Thứ Tư, 13/11/2019 Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin hoạt động SởTin trong tỉnhTin trong nướcTin thế giớiTin tổng hợpSở hữu trí tuệHoạt động KH&CN cơ sởPhổ biến pháp luật
TIN TỨC - SỰ KIỆN: Tin thế giới
Cập nhật: Thứ Ba, ngày 08/10/2019

Triển vọng điều trị ung thư từ Nobel Y sinh 2019
Phát hiện về cách tế bào cảm nhận và thích ứng với mức oxy mở ra chiến lược mới trong điều trị đột quỵ, thiếu máu, ung thư và nhiều bệnh khác.
Ủy ban Nobel công bố ba nhà khoa học đạt giải Nobel Y sinh 2019. Ảnh: New York Times.

Con người và động vật cần oxy để chuyển hóa thức ăn thành năng lượng trong cơ thể. Nếu không có oxy, sự sống không tồn tại. Khi hít vào cơ thể, oxy phá vỡ các liên kết hóa học của thức ăn thành năng lượng cho tế bào sử dụng, thải ra khí CO2. 

Vai trò thiết yếu của oxy trong duy trì sự sống được biết đến từ lâu, song điều vẫn còn bí ẩn là: làm thế nào các tế bào thích nghi và ứng biến với sự thay đổi mức oxy chúng được cung cấp. Ví dụ, các tế bào của chúng ta biết chúng phải "thở" nhiều hơn khi ta tập thể thao hoặc cần nhiều năng lượng - tức cần nhiều oxy? Con người sống ở độ cao - nơi không khí loãng hơn - như thế nào?

Hai nhà khoa học Mỹ William Kaelin và Gregg Semenza, cùng nhà khoa học Anh Peter Ratcliffe, đã giành giải Nobel Y sinh 2019 nhờ nghiên cứu khám phá về cách tế bào cảm nhận và thích ứng với sự thay đổi mức độ oxy sẵn có, giải đáp bí ẩn này. 

"Ba nhà khoa học đã phát hiện cơ chế ở cấp phân tử điều hòa hoạt động của gene, đáp ứng những mức oxy khác nhau", thông điệp từ Ủy ban Nobel. 

Cơ thể con người và động vật đã thích ứng mọi cách để đảm bảo các tế bào và mô có đủ lượng oxy. Những nhà khoa học thắng giải Nobel trước đó, trong đó có Corneille Heymans, đã chứng minh động mạch cảnh ở cổ chứa các tế bào đặc biệt có khả năng cảm nhận lượng oxy trong máu và điều khiển nhịp độ hô hấp tương ứng. Nếu lượng oxy thấp, nó điều chỉnh cho ta thở nhanh hơn để nhận thêm oxy vào cơ thể. 

Đầu năm 1990, Gregg Semenza, giáo sư y học di truyền tại Đại học Johns Hopkins, phát hiện một cơ chế thích nghi khác của cơ thể với tình trạng oxy thấp, còn gọi là Hypoxia. Khi lượng oxy thấp, hormone Erythropoietin (EPO) trong cơ thể tăng lên, ra tín hiệu cho cơ thể sản xuất nhiều tế bào hồng cầu hơn, cung cấp nhiều oxy đến các mô hơn. Năm 1995 ông tinh chế và nhân bản HIF (Hypoxia Inducible Factor), yếu tố phiên mã điều chỉnh các phản ứng phụ thuộc oxy. Mỗi HIF gồm hai thành phần: HIF-1α, ARNT.
 

Nhà khoa học Peter Ratcliffe phát triển nghiên cứu của ông trên cơ sở hiểu biết của Gregg Semenza. Năm 1999, hai nhà khoa học phát hiện cơ chế cảm nhận oxy này "có mặt trong hầu hết các mô, không chỉ trong tế bào thận nơi sản xuất EPO". Semenza tìm ra một phức hợp protein mà ông đặt tên là tác nhân cảm ứng Hypoxia (HIF) là trung gian tạo ra các phản ứng oxy. 

Trong khi Semenza và Ratcliffe tìm ra gene EPO, William Kaelin, giáo sư tại Đại học Y Harvard, đang miệt mài nghiên cứu về một hội chứng di truyền mang tên Von Hippel-Lindau (VHL). Ông tình cờ phát hiện một phản ứng di truyền khác trong cơ thể khi lượng oxy thay đổi. Gene VHL tạo nên một loại protein ngăn chặn sự hình thành ung thư liên quan đến cơ chế phản ứng với thiếu oxy. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy VHL có thể là gene quan trọng nhất trong việc điều khiển sự phản ứng của cơ thể với mức oxy thấp.

Năm 2001, Kaelin và Ratcliffe cho biết một loại chuyển hóa protein tên Prolyl Hydroxylation cho phép VHL nhận biết và gắn vào HIF-1a. Đây là mấu chốt quan trọng trong việc hiểu thêm về cơ chế cảm biến oxy và cách cơ chế này hoạt động.  

Giới khoa học đánh giá cao về công trình nghiên cứu của ba nhà khoa học giành giải Nobel Y sinh 2019. Họ cho rằng hiểu biết mới về cơ chế kiểm soát một quá trình sinh lý thiết yếu của sự sống như thế này có tính ứng dụng lớn lao trong nghiên cứu điều trị nhiều bệnh.

"Hypoxia quyết định rất nhiều căn bệnh, trong đó có trụy tim, các bệnh phổi mạn tính và nhiều loại ung thư", nhà khoa học Andrew Murray tại Đại học Cambridge chia sẻ. "Công trình của ba nhà khoa học và nhóm nghiên cứu đã mở ra hướng đi mới cho những hiểu biết sâu sắc hơn về những căn bệnh nan y phổ biến, cũng như tìm ra chiến lược mới để điều trị bệnh". 

Randall Johnson, thành viên Ủy ban Nobel miêu tả công trình nghiên cứu là một "phát hiện mang tính nền tảng", có thể đưa vào sách giáo khoa môn sinh học. "Đây là khái niệm cơ bản về việc tế bào hoạt động như thế nào. Và từ góc độ này, tôi thấy thật thú vị", ông Randall chia sẻ.

Trong cơ thể, các tế bào ung thư thường "cướp" khả năng đáp ứng oxy của tế bào thường, gây tăng sinh mạch máu nhằm giúp tế bào ung thư phình ra. Người bị suy thận thường phải điều trị bằng hormone mỗi khi thiếu máu. Tuy nhiên nghiên cứu của ba nhà khoa học đạt giải Nobel sẽ chỉ ra các phương hướng điều trị mới, thành viên Hội đồng Nobel Y sinh Nils-Goran Larsson đánh giá.

"Nghiên cứu sinh học mang tính đột phá này giúp chúng ta hiểu biết hơn về cách mà cơ thể hoạt động, từ đó sống khỏe mạnh hơn. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lớn từ việc phục hồi tổn thương và bảo vệ cơ thể khỏi bệnh tật, cũng như cải thiện việc tập luyện", giáo sư Bridget Lumb, Chủ tịch Hiệp hội Sinh lý học (Anh) đánh giá.

 

https://vnexpress.net
Tin, bài cùng lĩnh vực
Thí nghiệm phát hiện hạt nhân nguyên tử (13/11/2019)
Thử nghiệm lâm sàng đầu tiên an toàn khi sử dụng các tế bào miễn dịch được chỉnh sửa gen chống lại ung thư (12/11/2019)
Chẩn đoán ung thư cổ tử cung nhanh hơn bằng Trí tuệ nhân tạo (12/11/2019)
Tạo ra virus tiêu diệt mọi loại tế bào ung thư (12/11/2019)
Thiết kế pin mới lưu trữ tốt hơn cho lưới năng lượng tái tạo (12/11/2019)
Giải pháp “Bẫy ung thư” được cấy ghép dưới da có thể thay thế thủ thuật sinh thiết để phát hiện ung thư (11/11/2019)
Pin lithium ion mới có thể sạc xe điện trong 10 phút (11/11/2019)
Có thể in 3D da sống từ các mạch máu (11/11/2019)
Chất xơ tách các ống nano cacbon hiệu quả (11/11/2019)
Các nhà vật lý tìm ra chất siêu dẫn ở nhiệt độ cao mới (11/11/2019)
Phát hiện thêm chủng virus HIV mới (11/11/2019)
Biến đổi chất độc nguy hại thành cảm biến sinh học (11/11/2019)
Pin lượng tử lưu trữ năng lượng vô hạn (07/11/2019)
Phương pháp mới giúp xác định niên đại của đá (07/11/2019)
Công nghệ mới biến khí thải thành nhiên liệu tái tạo (07/11/2019)
Thử nghiệm thành công vaccine mới có thể diệt vi khuẩn lao (06/11/2019)
Nấm có thể giảm sự phụ thuộc vào phân bón (06/11/2019)
Tấm phủ mỏng giúp pin năng lượng mặt trời hấp thu ánh sáng hồng ngoại để tạo năng lượng (06/11/2019)
Vải biến hình hoạt động chỉ bằng nhiệt độ cơ thể (06/11/2019)
Hoạt chất mới bảo vệ cây trồng khỏi hạn hán, bất chấp biến đổi khí hậu (28/10/2019)
Phương pháp cracking bằng hơi nước biến rác thải nhựa thành nhựa chất lượng cao (28/10/2019)
Vật liệu sinh học mới điều trị chấn thương tủy sống (28/10/2019)
Chế tạo thành công tấm chắn tàng hình (28/10/2019)
Phát triển tế bào sợi cơ trong thịt nuôi cấy nhân tạo (28/10/2019)
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo chẩn đoán giảm thị lực (23/10/2019)
Vật liệu mới thu CO2 và chuyển đổi thành vật liệu hữu cơ hữu ích (22/10/2019)
Chất rắn điện tử có thể giảm phát thải cacbon trong tủ lạnh và điều hòa không khí (22/10/2019)
Trí tuệ nhân tạo tham dự cuộc thi viết luận (23/10/2019)
Robot giúp bệnh nhân theo dõi bệnh mãn tính tại nhà (17/10/2019)
Máy bay chạy bằng điện đầu tiên trên thế giới (16/10/2019)
Xử lý chất thải Lignoxenluloza bằng phương pháp sinh học (16/10/2019)
Nghiên cứu về giảm nghèo đoạt Nobel Kinh tế 2019 (15/10/2019)
Máy in 3D khổng lồ in nguyên một chiếc tàu (15/10/2019)
Chiếc áo giúp người khiếm thính cảm thụ được âm nhạc (14/10/2019)
Rác thải nhựa có thể phân hủy nhanh hơn dưới ánh mặt trời (14/10/2019)
UNICEF chấp nhận việc quyên góp bằng Bitcoin và Ether (14/10/2019)
Máu nhân tạo có thể được truyền cho tất cả các nhóm máu (14/10/2019)
Phát triển chất liệu lụa in và xóa được nhiều lần (14/10/2019)
Đức chế tạo hệ thống cảm biến đo ô nhiễm nước thải công nghiệp (11/10/2019)
Cô gái trẻ chế bao nhựa phân hủy trong vài tuần từ da và vảy cá (11/10/2019)
Aspirin có thể giảm một nửa tác hại của ô nhiễm không khí (11/10/2019)
Đế giày "thông minh" - niềm hy vọng mới của bệnh nhân tiểu đường (11/10/2019)
Công ty Nga sản xuất hàng loạt robot giống người thật (11/10/2019)
Phát hiện cụm thiên hà lâu đời nhất trong vũ trụ (11/10/2019)
NASA ra mắt bản đồ 3D bề mặt Mặt trăng (10/10/2019)
Bộ gien dứa gợi mở về quá trình thuần hóa thực vật (10/10/2019)
Nobel Hóa học 2019 vinh danh "bước tiến lớn của nhân loại" (10/10/2019)
Hệ thống kiểm tra hơi thở nhằm phát hiện các hợp chất trong thuốc gây nghiện opioid (10/10/2019)
Những nhà tiên phong về vũ trụ và ngoại hành tinh giành giải Nobel vật lý 2019 (10/10/2019)
Phát minh mới giúp camera điện thoại mỏng hơn hàng nghìn lần (09/10/2019)
Quyết định số 214/QĐ-SKHCN về việc Quyết định phê duyệt danh mục nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng của Trung tâm Nghiên cứu, ứng dụng và Thông tin KH_CN thực hiện năm 2020

Quyết định số 2625/QĐ-UBND về việc Quyết định v/v phê duyệt đề tài: "Đánh giá nhu cầu thị trường lao động và đề xuất các giải pháp về đào tạo nhằm phát triển nguồn nhân lực tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2019 - 2025 và tầm nhìn đến năm 2030"

Quyết định số 221/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Đoàn thẩm tra về An toàn và kiểm soát bức xạ

Quyết định số 222/QĐ-SKHCN về việc Quyết định về việc thành lập Đoàn thẩm tra về An toàn và kiểm soát bức xạ tại cơ sở phòng khám Đa khoa Tâm An

Báo cáo số 94/BC-SKHCN về việc Báo cáo kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI trong lĩnh vực Khoa học và Công nghệ

Kế hoạch số 31/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 22/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc

Quyết định số 272/QĐ-SKHCN về việc Quyết định Ban hành Quy trình triển khai thực hiện Chính sách hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2017 - 2025

Quyết định số 27/QĐ-SKHCN về việc Về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN Quảng Trị

Kế hoạch số 10/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Tập huấn xây dựng áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN 9001 vào hoạt động UBND các Phường, xã, thị trấn trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Kế hoạch số 09/KH-SKHCN về việc Kế hoạch Duy trì áp dụng và cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 vào hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh năm 2019.

Thông báo về việc tổ chức xét tuyển viên chức làm việc tại Trung tâm Kỹ thuật Tiêu Chuẩn Đo lường Chất lượng

Thông báo về việc tuyển dụng viên chức

Kết luận thanh tra về đo lường

Kết luận thanh tra về an toàn bức xạ, hạt nhân và đo lường

Thông báo V/v kết quả xét chọn tổ chức, cá nhân chủ trì đề tài: "Nghiên cứu xây dựng mô hình kết nối Cung - Cầu hàng hóa hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế "

Thống kê lượt truy cập
Số người online 665
Hôm nay 3.707
Hôm qua 3.739
Tất cả 1.195.834

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ
 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382. Hệ thống chạy tốt nhất trên trình duyệt Cốc cốc.

Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN
Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này