Thứ Bảy, 23/3/2019 Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sở
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin trong nước

Sở Khoa học và công nghệ địa phương: Áp lực giảm biên chế và tự chủ
Tại Hội nghị giao ban Khoa học Công nghệ các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ lần thứ XIII, năm 2018 với sự chủ trì của Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh vừa diễn ra, vấn đề được bàn thảo nhiều nhất là tinh giản bộ máy hành chính.
Bộ trưởng Chu Ngọc Anh:Trong thời gian qua các Sở KH&CN đã tích cực chủ động tham mưu cho lãnh đạo địa phương ban hành các cơ chế, chính sách cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát KH&CN, góp phần quan trọng tạo động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội của vùng.
Chưa vội cổ phần hóa
 
Ngay sau khi Nghị quyết 18 và 19 ra đời từ Hội nghị lần thứ 6, BCH TW Đảng khóa II liên quan đến việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả được ban hành vào cuối năm 2017, kế tiếp đó là Nghị quyết số 10 và 8 của chính phủ cụ thể hóa nội dung trên ra đời vào đầu năm nay, các Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã nhanh chóng yêu cầu các cơ quan chuyên môn trực thuộc lập và hoàn thiện đề án tái cơ cấu lại bộ máy của mình trong vòng sáu tháng tới.
 
Những văn bản này không chỉ yêu cầu các sở KH&CN phải giảm thiểu các đầu mối, biên chế và tự chủ hóa các cơ quan trực thuộc mà còn chỉ ra cụ thể “về cơ bản, chỉ nên tổ chức một đơn vị sự nghiệp công lập”. Đây cũng là mấu chốt cuộc tranh luận, bởi các sở KH&CN ở các tỉnh Bắc Trung Bộ đều có từ 4-5 đơn vị sự nghiệp hiện nay.
 
Các phương án giải quyết tình trạng này không khó đoán trước, tập trung vào ba phương án: điều chuyển các đơn vị sự nghiệp công lập sang một cơ quan khác (chẳng hạn như Sở KH&CN tỉnh Thừa Thiên Huế chuyển Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển sang Hội Liên Hiệp Khoa học Kỹ thuật tỉnh), hay sáp nhập hai đơn vị thành một và cổ phần hóa. Nhưng hầu hết các sở đều có phần e dè khi thực hiện các phương án của mình do chưa có thông tư hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn và điều kiện của Bộ KH&CN. Họ sợ làm rồi sai thì không biết sửa thế nào. Thành ra, các sở đang đứng giữa hai gọng kìm như ông Trần Ngọc Nam, giám đốc sở KH&CN tỉnh Thừa Thiên Huế nói: “Một bên là áp lực từ phía Tỉnh ủy, một bên là ‘chờ thông tư’ của Bộ KH&CN”.
 
Sự lo lắng này hoàn toàn có cơ sở khi nhiều sở muốn cổ phần hóa những đơn vị sự nghiệp đang hoạt động hiệu quả nhất, tự chủ hoàn toàn nhờ vào doanh thu từ các dịch vụ KH&CN, đặc biệt là các trung tâm tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Tuy nhiên điều này khác biệt với quan điểm của Bộ KH&CN.
 
Những diễn giả hôm đó đến từ Bộ KH&CN nhấn mạnh vấn đề cổ phần hóa các đơn vị sự nghiệp công lập phải được “cân nhắc” vì những tổ chức có chức năng phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công, sự nghiệp công do nhà nước đặt hàng.
 
“Vì vậy, ngay cả khi họ tự đảm bảo kinh phí hoạt động thường xuyên, vẫn nên giữ là đơn vị sự nghiệp công lập, hoạt động theo cơ chế tự chủ mà vẫn phải đảm trách một số chức năng, nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực” – Đại diện Vụ địa phương, Bộ KH&CN cho biết. Bản thân Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh cũng chia sẻ rằng, một đơn vị sự nghiệp được cổ phần hóa bị cá nhân hóa rất cao, hiệu quả hoạt động bị chi phối bởi cá nhân giữ vai trò lãnh đạo trong công ty.
 
Viện Máy và Dụng cụ công nghiệp (IMI) về cơ khí và tự động hóa của Bộ Công Thương, như một trường hợp thí điểm cho nghị định 115 trước kia là một “thực tiễn sinh động”, theo Bộ trưởng Chu Ngọc Anh. Ông cho rằng, thời kì đầu, IMI hoạt động rất tốt, thắng cả thầu nước ngoài nhưng sau khi thay đổi người lãnh đạo trong công ty, năng lực công nghệ sa sút và máy móc nhà xưởng đa phần đều không còn nữa.
 
Hơn nữa, những gì nhà nước đã đầu tư trước đó để viện này trở thành một cơ sở nghiên cứu ứng dụng và triển khai về cơ khí và tự động hóa không đủ ràng buộc hay triệu tập đơn vị này giải quyết các nhiệm vụ khoa học quốc gia. Và Bộ trưởng cho rằng, nếu muốn cổ phần hóa thì cũng cần có “quy chế cụ thể để cái tôi cá nhân có chừng mực thôi” để không ảnh hưởng đến kết quả quản lý của Sở hoặc Bộ KH&CN.
 
Phải cấp bách tự chủ
 
Việc phải tự chủ tài chính là một áp lực lớn đối với các tổ chức KH&CN sau khi Nghị định 54 mới ban hành vào năm 2016 của Thủ tướng, cùng với thông tư 90 của Bộ Tài chính thay thế cho Nghị định 115 trước đó về quy chế tự chủ của các tổ chức KH&CN công lập.
 
Theo ông Lê Xuân Định, Vụ trưởng vụ Kế hoạch – Tài Chính, Bộ KH&CN, nếu như trước đây việc xác định mức độ tự chủ dựa trên chức năng của tổ chức thì giờ đây dựa hoàn toàn theo hiệu quả tài chính. Theo đó, “số phận của đơn vị” phụ thuộc vào tỉ lệ giữa tổng nguồn thu sự nghiệp và chi thường xuyên. Tỉ lệ này càng lớn thì mức độ tự chủ, không phụ thuộc vào ngân sách của đơn vị càng cao. Nhưng cũng theo ông Định, công thức này chưa bao giờ được áp dụng vào thực tiễn và cũng không phải là cách tính hoàn hảo: “Nếu chúng ta chỉ áp dụng một cách máy móc công thức thì rất dễ xác định bản chất hình thức tự chủ của đơn vị sai hoàn toàn so với định hướng của thủ trưởng cơ quan hoặc lãnh đạo tỉnh”.
 
Ranh giới giữa nguồn thu và nguồn chi không hề dễ phân định đối với cơ quan quản lý. Theo khảo sát của ông Định, có rất nhiều trường hợp, một nhiệm vụ cấp bộ được giao cho đơn vị (nguồn thu) từ ban đầu nhưng về sau lại phục vụ nhiệm vụ thường xuyên và chức năng của đơn vị (nguồn chi). Lí do cho điều này, đó là, nguồn thu chủ yếu do các tổ chức Khoa học và công nghệ công lập báo cáo hiện nay vẫn đến từ các nhiệm vụ cấp tỉnh, cấp cơ sở và cấp quốc gia là chủ yếu, thay vì đến từ việc làm dịch vụ - nguồn xác định phương án tự chủ quan trọng nhất.
 
Và nguồn thu này rất ít ỏi, đa phần là “của nhà trồng được” (nhiệm vụ cấp Bộ thì giao cho đơn vị thuộc Bộ, cấp tỉnh thì cho đơn vị thuộc tỉnh), chỉ đủ để lo cho các hoạt động thường xuyên. Ngay cả các đơn vị nói rằng doanh thu từ dịch vụ của họ là rất lớn, hàng trăm tỉ, thì trừ đi chi phí đầu vào thì nguồn thu thực tế cũng rất nhỏ. Thành ra, “đa số các đơn vị sinh ra để cung cấp dịch vụ là chính thì lại được tính theo công thức của một đơn vị sinh ra để nghiên cứu là chính”.
 
Ông Định cho rằng, những người chịu trách nhiệm về tổ chức và tài chính của một đơn vị KH&CN phải rõ ràng và minh bạch trong việc xác định cơ chế tự chủ của mình với các cơ quan quản lý: “Tôi nói nôm na là nếu như chúng ta mà giấu nguồn thu chẳng hạn thì cũng không thể giấu được mãi. Sau ba năm, đơn vị là cung cấp dịch vụ mà nguồn thu từ dịch vụ là zero hoặc xấp xỉ zero thì không có lí do để tồn tại tiếp. Nếu cứ soi chiếu theo công thức này, nó sẽ tạo ra một cái khung rất khốc liệt cho sự tồn tại và phát triển của các đơn vị”.
 
Trên thực tế, việc tự chủ hóa các tổ chức KH&CN công lập là điều vô cùng khó khăn và mất nhiều thời gian. Trường hợp thành công như Hà Tĩnh (tất cả các trung tâm trực thuộc Sở KH&CN đều tự chủ) phải mất gần 10 năm và họ giao các nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp sở cho các đơn vị với tiêu chí đầu ra khắt khe là có sản phẩm cụ thể và chứng minh được tiềm năng thị trường. Hơn nữa, nhờ thực hiện sớm nghị định 115, các trung tâm của họ cũng “tranh thủ” được những hỗ trợ về đất đai, cơ sở vật chất từ nhà nước, để làm “bàn đạp” cho việc tự chủ. Ông Đỗ Khoa Văn, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Hà Tĩnh thừa nhận, thời điểm bây giờ thì không có được thuận lợi như vậy.
 
Cơ hội thêm quyền tài sản cho các tổ chức KH&CN
 
Việc xử lý các tài sản hình thành từ việc triển khai các nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách nhà nước là vấn đề đau đầu từ trước đến nay của các cơ quan KH&CN. Phần lớn các kết quả này đều… xếp xó vì đơn vị chủ trì không có quyền sở hữu để thương mại hóa và chuyển giao cho doanh nghiệp ngoài nhà nước. Hiện nay Nghị định 70 vừa được ban hành phần nào thay đổi được thực tế này. Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy cho rằng, đây là nghị định “ảnh hưởng đến ‘cơm áo gạo tiền’ của các tổ chức thực hiện nhiệm vụ KH&CN”.
 
Theo đó, điểm đột phá nhất của nghị định này, theo ông Lê Xuân Định, là đối với những nhiệm vụ KH&CN mà nhà nước đầu tư kinh phí dưới 30% thì sẽ được giao không bồi hoàn cho các đơn vị chủ trì, kể cả các đơn vị chủ trì đó là doanh nghiệp.
 
Tuy nhiên, với những nhiệm vụ KH&CN mà nhà nước đầu tư trên 30% thì có các trường hợp sau: Bán trực tiếp cho doanh nghiệp. Trong trường hợp bán không được thì sẽ tiếp tục giao cho một đơn vị khác sử dụng (ưu tiên các đơn vị thuộc sở hữu nhà nước). Nếu đơn vị khác không sử dụng thì nấc thang cuối cùng, là giao cho tổ chức chủ trì tiếp tục sử dụng hoàn thiện và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Nhưng với điều kiện là tổ chức chủ trì ấy phải có một phương án để thương mại hóa và được hội đồng đánh giá chấp nhận.
 
Hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ của các tỉnh Bắc Trung Bộ

Trong giai đoạn 2016 – 2018, hoạt động nghiên cứu triển khai của các Sở KH&CN vùng Bắc Trung Bộ chuyển dịch theo cơ cấu kinh tế của Vùng và từng địa phương.

Nếu như 2014 - 2016, các nhiệm vụ nghiên cứu lĩnh vực khoa học xã hội chiếm 14% thì đến giai đoạn 2016 – 2018 tăng lên 25,54%; khoa học nhân văn từ 10,5% giảm xuống 3,78%. Bên cạnh đó, các địa phương cũng đã chủ động tham mưu lãnh đạo tỉnh đề xuất Bộ KH&CN tổ chức hỗ trợ nhiều nhiệm vụ KH&CN thuộc các Chương trình, dự án cấp quốc gia. Do đó KH&CN đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhiều kết quả nghiên cứu và phát triển KH&CN góp phần quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương và sự phát triển của Vùng.

Cụ thể đã thực hiện 529 nhiệm vụ khoa học bao gồm:

- Khoa học Tự nhiên: 37

- Khoa học Kỹ thuật và công nghệ: 90

- Khoa học Y dược: 65

- Khoa học Nông nghiệp: 182

- Khoa học Xã hội : 135

- Khoa học Nhân văn: 20

Tuy vậy hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ: chưa thực hiện được các nhiệm vụ có quy mô lớn, chưa đầu tư nghiên cứu theo chuỗi giá trị sản phẩm. Hệ thống cung cấp, trao đổi thông tin giữa các tỉnh về danh mục, kết quả các đề tài, dự án KH&CN vận hành chưa tốt nên còn có sự trùng lắp trong nghiên cứu; các địa phương còn lúng túng trong tổ chức các hoạt động xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và chưa sẵn sàng cho việc thực hiện chức năng thẩm định công nghệ các dự án, đề án đầu tư phát triển theo quy định của Luật Chuyển giao công nghệ 2017; Công tác xã hội hóa hoạt động KH&CN chưa được đẩy mạnh, nguồn kinh phí ngoài ngân sách nhà nước chi cho KH&CN còn khá thấp. Hiện nay, một số địa phương đã có Quỹ phát triển KH&CN nhưng hoạt động chưa tốt. Quỹ của doanh nghiệp chưa được thực hiện; Hoạt động nghiên cứu triển khai trong các doanh nghiệp chưa được đẩy mạnh. Năng lực công nghệ của các doanh nghiệp trong địa phương nhìn chung còn yếu, số doanh nghiệp có đầu tư, đổi mới công nghệ không nhiều, trình độ công nghệ của một số nhóm ngành chủ lực chỉ đạt mức trung bình tiên tiến so với cả nước; Nhiều sản phẩm có thế mạnh của vùng chưa được đầu tư phát triển một cách thỏa đáng như vấn đề công nghệ chế biến sâu khoáng sản, công nghệ bảo quản chế biến nông lâm sản, phát triển bền vững cây dược liệu...
Theo khoahocphattrien.vn
Tin, bài cùng lĩnh vực
Nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Nước thế giới năm 2019 (21/3/2019)
Ngày Nước thế giới 2019: Nước cho tất cả - không để ai bị bỏ lại phía sau (21/3/2019)
Diễn đàn Internet Việt Nam 2019: Công nghệ số cho những điều tốt đẹp (21/3/2019)
Rút ngắn thời gian xạ trị cho bệnh nhân ung thư nhờ kỹ thuật mới (21/3/2019)
Học sinh Đồng Nai chế tạo thiết bị thoát hiểm ở chung cư (21/3/2019)
13 giải nhất cuộc thi khoa học - kỹ thuật cấp quốc gia khu vực phía nam (21/3/2019)
Nhiều công nghệ sáng tạo tại Propak Vietnam 2019 (21/3/2019)
Hoạt động KH&CN địa phương đã chủ động đi đầu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (18/3/2019)
Nhà khoa học - doanh nghiệp “bắt tay” khai thác nguồn thảo dược thiên nhiên (18/3/2019)
Startup triệu đô tạo pin thông minh ‘made in Vietnam’ (15/3/2019)
Lần đầu tiên thực hiện thành công chia gan để ghép (15/3/2019)
Tìm thấy vi khuẩn kháng colistin tại nông thôn Việt Nam (15/3/2019)
17 giải pháp lọt vòng thuyết trình Cuộc thi GIS TP.HCM (15/3/2019)
Nam sinh lớp 11 chế tạo rôbốt phụ việc nhà nông (14/3/2019)
Việt Nam xếp thứ 13 thế giới về ứng dụng IPv6 (14/3/2019)
Ra mắt nền tảng xuất bản điện tử đầu tiên ở Việt Nam (14/3/2019)
Hoàn thiện nền tảng Chính phủ điện tử (11/3/2019)
Khơi thông nguồn lực đầu tư cho KH&CN: Những đổi mới cần thiết (08/3/2019)
Lần đầu tổ chức triển lãm các giải pháp, công nghệ nghe nhìn InfoComm tại Đông Nam Á (08/3/2019)
5 nhiệm vụ được lựa chọn tham gia Chương trình KC - 4.0 (07/3/2019)
Blockchain: Tiềm năng lớn với ngành logistics, thực phẩm và nông nghiệp (05/3/2019)
Đề án 844: Một số kết quả ban đầu (05/3/2019)
Nhiều sản phẩm, thiết bị và công nghệ mới tại Triển lãm quốc tế ngành chế biến và đóng gói bao bì (05/3/2019)
Tiêu chuẩn quốc tế ISO mới cho báo cáo vốn nhân lực - yếu tố quan trọng tác động kinh tế thế giới (05/3/2019)
Các công ty khởi nghiệp sáng tạo được ưu tiên hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ của công nghiệp 4.0 (04/3/2019)
Hợp tác quốc tế trong khoa học công nghệ trước hết cần xác định chiến lược trung hạn (05/3/2019)
Khởi nghiệp công nghệ - cần nhanh nhưng không vội (28/02/2019)
Chìa khóa thành công để thực hiện Chính phủ số (28/02/2019)
Những kỳ vọng từ Nghị định 13/2019/NĐ-CP về doanh nghiệp KH&CN (26/02/2019)
Phát triển khoa học công nghệ phục vụ sản xuất, kinh doanh (26/02/2019)
Chống hạn cho cây bằng hạt siêu trữ nước (26/02/2019)
KH&CN tác động sâu sắc, toàn diện đến đất nước nói chung và lĩnh vực quốc phòng, an ninh nói riêng (26/02/2019)
Học sinh Việt sáng chế giường hỗ trợ người mất khả năng vận động (26/02/2019)
Cây rừng có hoạt tính chống ung thư được nhân rộng ở Việt Nam (26/02/2019)
Xu hướng phát triển KHCN phục vụ phát triển nông nghiệp (20/02/2019)
Khoa học công nghệ ghi dấu ấn trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội (20/02/2019)
Phát triển thành công Hệ thống Robot 6 bậc tự do (18/02/2019)
Ứng dụng công nghệ sáng tạo sẽ thúc đẩy chuyển đổi số ở Việt Nam (18/02/2019)
Phát hiện loài rùa mới ở miền trung Việt Nam (18/02/2019)
Triển khai Nghị quyết số 01 và 02 năm 2019 của Chính phủ: Ngành khoa học và công nghệ phải bứt phá mạnh mẽ (18/02/2019)
Sàng lọc tác dụng sinh học và xác định thành phần hóa học cây đinh lăng (18/02/2019)
Thúc đẩy chuyển giao, làm chủ và phát triển công nghệ từ nước ngoài trong lĩnh vực y tế (18/02/2019)
Đề xuất cơ chế hỗ trợ sản phẩm công nghệ cao thâm nhập thị trường (15/02/2019)
Nhiều chính sách ưu đãi doanh nghiệp khoa học và công nghệ (14/02/2019)
Quy định mức chi thực hiện hoạt động sáng kiến (14/02/2019)
Nhà khoa học Việt tìm ra chất chống tiểu đường trong gạo trắng (14/02/2019)
Sản xuất vật liệu xây dựng từ tro bay bằng công nghệ geopolymer bán khô (14/02/2019)
Thủ tướng Chính phủ: Cần tập trung chuyển đổi mạnh mẽ nền nông nghiệp Việt Nam theo hướng dựa vào khoa học và công nghệ (14/02/2019)
Hệ thống không dây giám sát các thông số môi trường trong nhà trồng nấm (13/02/2019)
Xây dựng Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia (29/01/2019)
Quyết định số 27/QĐ-SKHCN về việc Về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN Quảng Trị

Kế hoạch số 10/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Tập huấn xây dựng áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN 9001 vào hoạt động UBND các Phường, xã, thị trấn trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Kế hoạch số 09/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Duy trì áp dụng và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 vào hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Quyết định số 323/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Ban hành Quy chế tiếp công dân của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị.

Quyết định số 2677/QĐ-UBND về việc Quyết định Về việc thành lập Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin Khoa học và Công nghệ, trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ.

Quyết định số 10/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 11/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 12/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 108/QĐ-UBND về việc Quyết định Về việc kiện toàn Ban Chỉ đạo Cuộc "Sáng tạo trẻ Quảng Trị".

Quyết định số 121/QĐ-BCĐ về việc Quyết định Về việc ban hành Kế hoạch tổ chức Cuộc thi "Sáng tạo trẻ Quảng Trị" lần thứ VIII, năm 2019.

Thông báo về việc triển khai Nghị định số 13/2019/NĐ-CP về doanh nghiệp KH&CN

Thông báo về việc đề xuất nhiệm vụ thuộc Chương trình nông thôn miền núi

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài

Thông báo về việc đề xuất và đề xuất đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh bắt đầu thực hiện năm 2019.

TB về việc thống nhất áp dụng Bảng phân loại quốc tế về các yếu tố hình của nhãn hiệu (theo Thỏa ước Vienna) phiên bản 8

Xem thêm
Thống kê lượt truy cập
Số người online 361
Hôm nay 1.085
Hôm qua 3.205
Tất cả 349.129

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN
Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này