Thứ Sáu, 19/7/2019 Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sởNgày Quốc tế Đa dạng sinh học 2019
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin trong tỉnh

Địa chí Quảng Trị: Công trình khoa học quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị văn hoá,truyền thống của đất nước, con người Quảng Trị
Địa chí là bộ sách quý, được xem như công trình Bách khoa thư của địa phương. Tại Quảng Trị, vấn đề biên soạn, xuất bản Sách Địa chí nhằm đáp ứng nhu cầu hiểu biết về địa lý, lịch sử, con người Quảng Trị một cách có hệ thống là nhu cầu cấp thiết, hiện đang được hoàn thiện để sớm, xuất bản, công bố. Để giúp độc giả tìm hiểu về tầm quan trọng cũng như quá trình biên soạn của Công trình đặc biệt này, Đặc san Khoa học và Công nghệ Quảng Trị số Xuân Kỷ Hợi 2019 đã có cuộc gặp gỡ và trao đổi với TS.Nguyễn Bình – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ.
Hội thảo khoa học lấy ý kiến góp ý của chuyên gia về bản thảo công trình Địa chí Quảng Trị. Ảnh, Hải Yến
Phóng viên (PV): Thưa TS.Nguyễn Bình, như chúng ta biết thì sách Địa chí có vai trò rất quan trọng đối với việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương. Xin Ông cung cấp thêm một số thông tin về sách Địa chí và những đặc trưng cơ bản của thể loại này?

TS.Nguyễn Bình: Địa chí hay Dư địa chí là loại sách ghi chép một cách tổng hợp các mặt từ địa lý tự nhiên, địa hình, địa chất, thổ nhưỡng, thời tiết, khí hậu đến địa lý dân cư, dân tộc, sản vật, phong vật, của cộng đồng tộc người trong tiến trình lịch sử, từ chính trị, kinh tế, văn hóa, văn học nghệ thuật, tôn giáo, phong tục tập quán, lễ nghi xã hội...của một quốc gia, một khu vực, một tỉnh, thậm chí của một làng, xã, địa phương.

Địa chí là loại sách có 4 đặc trưng cơ bản: Tính khu vực, tính liên tục, tính tổng hợp và tính tư liệu. Địa chí là loại sách công cụ, đúc kết tri thức, do đó, mang tính khoa học cao. Sách địa chí có 3 chức năng cơ bản: Chức năng nhận thức giúp mọi người hiểu một vùng đất cụ thể, đặc biệt là cho các nhà quản lý, lãnh đạo địa phương có một cái nhìn bao quát, tổng hợp, từ đó hoạch định chính sách, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội địa phương; chức năng thực tiễn phục vụ yêu cầu quản lý, khai thác trong thực tế sản xuất, đời sống; chức năng giáo dục làm tài liệu giáo dục học tập, tra cứu và lưu truyền cho các thế hệ sau.Về thể loại, địa chí có hai thể loại: Địa chí toàn quốc (Quốc chí) hay nhất thống chí và địa chí của địa phương (Phương chí, Tỉnh chí hay huyện chí, xã chí)
 
 PV: Thưa Ông, được biết những ngày đầu sau thời gian lập lại Tỉnh, Nhận thức được tầm quan trọng của sách Địa chí, Quảng Trị cũng đã bắt tay vào công việc sưu tầm biên soạn Địa chí Quảng Trị, tuy nhiên đến nay chỉ tồn tại dạng Bản thảo. Xin Ông cho biết thêm các thông tin về tập Bản thảo Địa chí Quảng Trị biên soạn năm 1996 này?

TS.Nguyễn Bình: Ngay những năm đầu lập lại Tỉnh, từ những thập niên 90 của thế kỷ XX; Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đã nhận thức tầm quan trọng của loại sách công cụ này, nên đã có chủ trương hợp tác với Trường Đại học Tổng hợp Huế (Nay là Trường Đại học Khoa học Huế) tiến hành công việc nghiên cứu,  sưu tầm biên soạn Địa chí Quảng Trị. Sau thời gian 3 năm triển khai, trãi qua nhiều lần hội thảo, góp ý bổ sung, chỉnh sửa, đến năm 1996 tập Bản thảo công trình Địa chí Quảng Trị cơ bản hoàn thành. Bố cục gồm có 4 phần: Địa lý tự nhiên, Kinh tế, Lịch sử và Văn hóa-Xã hội; có tất cả 20 chương và 3 Phụ lục, dung lượng 512 trang A4.

Tuy nhiên, do những điều kiện khách quan lẫn chủ quan lúc bấy giờ nên tập Bản thảo
Địa chí Quảng Trị năm 1996 vẫn chưa được xuất bản, công bố mà chỉ tồn tại dạng Bản thảo cho đến hôm nay. 
 
PV: Vậy xin Ông đánh giá thêm về bối cảnh xây dựng Công trình Địa chí Quảng Trị hiện tại và ý nghĩa tiền đề, giá trị kế thừa từ tập Bản thảo địa chí Quảng Trị năm 1996?

TS. Nguyễn Bình: Sau 20 năm, từ 1996 đến 2015, trước nhu cầu của cán bộ, nhân dân trong tỉnh cũng như sự cần thiết của một công trình khoa học tổng hợp, một bách khoa thư của địa phương; kể từ năm 2015, việc khởi động biên soạn công trình Địa chí Quảng Trị được xúc tiến một cách tích cực, đồng bộ. Lãnh đạo tỉnh xác định, chỉ đạo việc biên soạn, công bố và xuất bản công trình
Địa chí Quảng Trị là nhiệm vụ trọng tâm của các năm 2016, 2017 và những năm tiếp theo. Đồng thời giao cho Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị chủ trì, xây dựng kế hoạch để hoàn thành xuất bản và sớm công bố công trình Địa chí Quảng Trị.

Trên tinh thần kế thừa kết quả nghiên cứu, biên soạn của tập Bản thảo Địa chí Quảng Trị năm 1996 của Trường Đại học Khoa học Huế, Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị đã phối hợp với Viện Sử học Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Hội Di sản Văn hóa, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu trong và ngoài tỉnh bắt tay xây dựng Đề cương chi tiết, tổ chức nhiều cuộc Hội thảo khoa học để tranh thủ ý kiến tham gia của đông đảo giới nghiên cứu, các nhà chuyên môn, các nhà quản lý, bởi chính Đề cương chi tiết là nền tảng là khung sườn cho công trình Địa chí hoàn thiện sau này. Và tập Bản thảo Địa chí Quảng Trị năm 1996 cũng là cơ sở tiền đề nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện Công trình Địa chí Quảng Trị hôm nay.
 
PV:  Để có được tập Bản thảo Công trình Địa chí Quảng Trị hiện tại là cả quá trình biên soạn đòi hỏi sự công phu, cẩn thận và đầu tư một lượng thời gian thích ứng. Xin Ông cung cấp thêm một số thống tin trong quá trình triển khai xây dựng, biên soạn công trình Địa chí Quảng Trị?

TS. Nguyễn Bình: Do nội dung công trình Địa chí Quảng Trị có tính phổ quát cao, liên quan đến nhiều lĩnh vực rộng lớn, tài liệu sử dụng trong Địa chí phải là tư liệu gốc, có độ chính xác cao... cho nên quá trình biên soạn đòi hỏi công phu, cẩn thận và đầu tư một lượng thời gian, công sức và trí tuệ thích ứng.

Ngày 24/6/2016, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1414/QĐ-UBND V/v Thành lập Ban Chỉ đạo triển khai thực hiện công trình 
Địa chí Quảng Trị và ngày 19/10/2016, ban hành Quyết định số 2545/QĐ-UBND Phê duyệt đề tài Địa chí Quảng Trị thời gian thực hiện 36 tháng (từ 2016 - 2018) với sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh, sự nổ lực, cố gắng của Sở Khoa học và Công nghệ. Với sự ửng hộ, đồng thuận của đội ngũ cán bộ khoa học và lãnh đạo các sở ngành trong tỉnh. Sự hợp tác đầy trách nhiệm và hiệu quả của các Viện, Trường, các tổ chức nghiên cứu trong và ngoài tỉnh; Công trình Địa chí Quảng Trị đã hoàn thành Bản thảo như kế hoạch.

Song song với các hoạt động Hội thảo khoa học, các Hội nghị tư vấn, phản biện, giám định chất lượng nội dung Bản thảo 
Địa chí Quảng Trị; Ban Biên soạn đăng toàn văn nội dung Bản thảo Địa chí Quảng Trị lên Cổng Thông tin điện tử khoa học và công nghệ Quảng Trị nhằm lấy ý kiến trao đổi, góp ý, bổ sung chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo, các nhà chuyên môn, các nhà quản lý để công trình Địa chí Quảng Trị sớm hoàn thiện, xuất bản và phục vụ Quý độc giả.
 
PV: Thưa Ông! như vậy là sau nhiều nỗ lực, tâm huyết, Bản thảo Công trình Địa chí Quảng Trị hiện đã hoàn thành và hiện đang trong quá trình lấy ý kiến hoàn thiện. Xin Ông cho biết bố cục và nội dung chính của Bản thảo Công trình Địa chí hiện tại và dự kiến thời gian xuất bản, công bố?

TS. Nguyễn Bình: Tập Bản thảo Công trình Địa chí Quảng Trị hiện tại gồm 4 phần:  Phần 1: Địa lý có 5 chương; (Địa lý hành chính; Địa lý dân cư; Địa hình Địa chất, khoáng sản và thổ nhưỡng; Khí hậu và thủy văn; Thực vật và động vật).  Phần 2: Lịch sử có 6 chương, được trình bày theo phân kỳ lịch sử địa phương ( Quảng Trị thời nguyên thủy và buổi đầu lịch sử, Quảng Trị kỷ nguyên Đại Việt; Quảng Trị dưới các triều đại phong kiến Việt Nam: Lý, Trần, Hồ, Mạc, Lê, Tây Sơn, Nguyễn (thế kỷ X - XIX); Quảng Trị thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc (1885 - 1945) Quảng Trị trong 9 năm chống Pháp (1945-1954); Quảng Trị trong kháng chiến chống Mỹ (1954-1975); Quảng Trị thời kỳ xây dựng, đổi mới và phát triển(1975-2016) Phần 3 Kinh tế có 4 chương; trình bày theo các ngành, lĩnh vực: (Nông lâm ngư nghiệp; Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp; Thương mại dịch vụ và du lịch; Giao thông vận tải, Bưu chính - viễn thông và Tài chính và ngân hàng…)  Phần 4. Văn hoá –Xã hội gồm 7 chương, tập trung khảo cứu (về sự phát triển của đời sống vật chất và tinh thần, cũng như tín ngưỡng, tôn giáo và lễ hội sinh hoạt, của cộng đồng dân cư trên địa bàn tỉnh, bao gồm người Việt, người Bru - Vân Kiều, người Tà Ôi/Pa Cô, và các lĩnh vực về Văn học, Nghệ thuật; Khoa học và công nghệ, Giáo dục, Y tế, Thể dục thể thao; Y tế an sinh xã hội…)  Với độ dày hơn 1.700 trang A4.

Bên cạnh việc cho đăng toàn văn nội dung Bản thảo 
Địa chí Quảng Trị lên Cổng Thông tin điện tử của Sở Khoa học và công nghệ Quảng Trị thì Ban Biên soạn cũng đã tổ chức 2 buổi hội thảo khoa học quy mô nhằm lấy ý kiến tham gia của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học trong và ngoài tỉnh. Từ đó, Ban Biên soạn sẽ tiến hành hiệu chỉnh, bổ sung hoàn thiện Bản thảo, báo cáo Lãnh đạo tỉnh thành lập Hội đồng khoa học KH&CN cấp tỉnh đánh giá, nghiệm thu Công trình Địa chí. Phấn đấu đến Ngày KH&CN Việt Nam 18/5/2019 và 30 năm thành lập ngành KH&CN Quảng Trị sẽ tổ chức công bố Công trình quan trọng này.
 
PV: Sau khi được công bố, xuất bản, Ông nhận định gì về ý nghĩa quan trọng của Sách Địa chí Quảng Trị trong việc phục vụ phát triển kinh tế- văn hóa xã hội của địa phương?

TS.Nguyễn Bình:
Địa chí Quảng Trị là công trình khoa học có ý nghĩa  quan trọng và thiết thực, là công cụ tra cứu về mảnh đất và con người Quảng Trị trong tiến trình lịch sử. Đây là bộ sách quý, được xem như công trình Bách khoa thư của địa phương; giúp cho cán bộ, đảng viên, đội ngũ cán bộ khoa học và kỹ thuật, thanh thiếu niên, học sinh và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh có cái nhìn tổng quát về quá trình biến đổi của tự nhiên, sự thay đổi về địa lý, địa danh, diên cách của tỉnh qua các thời kỳ lịch sử cũng như tiến trình phát triển dân cư, dân số, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội… trong diễn trình lịch sử địa phương. Từ đó, thấy được quá trình phát triển, sự lao động sáng tạo, sự hy sinh cao cả và những đóng góp to lớn của các thế hệ người Quảng Trị vào sự nghiệp chung của đất nước, quê hương. Bộ sách Địa chí Quảng Trị còn là tài liệu quan trọng để giáo dục truyền thống, phục vụ công tác giảng dạy, tra cứu trong giới nghiên cứu, trong các trường phổ thông, chuyên nghiệp, Cao đẳng và Đại học trên địa bàn tỉnh. Với một tâm thế và tầm vóc như vậy, hy vọng rằng công trình Địa chí Quảng Trị khi ra mắt công bố sẽ đáp ứng được sự mong mỏi và kỳ vọng của cán bộ, nhân dân trong và ngoài tỉnh của công trình có ý nghĩa này.
          PV:  Vâng, xin trân trọng cảm ơn về những chia sẻ của Ông!
Thực hiện: Minh Ngọc
Tin, bài cùng lĩnh vực
Xây dựng Quảng Trị trở thành một trung tâm năng lượng (19/7/2019)
OCOP là trọng tâm của Chương trình xây dựng nông thôn mới Quảng Trị (12/7/2019)
Long trọng Lễ kỷ niệm 30 năm lập lại tỉnh Quảng Trị (01/7/2019)
Công nghiệp năng lượng, nguồn lực mới. (26/6/2019)
Tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm cho người dân tham gia trồng rừng gỗ lớn (26/6/2019)
Khởi công Nhà máy Thủy điện Đakrông 5 (26/6/2019)
Hiệu quả qua ba thập kỉ nỗ lực phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế (13/6/2019)
Những thành tựu đầu tiên trong công cuộc tái cơ cấu ngành Khoa học và Công nghệ Quảng Trị (06/6/2019)
Thêm 1 dự án điện gió có mức đầu tư gần 1.530 tỉ đồng (30/5/2019)
Đánh giá kết quả triển khai xây dựng chính quyền điện tử và mô hình đô thị thông minh tỉnh Quảng Trị năm 2018 (28/5/2019)
Giải pháp phát triển kinh tế vùng gò đồi tây Triệu Phong (28/5/2019)
Triển khai nhân rộng rừng trồng cấp chứng chỉ quản lí rừng bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Trị (21/5/2019)
Hội thảo trao đổi chuyên môn về tim mạch can thiệp (17/5/2019)
Thành tựu bước đầu tái cơ cấu ngành Khoa học và Công nghệ Quảng Trị (16/5/2019)
Khoa học công nghệ với đổi mới, sáng tạo, kiến tạo tương lai (16/5/2019)
Đóng điện xung kích Nhà máy điện mặt trời LIG Quảng Trị (14/5/2019)
Triệu Phong lập kỉ lục liên tiếp về năng suất lúa (09/5/2019)
Hướng đi mới cho ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp Triệu Phong (09/5/2019)
Phát triển những con đường hoa trở thành “điểm nhấn” thu hút khách du lịch (03/5/2019)
Nhân rộng cánh đồng sản xuất giống lúa Bắc Hương 9 (04/5/2019)
Hội thảo tư vấn, phản biện xã hội dự thảo Công trình “Địa chí Quảng Trị” (02/5/2019)
Cải cách hành chính, động lực để phát triển (26/4/2019)
Hội nghị đánh giá kết quả 10 năm thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW của Bộ Chính trị (26/4/2019)
Ghi nhận kết quả hoạt động sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh (26/4/2019)
Kì vọng về một vụ mùa bội thu (22/4/2019)
Giải pháp phòng, chống hạn trong sản xuất nông nghiệp ở Triệu Phong (18/4/2019)
Hồ tiêu hữu cơ xuất ngoại (18/4/2019)
Quảng Trị sẽ có tối thiểu 10 tổ chức kinh tế tham gia chương trình OCOP (18/4/2019)
Thêm 6 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (18/4/2019)
Quảng Trị: Đề nghị bổ sung 02 dự án Nhà máy điện gió vào quy hoạch phát triển điện lực (17/4/2019)
Khai mạc Ngày sách Việt Nam lần thứ 6 tại Quảng Trị (12/4/2019)
Thống nhất triển khai dự án nuôi tôm công nghệ cao tại Quảng Trị (11/4/2019)
Hội thảo " Ứng dụng công nghệ 4.0 cho quản trị doanh nghiệp " (09/4/2019)
Cần quảng bá, cung ứng rộng rãi hơn sản phẩm nông sản (09/4/2019)
Chương trình "Hành trình trái tim - Hành trình lập chí vĩ đại - Khởi nghiệp kiến quốc cho 30 triệu thanh niên Việt" tại Quảng Trị (09/4/2019)
Triển khai chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (04/4/2019)
Đổi mới công nghệ để tăng tốc phát triển nền kinh tế (02/4/2019)
Hướng đến nền nông nghiệp phát triển bền vững (02/4/2019)
Nhìn lại một năm xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu (02/4/2019)
Khởi nghiệp, phải hiểu đúng từ định nghĩa (29/3/2019)
Công bố chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2018: Quảng Trị tăng một bậc so với năm trước (29/3/2019)
Quảng Trị sắp khởi công 17 dự án tổng mức đầu tư hơn 68.000 tỷ (21/3/2019)
Phát động phong trào thi đua yêu nước năm 2019 (21/3/2019)
Nói chuyện chuyên đề về khởi nghiệp trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 (18/3/2019)
6 dự án Khoa học- Kỹ thuật của học sinh Quảng Trị dự thi đều đoạt giải (15/3/2019)
Đẩy mạnh các hoạt động dịch vụ hỗ trợ nông dân (14/3/2019)
Gắn “Thẻ căn cước” cho nông sản (13/3/2019)
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí lưới điện (13/3/2019)
Quy định phối hợp quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa trên địa bàn tỉnh Quảng Trị (28/02/2019)
Phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ở thị xã Quảng Trị (28/02/2019)
Quyết định số 272/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Ban hành Quy trình triển khai thực hiện Chính sách hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2017 - 2025

Quyết định số 27/QĐ-SKHCN về việc Về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN Quảng Trị

Kế hoạch số 10/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Tập huấn xây dựng áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN 9001 vào hoạt động UBND các Phường, xã, thị trấn trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Kế hoạch số 09/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Duy trì áp dụng và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 vào hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Quyết định số 323/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Ban hành Quy chế tiếp công dân của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị.

Quyết định số 2677/QĐ-UBND về việc Quyết định Về việc thành lập Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin Khoa học và Công nghệ, trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ.

Quyết định số 10/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 11/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 12/QĐ-SKHCN về việc Quyết định V/v công nhận kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh.

Quyết định số 108/QĐ-UBND về việc Quyết định Về việc kiện toàn Ban Chỉ đạo Cuộc "Sáng tạo trẻ Quảng Trị".

Thông báo về việc phân công nhiệm vụ đối với Ban Giám đốc Sở KH&CN Quảng Trị

Thông báo về việc triển khai Nghị định số 13/2019/NĐ-CP về doanh nghiệp KH&CN

Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài

Thông báo về việc đề xuất và đề xuất đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh bắt đầu thực hiện năm 2019.

TB về việc thống nhất áp dụng Bảng phân loại quốc tế về các yếu tố hình của nhãn hiệu (theo Thỏa ước Vienna) phiên bản 8

Xem thêm
Thống kê lượt truy cập
Số người online 272
Hôm nay 1.313
Hôm qua 1.433
Tất cả 809.456

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN
Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này