơn nữa đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp nông nghiệp (14/5/2019)
Phát triển các nhóm nghiên cứu trong trường đại học (14/5/2019)
Công nghệ và DN công nghệ là lối ra cho sự phát triển bền vững (14/5/2019)
4 công trình khoa học xuất sắc được nhận Giải thưởng Trần Đại Nghĩa (14/5/2019)
Việt Nam chế tạo thành công bộ sinh phẩm phát hiện gene kháng kháng sinh (13/5/2019)
“Make in Vietnam” – hàm ý sâu xa của thông điệp đặc biệt (13/5/2019)
Thực hiện thành công cuộc gọi 5G đầu tiên tại Việt Nam (13/5/2019)
Tận dụng nguồn vi sinh vật bản địa: Phát triển Chế phẩm nấm rễ cộng sinh (13/5/2019)
Smart Logistics: Cơ hội và thách thức (13/5/2019)
Túi nilon tự hủy làm từ bột sắn (10/5/2019)
Nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ cho sản xuất nông nghiệp 4.0 (10/5/2019)
Công nghệ là nhân tố chính tăng trưởng kinh tế, thoát bẫy thu nhập trung bình, đưa Việt Nam thành nước phát triển (10/5/2019)
Hệ thống SHTT cần đặt trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia (10/5/2019)
Robot và ứng dụng trí tuệ nhân tạo - Kinh nghiệm quốc tế và Việt Nam (09/5/2019)
Tìm hướng phát triển và ứng dụng AI tại Việt Nam (09/5/2019)
Phun thuốc trừ sâu an toàn và hiệu quả bằng thiết bị bay thông minh (09/5/2019)
Xuất khẩu qua thương mại điện tử: Đưa thương hiệu Việt vươn ra thế giới (09/5/2019)
Giải thưởng Khoa học ASEAN – US dành cho phụ nữ năm 2019 (09/5/2019)
Khai mạc vòng chung kết cuộc thi sáng tạo robot Việt Nam năm 2019 (09/5/2019)
TPHCM: Phát động Cuộc thi AIoT & Smart Cities 2019 (09/5/2019)
Hiệu quả với công nghệ sấy vi sóng (09/5/2019)
Rút ngắn khoảng cách công nghệ (09/5/2019)
Khai trương, cung cấp dịch vụ IPv6 trong các cơ quan nhà nước (07/5/2019)
Phát hiện một loài loài thực vật mới cho khoa học (07/5/2019)
Chủ động dự báo, cảnh báo thiên tai (07/5/2019)
Quyết định số 27/QĐ-SKHCN về việc Về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN Quảng Trị

Kế hoạch số 10/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Tập huấn xây dựng áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN 9001 vào hoạt động UBND các Phường, xã, thị trấn trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Kế hoạch số 09/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Duy trì áp dụng và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 vào hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Quyết định số 323/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Ban hành Quy chế tiếp công dân của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị.

Quyết định số 2677/QĐ-UBND về việc Quyết định Về việc thành lập Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin Khoa học và Công nghệ, trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ.

Quyết định số 10/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 11/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 12/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 108/QĐ-UBND về việc Quyết định Về việc kiện toàn Ban Chỉ đạo Cuộc "Sáng tạo trẻ Quảng Trị".

Quyết định số 121/QĐ-BCĐ về việc Quyết định Về việc ban hành Kế hoạch tổ chức Cuộc thi "Sáng tạo trẻ Quảng Trị" lần thứ VIII, năm 2019.

V/v tổ chức đào tạo và cấp chứng nhận An toàn bức xạ cho nhân viên bức xạ

Thông báo về việc triển khai Nghị định số 13/2019/NĐ-CP về doanh nghiệp KH&CN

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài

Thông báo về việc đề xuất và đề xuất đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh bắt đầu thực hiện năm 2019.

TB về việc thống nhất áp dụng Bảng phân loại quốc tế về các yếu tố hình của nhãn hiệu (theo Thỏa ước Vienna) phiên bản 8

Xem thêm
Thống kê lượt truy cập
Số người online 255
Hôm nay 730
Hôm qua 3.466
Tất cả 574.194

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN
Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này