Thứ Bảy, 21/7/2018 Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sở
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin thế giới

Thuốc chống ung thư từ dược liệu dân gian
Sự phát triển của ngành Dược liệu học đã đưa nhiều cây thuốc dân gian vào phòng thí nghiệm, qua đó có cơ hội trở thành thuốc chống ung thư phổ biến trên thị trường.
Từ phải sang: Cây Táo gai và Cây Dừa cạn.
Mọc trong những khu rừng ẩm ướt, đặc biệt là từ Quebec đến Florida, miền Tây Texas và Minnesota, Táo ma – Podophyllum peltatum từ lâu đã được người da đỏ Mỹ sử dụng để  tẩy giun, làm thuốc xổ. Sang thế kỷ 19, nhiều nhà khoa học đã biết chiết tách các chất trong cây Táo ma để điều trị sùi mào gà, ung thư da,… Tuy nhiên phải đến năm 1952 khi Jonathan Hartwell – Trưởng bộ phận nghiên cứu sản phẩm thiên nhiên của Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) thực hiện phân tích cấu trúc hóa học của dịch chiết từ cây và thử nghiệm trên mô hình khối u của chuột, thì Podophyllotoxic – thành phần chính của cây Táo ma, mới được biết đến rộng rãi về khả năng chống ung thư. Podophyllotoxin là tiền thân của nhóm hợp chất điều trị ung thư Podophyllins, trong đó có Etoposide – thuốc điều trị ung thư tinh hoàn, ung thư phổi tế bào nhỏ, bệnh bạch cầu không dòng lympho và u lympho không Hodgkin. Hiện nay Etoposide vẫn là một trong những thuốc phổ biến nhất trong điều trị ung thư di căn trên thị trường và được WHO liệt vào danh sách những thuốc an toàn và hiệu quả nhất dành cho sức khỏe.

Cuộc tổng sàng lọc của NCI

Cùng thời điểm đó, các nhà nghiên cứu ở Canada và Mỹ làm việc độc lập đã tìm hiểu về cây Dừa cạn – Catharanthus roseus ở Madagascar dựa trên tác dụng dân gian trong điều trị tiểu đường. Khi thử nghiệm trên động vật, họ đã phát hiện và phân lập hơn 70 loại alkaloid (hợp chất thiên nhiên gốc Nito) khác nhau, nhiều trong số đó có hoạt tính ngăn chặn sự phân chia tế bào ung thư. Hai loại tốt nhất – vinblastine và vincristine đã được phát triển trở thành thuốc hóa trị và đưa ra thị trường vào những năm 1960. Kết hợp với các thuốc khác, vinblastine được sử dụng để điều trị bệnh Hodgkin và một số loại ung thư khác. Vincristine điều trị bệnh bạch cầu cấp tính.

Những thành công trong nghiên cứu các hợp chất thiên nhiên đã thúc đẩy NCI mở rộng Trung tâm Dịch vụ Quốc gia Hóa trị Ung thư – vốn đang chỉ phân tích các hợp chất đã được biết đến, khởi động dự án quy mô lớn chưa từng có nhằm sàng lọc hợp chất thiên nhiên trong điều trị ung thư vào năm 1960. Trong 22 năm, các mẫu thực vật đã được Bộ Nông nghiệp Mỹ thu thập theo thỏa thuận với NCI, bao gồm cả việc thu thập có chủ đích và ngẫu nhiên – 35.000 loại thực vật, 114.000 dịch chiết đã được sàng lọc hoạt tính chống khối u và thử nghiệm tác dụng trên tế bào ung thư dòng L1210 và P388 của chuột.

Dấu ấn đáng kể nhất trong cuộc tổng sàng lọc này đến vào năm 1962, khi nhà thực vật học người Mỹ Arthur Barclay đã thu thập vỏ cây và các mẫu khác từ cây thủy tùng Thái Bình Dương. TS. Monroe E.Wall và Mansukh Wani (người trước đó đã tìm thấy Camptothecin – hợp chất điều trị ung thư có trong rễ và vỏ cây hỷ thụ - Camptotheca acuminate từ Trung Quốc), theo hợp đồng với NCI với Research Triangle Institute tại Bắc California, đã phát hiện dịch chiết từ cây này có độc đối với tế bào và phân lập được hợp chất hoạt tính này từ vỏ cây, đặt tên là Paclitaxel (thường được biết đến với tên thương mại là Taxol). Những thử nghiệm lâm sàng đã chứng tỏ tác dụng tích cực của Taxol lên các loại ung thư vú di căn, ung thư buồng trứng, ung thư phổi tiến triển, u ác tính và u lympho,… Năm 1993, Taxol đã được phê duyệt trong điều trị ung thư và đến nay, khoảng 55% bệnh nhân ung thư buồng trứng ở Mỹ đang điều trị bằng Taxol. Ngoài Taxol, từ năm 1961 đến 2014, có 12 hợp chất khác từ thực vật được cấp phép như thuốc điều trị ung thư. Nhờ vậy, sau khi chương trình kết thúc, NCI đã khởi động một chương trình sàng lọc mới, tìm kiếm dịch chiết ở cả thực vật, động vật và vi sinh vật; đồng thời thử nghiệm tác động lên 60 dòng tế bào ung thư ở người.

Mô hình tiếp cận liên ngành dược liệu học

Hầu hết các hợp chất điều trị ung thư đều xuất phát từ các loại thực vật từ lâu đã được biết đến với công dụng chữa bệnh trong y học cổ truyền. Tỷ lệ 25 – 28% các loại thuốc tây y có nguồn gốc trực tiếp và gián tiếp từ thực vật đã chứng tỏ tiềm năng dược liệu khổng lồ của thực vật, vốn đã được biết đến hơn 5.000 năm nay.

Kho tàng y học cổ truyền phong phú của các nước trên thế giới, đặc biệt là Ấn Độ và Trung Quốc đã lưu trữ nhiều bài thuốc dân gian dưới dạng sắc, ngâm, bột, đắp,… có hiệu quả thực sự. Nhưng phải sang đầu thế kỷ 19, sau khi phụ tá dược sĩ người Đức Friedrich Sertürner lần đầu tiên phân lập được morphine từ cây thuốc phiện thì chúng ta mới biết được rằng các hợp chất hoạt tính trong thực vật mới là tác nhân chữa bệnh thực sự, từ đây dẫn đến xu hướng phân lập codeine từ thuốc phiện, cocaine từ Coca, digitoxin được chiết tách từ Digitalis purpurea và Digitalis lanata để điều trị bệnh tim và chống ung thư,…

Phát hiện các chất có nguồn gốc thực vật đã được phát triển trong suốt 200 năm qua nhờ những tiến bộ về chuyên môn và kỹ thuật đa dạng để xác định các hợp chất hoạt tính. Quá trình thường bắt đầu với việc một nhà thực vật học, thực vật dân tộc học, dược lý dân tộc học hoặc sinh thái học thu thập và xác định các thực vật mà họ quan tâm, thường là các loại từng được biết đến với công dụng chữa bệnh nhưng chưa được phân lập các hợp chất hoạt tính, và bao gồm cả việc thu thập ngẫu nhiên cho một chương trình sàng lọc lớn như của NCI.

Sau đó, nhà hóa thực vật sẽ thực hiện chiết tách dịch từ thực vật, đưa chất chiết này trải qua quá trình sàng lọc sinh học và bắt đầu cô lập, đặc tính hóa các hợp chất hoạt tính. Sinh học phân tử trở nên rất quan trọng trong khám phá cây thuốc thông qua việc xác định và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc thích hợp hướng tới mục tiêu phân tử có liên quan đến dược lý. Như đối với trường hợp của Taxol, các nhà khoa học đã phát hiện được cơ chế Taxol tác động lên tế bào ung thư thông qua cách bám vào ống vi thể, ức chế quá trình depolyme hóa, bền hóa ống vi thể. Kết quả, ống vi thể không thể thực hiện được chức năng sinh học dẫn đến tế bào không thể tiến vào kỳ giữa của nguyên phân, kéo dài quá trình phân bào, và dẫn đến cái chết chết theo kiểu hiệu ứng domino của tế bào.

Sự kết hợp các lĩnh vực này đã tạo ra cách tiếp cận liên ngành được gọi là dược liệu học –– ngành khoa học nghiên cứu các phân tử hợp chất tự nhiên có thể dùng làm thuốc chữa bệnh hoặc cải thiện các chức năng khác. Tuy vậy, việc chuyển đổi từ hợp chất tự nhiên thành thuốc chữa bệnh chưa bao giờ là dễ dàng. Quá trình khám phá và phát triển thuốc có nguồn gốc tự nhiên ước tính mất trung bình 10 năm và chi phí hơn 800 triệu USD, phần lớn thời gian và tiền bạc bị lãng phí cho các ứng viên tiềm năng đã bị loại trong quá trình thực hiện. Trong thực tế, người ta ước tính chỉ 1/5.000 chất dẫn (lead compound) có thể thành công vượt qua vòng thử nghiệm lâm sàng và được chấp thuận sử dụng.

Xác định chất dẫn chỉ là bước đầu tiên trong quá trình phát triển thuốc. Tối ưu hóa – tổng hợp các dẫn chất từ chất khởi nguồn với sự thay đổi ở cấu trúc nhằm cải thiện hoạt tính, chọn lọc và ít độc tính, phát triển – tối ưu hóa con đường tổng hợp ở quy mô lớn, thay đổi các tính chất dược động học và bào chế với mục đích thích hợp dùng làm thuốc; và thử nghiệm lâm sàng sẽ tốn thời gian đáng kể. Sự phức tạp hơn so với các phương pháp phát triển thuốc khác đã khiến nhiều công ty dược phẩm loại bỏ hoặc thu hẹp quy mô nghiên cứu này. Thậm chí ngay tại NCI, quỹ tài trợ đã được tái phân bổ cho các sáng kiến mới về cải thiện chẩn đoán và phòng ngừa, đồng thời đình chỉ các hợp đồng thu thập thực vật – vốn hoạt động 20 năm nay ở châu Mỹ, Phi, Madagascar và Đông Nam Á.
***
Các nhà dược liệu học, hóa thực vật và các nhà khoa học nghiên cứu sản phẩm thiên nhiên khác sẽ cần cố gắng hơn nữa để cải thiện chất lượng và số lượng các hợp chất, đưa nó bước vào vòng phát triển thuốc và đuổi kịp tốc độ khám phá của các cách tiếp cận khác. Bởi các sản phẩm tự nhiên vẫn là nguồn cung dồi dào với sự đa dạng hóa học, làm cơ sở cho việc thiết kế thuốc hợp lý. Với ưu điểm này, dược liệu học sẽ tiếp tục giữ một vai trò quan trọng trong ngành khoa học dược phẩm hiện đại.
Theo tiasang.com.vn
Tin, bài cùng lĩnh vực
Cảm biến hydro hoạt động ở nhiệt độ phòng (19/7/2018)
Loại thuốc mới có thể ngăn ngừa hoặc đảo ngược ảnh hưởng do chứng mất trí và đột quỵ (17/7/2018)
Biến đổi enzyme để thúc đẩy sản xuất nhiên liệu sinh học và vật liệu xử lý sinh học khác (17/7/2018)
Sử dụng công cụ mới để xác định gen ung thư ở trẻ em (17/7/2018)
Điện hạt nhân thế giới: Ba xu hướng phát triển mới (13/7/2018)
Parkinson có thể sớm được điều trị bằng thuốc huyết áp (13/7/2018)
Khoa học mở: Chuyển đổi mô hình trong nghiên cứu khoa học (13/7/2018)
Bước đột phá trong công nghệ pin năng lượng mặt trời perovskite (10/7/2018)
Nhật Bản cải tiến hệ thống hướng tới hiện thực hóa một siêu thông minh xã hội (09/7/2018)
Thiết bị mới của NASA trên Trạm không gian quốc gia theo dõi hiện trạng sử dụng nước của thực vật trên Trái đất (06/7/2018)
Các nhà khoa học phát hiện ra mục tiêu mới để ngăn chặn sự phát triển của ung thư (06/7/2018)
Ô nhiễm ánh sáng làm giảm số lượng côn trùng (06/7/2018)
Nhật Bản: Xã hội siêu thông minh và đổi mới sáng tạo mở (04/7/2018)
Mỹ: Đã tìm ra nguồn gốc của khuẩn E.Coli trong rau diếp gây dịch bệnh chết người (05/7/2018)
Chế tạo thành công cánh tay máy… có sự sống (05/7/2018)
Hiệu quả kinh tế, lợi ích môi trường, lợi thế thị trường của nông nghiệp hữu cơ so với canh tác thông thường (02/7/2018)
Chế tạo thành công ruồi robot theo dõi cây trồng (29/6/2018)
Các nhà hóa học thiết kế hệ thống nhỏ - 'miniecosystems' để kiểm tra chức năng thuốc (29/6/2018)
Thiết bị mới của NASA trên Trạm không gian quốc gia theo dõi hiện trạng sử dụng nước của thực vật trên Trái đất (02/7/2018)
Vai trò của loài hải ly trong việc làm sạch nguồn nước bị ô nhiễm (25/6/2018)
So sánh về sản lượng và chi phí giữa canh tác hữu cơ với nông nghiệp thông thường (25/6/2018)
Kính công nghệ cao giúp phục hồi thị lực (24/6/2018)
Công nghệ năng lượng gió thế hệ mới (24/6/2018)
Quá trình phát triển của nông nghiệp hữu cơ (24/6/2018)
Phát triển được laser với chùm ánh sáng được khuếch đại bằng âm thanh (19/6/2018)
Sự phát triển của Internet và dữ liệu lớn được tạo ra bởi Internet vạn vật (19/6/2018)
Bộ cảm biến công nghệ nano biến dấu vân tay phân tử thành mã vạch (18/6/2018)
Uống baking soda có thể giúp chữa ung thư (18/6/2018)
Công nghệ nano giúp chống ung thư di căn (15/6/2018)
Vai trò hứa hẹn của loại sắc tố sản xuất từ nấm trong sản xuất vật liệu bán dẫn (15/6/2018)
Giới khoa học đã có thể đánh bại các dạng ung thư khó chữa (11/6/2018)
Đèn học thông minh 4.0 đầu tiên 'made by Vietnam' (11/6/2018)
Biến đổi khí hậu đang dần khiến lúa gạo mất đi dưỡng chất (05/6/2018)
Mưa nhân tạo - công nghệ điều khiển thời tiết theo ý muốn (05/6/2018)
Chế tạo thành công ống nano cacbon có kích thước siêu nhỏ, giá thành rẻ (04/6/2018)
Vai trò của loài hải ly trong việc làm sạch nguồn nước bị ô nhiễm (04/6/2018)
Ra mắt các thiết bị mang tính cách mạng khám phá không gian (04/6/2018)
Kỹ thuật kính hiển vi tiến bộ cho thấy vai trò bất ngờ của nước đối với khả năng lưu trữ năng lượng của vật liệu (04/6/2018)
Tìm thấy sinh vật giúp tiêu hủy rác thải nhựa nhanh nhất (04/6/2018)
Đã tìm ra chìa khóa để ngăn ngừa bệnh Parkinson? (29/5/2018)
Khai mạc Hội nghị trí tuệ nhân tạo và đổi mới công nghệ hàng đầu (29/5/2018)
Australia đầu tư cho khoa học (29/5/2018)
Nồng độ CO2 gia tăng khiến cây lương thực ít dinh dưỡng hơn (29/5/2018)
Các hạt nano có thể giúp cứu các cây kém dinh dưỡng (25/5/2018)
Sử dụng kim cương nano vỡ để tạo ra dầu nhờn khô siêu bền, ma sát rất thấp (25/5/2018)
Chất ức chế enzym ngăn chặn sự phát triển của khối u não chết người (21/5/2018)
Khai thác sử dụng dữ liệu lớn (24/5/2018)
Phát triển loại vật liệu mới xác định nhanh lượng oxalat trong thực phẩm (21/5/2018)
Sử dụng kim cương nano vỡ để tạo ra dầu nhờn khô siêu bền, ma sát rất thấp (21/5/2018)
Vi chip thông minh có thể tự khởi động và hoạt động khi hết pin (21/5/2018)
Quyết định số 1792/QĐ-BKHCN về việc Quyết định Về việc Điều tra nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ năm 2018

Quyết định số 1750/QĐ-BKHCN về việc Quyết định Về việc Điều tra nhận thức công chúng về khoa học và công nghệ năm 2018

Thông tư số 03/2018/TT-BKHCN về việc Thông tư Ban hành Hệ thống chỉ tiêu thống kê ngành khoa học và công nghệ và phân công thu thập, tổng hợp các chỉ tiêu thống kê quốc gia về khoa học và công nghệ

Quyết định số 202/QĐ-SKHCN về việc Quyết định phê duyệt nhiệm vụ KH_CN cấp cơ sở thực hiện năm 2018, dự án:"Nghiên cứu quy trình và sản xuất sản phẩm hàng hóa từ thảo dược"

Quyết định số 204/QĐ-SKHCN về việc Quyết định phê duyệt nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở thực hiện năm 2018, đề tài:"Xây dựng CSDL nguồn nhân lực khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

Quyết định số 338/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Về việc sữa đổi, bổ sung hệ thống biểu mẫu áp dụng quy chế quản lý các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh

Quyết định số 78/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh

Quyết định số 383/QĐ/QĐ - SKHCN về việc Quyết định về việc ban hành Chương trình công tác trọng tâm năm 2018 của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Quyết định số 84/QĐ-UBND về việc Quyết định V/v Phê duyệt đề tài khoa học "Nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn và thôn bản, khu phố trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Quyết định số 3719/QĐ-UBND về việc Quyết định V/v Phê duyệt đề tài khoa học "Nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn và thôn bản, khu phố trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

TB về việc thống nhất áp dụng Bảng phân loại quốc tế về các yếu tố hình của nhãn hiệu (theo Thỏa ước Vienna) phiên bản 8

Sao y Công văn số 74 ngày 19/01/2018 của Trường Đại học Ngoại ngữ Quốc gia Hà Nội V/v Cảnh báo về chứng chỉ năng lực ngoại ngữ giả

Thông báo V/v tổ chức thi thăng hạng viên chức hành chính

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài:"Nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn và thôn bnar, khu phố trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

Kết quả thực hiện nhiệm vụ Khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh đã cấp giấy chứng nhận

Xem thêm
Thống kê truy cập
255075
716

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN Quảng Trị. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này